Αν και χαμηλά στους γενικούς δείκτες της επιχειρηματικότητας η Δυτική Μακεδονία, πολλά και ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία που αποκαλύπτει η Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας του ΓΕΜΗ κάποια εκ των οποίων είχε καταθέσει στον «Π» ο πρόεδρος του ΕΒΕ Κοζάνης Γιάννης Μητλιάγκας σε αναλυτική του συνέντευξη.
Σύμφωνα με την Έκθεση η Περιφέρεια διαθέτει μόλις 19.329 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες στο ΓΕΜΗ και βρίσκεται χαμηλά στη χώρα ως προς τις επιχειρήσεις ανά κάτοικο. Την ίδια στιγμή, όμως, το 2025 καταγράφει 723 ανοίγματα έναντι 206 κλεισιμάτων εταιρικών επιχειρήσεων, με δείκτη κινητικότητας 3,51 — αισθητά υψηλότερο από το 2,67 της χώρας και τέταρτο υψηλότερο μεταξύ των Περιφερειών.
Η γεωγραφία της επιχειρηματικότητας
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, η Δυτική Μακεδονία συγκεντρώνει 19.329 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες, μόλις το 1,9% των 998.737 ενεργών εγγραφών που καταγράφει το ΓΕΜΗ σε ολόκληρη τη χώρα. Μόνο το Βόρειο Αιγαίο εμφανίζει μικρότερο απόλυτο αριθμό μεταξύ των Περιφερειών, με 17.918 επιχειρήσεις.
Η εσωτερική κατανομή, επίσης, είναι άνιση με την Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης να καταγράφει 10.785 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες, την Καστοριά 3.776, τη Φλώρινα 2.798 και στα Γρεβενά 1.970.
Με βάση αυτά τα μεγέθη, η Κοζάνη συγκεντρώνει περίπου το 55,8% ολόκληρης της ενεργής επιχειρηματικής βάσης της Δυτικής Μακεδονίας. Η Καστοριά ακολουθεί με περίπου 19,5%, η Φλώρινα με 14,5% και τα Γρεβενά με 10,2%.
Ο δείκτης επιχειρηματικής πυκνότητας δεν είναι ιδιαίτερα θετικός για τη Δυτική Μακεδονία. Στην Περιφέρεια αντιστοιχούν 79,36 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες ανά 1.000 κατοίκους, έναντι 96,29 στο σύνολο της Ελλάδας. Η διαφορά είναι περίπου 17,6% κάτω από τον εθνικό μέσο όρο, ενώ στην πανελλαδική κατάταξη, χαμηλότερα βρίσκονται μόνο η Ήπειρος και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.
Η εικόνα στο εσωτερικό της Δυτικής Μακεδονίας διαφοροποιείται αισθητά. Η Καστοριά καταγράφει 86,02 επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους, η Κοζάνη 82,22, τα Γρεβενά 76,17 και η Φλώρινα μόλις 65,19.
Η Φλώρινα, μάλιστα, βρίσκεται μεταξύ των δέκα Περιφερειακών Ενοτήτων με τη χαμηλότερη επιχειρηματική πυκνότητα ολόκληρης της χώρας.
Έναν από τους υψηλότερους δείκτες της επιχειρηματικής κινητικότητας καταγράφει η Δυτική Μακεδονία
Παρά τη χαμηλή πυκνότητα, η Δυτική Μακεδονία εμφανίζει το 2025 έναν από τους υψηλότερους δείκτες επιχειρηματικής κινητικότητας στη χώρα. Στις εταιρικές επιχειρήσεις καταγράφηκαν 723 ανοίγματα και 206 κλεισίματα, δηλαδή καθαρό θετικό ισοζύγιο 517 επιχειρήσεων και δείκτης κινητικότητας 3,51.
Πρόκειται για την τέταρτη υψηλότερη επίδοση μεταξύ των Περιφερειών, πίσω από τα Ιόνια Νησιά με 4,67, την Κρήτη με 4,00 και το Νότιο Αιγαίο με 3,63. Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται πάνω από περιοχές όπως η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, η Στερεά Ελλάδα, η Κεντρική Μακεδονία και η Αττική.
Κοζάνη: ο βασικός κινητήρας της ανανέωσης
Η Κοζάνη είναι με διαφορά το μεγαλύτερο επιχειρηματικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας. Στο προφίλ του Επιμελητηρίου Κοζάνης καταγράφονται 10.778 ενεργές επιχειρήσεις. Οι 7.243 είναι ατομικές, δηλαδή το 67,2%, ενώ οι ΙΚΕ φθάνουν τις 1.150 ή 10,7%, ποσοστό ακριβώς ίδιο με τον εθνικό μέσο όρο. Οι ΟΕ έχουν επίσης σχετικά ισχυρή παρουσία, με 10,1%.
Η εικόνα του 2025 είναι ιδιαίτερα δυναμική. Στις εταιρικές επιχειρήσεις καταγράφονται 504 ανοίγματα και 124 κλεισίματα, με καθαρό ισοζύγιο +380 και δείκτη κινητικότητας 4,06, όταν ο εθνικός δείκτης βρίσκεται στο 2,67.
Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία και για τη Φλώρινα όπου οι εταιρικές επιχειρήσεις καταγράφουν 86 ανοίγματα έναντι μόλις 23 κλεισιμάτων, με θετικό ισοζύγιο +63 και δείκτη κινητικότητας 3,74, αισθητά πάνω από τον εθνικό 2,67.
Το 2025 η Καστοριά καταγράφει 89 ανοίγματα και 33 κλεισίματα εταιρικών επιχειρήσεων, με θετικό ισοζύγιο +56 και δείκτη κινητικότητας 2,70 — ουσιαστικά στο ίδιο επίπεδο με το 2,67 της χώρας, ενώ τα Γρεβενά είναι ο …ουραγός της Περιφέρειας, καθώς το 2025 έχουμε 43 ανοίγματα, 26 κλεισίματα και δείκτης 1,65. Το ισοζύγιο παραμένει θετικό, +17, αλλά ο δείκτης υπολείπεται του εθνικού 2,67.
Η βαθύτερη ταυτότητα της Δυτικής Μακεδονίας παραμένει η ενέργεια
Αν υπάρχει ένα εύρημα που διατρέχει σχεδόν ολόκληρη την περιφερειακή ανάλυση, αυτό είναι η ενέργεια.
Ο Δείκτης Κλαδικής Εξειδίκευσης — Location Quotient ή LQ — συγκρίνει τη σχετική βαρύτητα κάθε κλάδου σε μια Περιφέρεια με τη βαρύτητά του στο σύνολο της χώρας. Τιμή μεγαλύτερη από 1 σημαίνει εξειδίκευση. Τιμές από 2 έως 5 χαρακτηρίζονται από την έκθεση ως «ισχυρή εξειδίκευση».
Στη Δυτική Μακεδονία, η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και ενέργειας φθάνει σε LQ 4,69. Είναι μακράν η ισχυρότερη κλαδική συγκέντρωση της Περιφέρειας. Ακολουθούν η γεωργία, δασοκομία και αλιεία με 2,64 και τα ορυχεία και λατομεία με 2,33. Και οι τρεις βρίσκονται στη ζώνη της ισχυρής εξειδίκευσης.
Η έκθεση συνοψίζει τη Δυτική Μακεδονία ως Περιφέρεια με «έντονο παραγωγικό και ενεργειακό χαρακτήρα».
Η επιχειρηματική δομή παραμένει κυρίως ατομική
Παρά τη θετική κινητικότητα, η μορφή οργάνωσης της επιχειρηματικότητας διατηρεί ένα γνώριμο χαρακτηριστικό: την κυριαρχία των ατομικών επιχειρήσεων.
Στη Δυτική Μακεδονία οι ατομικές επιχειρηματικές οντότητες ανέρχονται σε 13.237 και αποτελούν το 68,5% της ενεργής βάσης. Οι κεφαλαιουχικές είναι 2.853 ή 14,8% και οι προσωπικές εταιρείες 2.781 ή 14,4%.
Μια περιοχή με νεότερους επιχειρηματίες από τον εθνικό μέσο όρο
Το δημογραφικό προφίλ έχει επίσης ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την Έκθεση η μέση ηλικία των επιχειρηματικών προσώπων στη Δυτική Μακεδονία υπολογίζεται στα 45,7 έτη, έναντι 46,6 ετών στο σύνολο της χώρας.
Σε επίπεδο Επιμελητηρίων, ο μέσος όρος είναι 45,2 έτη στα Γρεβενά, 46,3 στην Καστοριά, 45,5 στην Κοζάνη και 45,7 στη Φλώρινα.
Γιάννα Λούσιου
