Με επίκεντρο τις Πρέσπες, μία από τις πλέον ακριτικές περιοχές της χώρας, η εφημερίδα «Απογευματινή» κατέγραψε την εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από την προσπάθεια ενίσχυσης της αποκέντρωσης και της μετεγκατάστασης πολιτών εκτός μεγάλων αστικών κέντρων.
Ο Δήμος Πρεσπών, ο μικρότερος ηπειρωτικός δήμος της Ελλάδας, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυσκολιών που καλούνται να αντιμετωπίσουν όσοι σκέφτονται μια νέα αρχή στην περιφέρεια. Όπως τονίζει ο δήμαρχος Πρεσπών Φλώρινας, Γιώργος Στεργίου, παρά το γεγονός ότι η περιοχή διαθέτει πρωτογενή παραγωγή, κτηνοτροφία και τουρισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, οι βασικές υποδομές παραμένουν ελλιπείς.
«Το 80% του πληθυσμού ασχολείται με την καλλιέργεια φασολιών, ένα 5% με την κτηνοτροφία και περίπου 15% με τον τουρισμό. Όμως, για να έρθει κόσμος, πρέπει πρώτα να υπάρχουν στοιχειώδεις συνθήκες διαβίωσης», σημειώνει ο κ. Στεργίου, μεταφέροντας όσα επισήμανε και σε τηλεδιάσκεψη με την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, και τον υπουργό παρά τω πρωθυπουργώ, Θανάση Κοντογεώργη. Όπως εξηγεί, οι Πρέσπες, ως τριεθνές και απομακρυσμένο σημείο, έχουν διαφορετικές ανάγκες από άλλες περιοχές της Φλώρινας.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται στο ζήτημα της υγείας, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβάθμια περίθαλψη «δραματική». «Όποιος παθαίνει έμφραγμα στον Δήμο Πρεσπών, πεθαίνει», δηλώνει χαρακτηριστικά, παραθέτοντας δύο πραγματικά περιστατικά καθυστερημένης διακομιδής ασθενών, που, όπως λέει, σε ένα αστικό κέντρο θα μπορούσαν να είχαν σωθεί. Παράλληλα, επισημαίνει ότι το ποσό των 10.000 ευρώ που προβλέπεται για τη μετεγκατάσταση δεν αρκεί, όταν απουσιάζουν βασικές δομές υγείας.
Στα προβλήματα προστίθεται και η έλλειψη γρήγορου διαδικτύου, με τον δήμαρχο να σημειώνει πως το 2026 υπηρεσίες που θεωρούνται αυτονόητες στα μεγάλα αστικά κέντρα, στις Πρέσπες παραμένουν πολυτέλεια. Το αποτέλεσμα είναι η συνεχιζόμενη πληθυσμιακή συρρίκνωση: σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο δήμος αριθμεί μόλις 1.211 κατοίκους, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση πληθυσμού στη Δυτική Μακεδονία, σχεδόν 22%.
Το ευρύτερο σχέδιο αποκέντρωσης
Όπως καταγράφει η «Απογευματινή», το νέο ψηφιακό εργαλείο «Από την Αθήνα, στο χωριό» φιλοδοξεί να διευκολύνει όσους εξετάζουν τη μετεγκατάσταση, συγκεντρώνοντας ανά δήμο πληροφορίες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν χρονοβόρα αναζήτηση. Το εγχείρημα έρχεται να συμπληρώσει το κυβερνητικό σχέδιο αποκέντρωσης, με το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση στον Έβρο», το οποίο από τον Μάρτιο επεκτείνεται και σε περιοχές όπως η Καστοριά, η Φλώρινα, οι Σέρρες, το Κιλκίς, η Πέλλα και η Δράμα.
Ωστόσο, οι δήμαρχοι μικρών και ακριτικών δήμων συμφωνούν πως χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις σε υγεία, υποδομές και συνδεσιμότητα, το σχέδιο κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά. Όπως επισημαίνουν, η αποκέντρωση δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε οικονομικά κίνητρα, αλλά απαιτεί ισότιμες συνθήκες ζωής, ώστε η επιστροφή στην περιφέρεια να αποτελεί πραγματική επιλογή και όχι ρίσκο.
