Ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου, με τις σχετικές διατάξεις να προγραμματίζεται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ρύθμιση επικεντρώνεται στα social media, αναθέτοντας στους παρόχους την υποχρέωση να εφαρμόζουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών.

Το ελληνικό σχέδιο, ωστόσο, δεν καθιστά υποχρεωτική τη χρήση του Kids.gov.gr Wallet, ούτε επιβάλλει μία συγκεκριμένη εφαρμογή για τον έλεγχο της ηλικίας. Προβλέπει τη δυνατότητα αξιοποίησης διαφορετικών τεχνολογικών λύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τις απαιτήσεις αξιοπιστίας και προστασίας της ιδιωτικότητας.

Ξεχωριστή πρόβλεψη αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ηλικιακού ορίου. Για την εφαρμογή της συγκεκριμένης ρύθμισης, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το όριο την 1η Ιανουαρίου.

Πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας

Οι πάροχοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους, οι οποίες θα περιορίζουν τη συλλογή δεδομένων και θα προστατεύουν την ιδιωτική ζωή. Η υποχρέωση αφορά, επομένως, τις προδιαγραφές που πρέπει να πληροί ο έλεγχος και όχι την αποκλειστική χρήση ενός συγκεκριμένου ψηφιακού εργαλείου.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεδειγμένα παραδείγματα λύσεων συμβατών με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου. Δεν αποτελούν, όμως, τις μοναδικές επιλογές: μπορούν να αξιοποιηθούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

Τι διαφέρει στην ευρωπαϊκή πρόταση
Η ελληνική ρύθμιση έχει διαφορετικό πεδίο εφαρμογής από το EU KIDS Act, την πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον. Ενώ το ελληνικό σχέδιο επικεντρώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ευρωπαϊκή πρόταση καλύπτει επιπλέον πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, με διαφοροποιημένες υποχρεώσεις ανάλογα με την υπηρεσία και τους κινδύνους της.

Στο ευρωπαϊκό σχέδιο προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας ειδικών, περιορισμένων λογαριασμών για παιδιά από 13 έως κάτω των 15 ετών, υπό γονική εποπτεία. Πρόκειται για διαφορετική πρόβλεψη από το όριο πρόσβασης που περιγράφεται στο ελληνικό νομοσχέδιο και όχι για δυνατότητα πλήρους λογαριασμού πριν από τα 15 με την άδεια του γονέα. Οι περιορισμένοι λογαριασμοί συνδέονται με γονικά εργαλεία, περιορισμούς στον χρόνο χρήσης και έλεγχο των επαφών.

Η ευρωπαϊκή πρόταση διατηρεί την κύρια ευθύνη εφαρμογής στους παρόχους, προβλέποντας για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες πρόσθετες διαδικασίες συμμόρφωσης και ανεξάρτητου ελέγχου.

Οι 10 ερωτήσεις και απαντήσεις που πρέπει να γνωρίζουν γονείς και παιδιά

1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου και ποιο είναι το πεδίο εφαρμογής του;

Η ελληνική ρύθμιση αφορά την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ορίζει τα 15 έτη ως ελάχιστη ηλικία πρόσβασης σε αυτά.

2. Πότε προβλέπεται να εφαρμοστεί το ελληνικό σχέδιο νόμου;

Οι σχετικές διατάξεις του σχεδίου προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027.

3. Πώς υπολογίζεται η ηλικία βάσει του ελληνικού σχεδίου νόμου;

Για τους σκοπούς της συγκεκριμένης ρύθμισης, όσα παιδιά έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου.

4. Πώς θα ελέγχεται η ηλικία βάσει του ελληνικού σχεδίου νόμου;

Οι πάροχοι θα χρησιμοποιούν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές λύσεις, οι οποίες θα περιορίζουν τα δεδομένα που συλλέγονται και θα προστατεύουν την ιδιωτικότητα. Το ελληνικό σχέδιο δεν επιβάλλει τη χρήση συγκεκριμένης εφαρμογής.

5. Είναι υποχρεωτικό το Kids.gov.gr Wallet στο ελληνικό σχέδιο;

Όχι. Το νομοσχέδιο δεν επιβάλλει συγκεκριμένη μέθοδο επαλήθευσης της ηλικίας. Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεδειγμένα παραδείγματα λύσεων που μπορούν να αξιοποιηθούν, καθώς έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά συμβατά με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου ως προς την αποτελεσματικότητα, την αξιοπιστία, την αναλογικότητα, την ελαχιστοποίηση των δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής.

Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

6. Τι επιπλέον καλύπτει η ευρωπαϊκή πρόταση;

Το EU KIDS Act έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής. Πέρα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλύπτει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions -«συντρόφους» τεχνητής νοημοσύνης – και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης, με διαφορετικές υποχρεώσεις ανάλογα με το είδος και τους κινδύνους κάθε υπηρεσίας.

Η βασική διαφορά είναι ότι η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η ευρωπαϊκή πρόταση επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον. Σε αυτό περιλαμβάνονται, πέρα από τις διαδικτυακές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού για πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και ορισμένες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.

7. Μπορεί ένας γονέας να επιτρέψει πλήρη λογαριασμό μέσου κοινωνικής δικτύωσης πριν από τα 15 βάσει του EU KIDS Act;

Όχι. Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει μόνο τη δυνατότητα ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού για ηλικίες από 13 έως κάτω των 15 ετών, εφόσον ο πάροχος προσφέρει αυτή την επιλογή και ο λογαριασμός δημιουργηθεί από γονέα ή κηδεμόνα.

8. Τι περιορισμούς θα έχει αυτός ο ειδικός λογαριασμός;

Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει υποχρεωτικά γονικά εργαλεία, δυνατότητα ημερήσιου ορίου έως μία ώρα και δυνατότητα ελέγχου των νέων επαφών. Για παιδιά κάτω των 13 ετών δεν επιτρέπει τη δημιουργία λογαριασμού κοινωνικού δικτύου στο όνομα του παιδιού.

9. Ποιος φέρει την ευθύνη εφαρμογής βάσει του EU KIDS Act;

Η ευθύνη εφαρμογής παραμένει πρωτίστως στους ίδιους τους παρόχους των υπηρεσιών, οι οποίοι οφείλουν να εφαρμόζουν τα ηλικιακά όρια και τις σχετικές απαιτήσεις προστασίας. Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται πρόσθετες υποχρεώσεις, όπως η υποβολή σχεδίου συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η διενέργεια ανεξάρτητου ελέγχου με δική τους δαπάνη.

Οι γονείς και τα καταστήματα εφαρμογών έχουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό ρόλο. Δεν υποκαθιστούν, όμως, την ευθύνη της ίδιας της πλατφόρμας να διασφαλίζει την τήρηση των κανόνων που την αφορούν.

10. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act;

Όχι. Πρόκειται για πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού. Η τελική μορφή της και η σχέση της με τις εθνικές ρυθμίσεις θα κριθούν κατά τη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.