Την απαλλαγή της Ελλάδας από τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων, απαλλαγή της ΔΕΗ από το φόρο λιγνίτη υπέρ Α.Π.Ε. και ένταξή της στο Ταμείο για τη Στήριξη Εκσυγχρονισμού των Ενεργειακών Συστημάτων και Βελτίωση της Ενεργειακής Απόδοσης ζητά ο βουλευτής ΝΔ τη Π.Ε. Φλώρινας Γιαννης Αντωνιάδης, με ερώτηση που κατέθεσε προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το κείμενο της ερώτησης:
Κύριε Υπουργέ,
Ο λιγνίτης αποτέλεσε το ορυκτό καύσιμο στο οποίο στηρίχθηκε η μεταπολεμική ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας. Η χρήση του στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας διασφάλισε σταθερές τιμές παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας, διασφάλισε τη γεωστρατηγική ανεξαρτησία της χώρας και στήριξε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όλων των ελληνικών επιχειρήσεων έναντι των διεθνών ανταγωνιστών τους για πολλές δεκαετίες. Ταυτόχρονα, οι δραστηριότητες εξόρυξης και εκμετάλλευσης λιγνίτη δημιούργησαν πολυάριθμες θέσεις εργασίας στη Δυτική Μακεδονία και Πελοπόννησο συμβάλλοντας τα μέγιστα στην τοπική ανάπτυξη.
Τα μέτρα της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με τα οποία έχει ευθυγραμμιστεί πλήρως η χώρα μας, στοχοποίησαν κυρίως τη χρήση των ορυκτών καυσίμων, στα οποία ανήκει και ο ελληνικός λιγνίτης. Προβλέπουν την υποχρέωση καταβολής αντιτίμου για την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, μέσω της υποχρέωσης απόκτησης δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την υποχρέωση πραγματοποίησης επενδύσεων για τον περιορισμό των εκπομπών υποξειδίου του αζώτου, οξειδίων του θείου (ΝΟx, SΟx) και αιωρούμενων σωματιδίων που παράγονται κατά την καύση του λιγνίτη και την επιβολή αυστηρών περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας των μονάδων παραγωγής από λιγνίτη, που περιλαμβάνουν διαχείριση τέφρας, αποκατάσταση ορυχείων και άλλα.
Αυτά τα μέτρα έχουν προκαλέσει σημαντικές επιβαρύνσεις στην αδύναμη ελληνική οικονομία, που δεν είναι έτοιμη να απεξαρτηθεί από το λιγνίτη. Με αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα καλείται να βρει τρόπους να διατηρήσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που της παρέχει ο λιγνίτης, σεβόμενη παράλληλα την ανάγκη για εκσυγχρονισμό των υποδομών προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι όποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Λόγω αυτής της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί, η Ελλάδα αναγκάζεται από τη μία να έχει εκτός λειτουργίας την πλέον σύγχρονη λιγνιτική μονάδα της χώρας μας τη «Μελίτη 1» και παράλληλα, προκειμένου να καλύψει την αυξημένη ζήτηση σε περιόδους αιχμής, αναγκάζεται να εισάγει ρεύμα που παράγεται με καύσιμο τον λιγνίτη από τις γείτονες χώρες (Αλβανία και FYROM) στις οποίες –σημειωτέον- δεν υπάρχει πρόβλημα με τα δικαιώματα ρύπων και άρα εμφανίζεται σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή. Σύμφωνα με επίσημες μετρήσεις, όταν φυσά βόρειος άνεμος υπάρχει μεγάλη αύξηση των εωρούμενων σωματιδίων στη Δυτική Μακεδονία, καθώς η μονάδα παραγωγής στη γείτονα FYROM δεν απέχει ούτε 5 χιλιόμετρα από τα σύνορα.
Των μέτρων αυτών που επιβλήθηκαν και στην Ελλάδα, εξαιρέθηκαν αρκετές χώρες της ΕΕ (Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία, Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Βουλγαρία Σλοβενία, Κροατία) των οποίων το ΑΕΠ, το 2013 που ελήφθησαν αυτές οι αποφάσεις ήταν κάτω από το 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Ελλάδα δεν περιελήφθη σε αυτή την ομάδα χωρών διότι τότε το ΑΕΠ της ήταν στο 61,8% του ευρωπαϊκού. Στο μεταξύ, λόγω της οικονομικής κρίσης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ των Ελλήνων έχει κατρακυλήσει από το 2014 και μετά κάτω από το 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η λεγόμενη «ενεργειακή φτώχεια» πλήττει το 36% του πληθυσμού.
Παρόλο που όλη η Ευρώπη γνωρίζει την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, συμβαίνει το παράδοξο η χώρα μας να μην έχει απαλλαγεί από τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων, ενώ παράλληλα έχει αποκλειστεί από το Ταμείο για τη Στήριξη Εκσυγχρονισμού των Ενεργειακών Συστημάτων και Βελτίωση της Ενεργειακής Απόδοσης.
Κατόπιν των ανωτέρω,
Ερωτάται ο κ. Υπουργός
- Σε ποιες ενέργειες σκοπεύετε να προχωρήσετε σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε η χώρα μας να απαλλαγεί από τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων όπως ήδη συμβαίνει με άλλες χώρες;
- Σε ποιες ενέργειες σκοπεύετε να προχωρήσετε ώστε να ενταχθεί η χώρα μας στο Ταμείο για τη Στήριξη Εκσυγχρονισμού των Ενεργειακών Συστημάτων και Βελτίωση της Ενεργειακής Απόδοσης;
- Σε ποιες ενέργειες σκοπεύετε να προχωρήσετε ώστε να υπάρξει απαλλαγή της ΔΕΗ από το φόρο λιγνίτη υπέρ Α.Π.Ε.;
