Στο φέρετρο τούτο ακουμπά όλη η Ελλάδα! είχαν πει όλοι οι Έλληνες για το φέρετρο του εθνικού μας ποιητή Κωστή Παλαμά, στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, το 1943. Σε τούτο το φέρετρο της Φλώρινας ακουμπά όλη η Ορθοδοξία! Βεβαιώνουν συγκινημένοι οι πανέλληνες, δείχνοντας το φέρετρο, που φιλοξενεί τον Αυγουστίνο Καντιώτη. Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπάνε: Η ζώσα και ελευθέρα Εκκλησία, το πέρας Χριστιανικών Ορθοδόξων, όλα τα εν Χριστώ ελεύθερα πνεύματα, αλλά και οι ελπίδες του Γένους για μια Χριστιανική Πατρίδα.
Δεν ταιριάζει θρήνος για κείνον, που είναι Θρύλος.
Και ο Αυγουστίνος Καντιώτης, ο επίσκοπος της Φλώρινας, είναι ένας ζωντανός θρύλος.
Οι θρύλοι, όσο περνούν τα χρόνια, αντί να σβήνουν, μεγαλώνουν και φουντώνουν. Έγινε το πείραμα αυτό στο πρόσωπο του μεγάλου μας πατέρα, του ηρωικού πατρός Αυγουστίνου. Όσο περνούσαν τα χρόνια, το στόμα του έσβηνε, μα ο θρύλος του τράνωνε. Κι όταν ο χρόνος πέρασε και το κατώφλι του αιώνα, παρέμεινε ζωντανή η μορφή του κήρυξα της πίστεως.
Είναι θρύλος ο Αυγουστίνος Καντιώτης, που ξεκίνησε την ηλιόμορφη τροχιά του απ’ τη θαλασσινή Πάρο, για να τελειώσει στη βουνίσια Φλώρινα.
Είναι θρύλος που θυμίζει το θρύλο των αποστολικών χρόνων. Ο Αυγουστίνος απέδειξε, πως δεν είναι ουτοπία η Χριστοκρατία της αποστολικής Εκκλησίας. Επανέφερε τη γνησιότητα στο ήθος και στο δόγμα των αρχαίων Χριστιανών.
Είναι θρύλος, που ξανάφερε στο προσκήνιο τους θρύλους των μαρτύρων και ηρώων της Πίστεως.
Είναι θρύλος, που έδωσε σάρκα και οστά στους θρυλικούς αγώνες των Πατέρων της Εκκλησίας.
Ξαναζωντάνεψε στις μέρες μας το θρύλο του αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Όχι μονάχα αποκάλυψε στα μάτια μας τη θρυλική μορφή του μεγάλου ιερομάρτυρα, αλλά και πάσχισε να γίνει αντίγραφο της Αγιοκοσματικής ιεραποστολής και δράσεως. Αν για το μεγάλο Διδάχο του Γένους ερίζουν Ήπειρος, Μακεδονία, Ακαρνανία, νησιά, για το μεγάλο ιεραπόστολο των ημερών μας, τον Αυγουστίνο Καντιώτη, ερίζουν τα Γιάννενα, το Μεσολόγγι, τα Γιαννιτσά, η Έδεσσα, η Θεσσαλονίκη, η Λάρισα, η Κύμη, μα προ παντός η πρωτεύουσα του Κράτους, η Αθήνα, και η ακριτική Φλώρινα. Αντιλαλούν τα βουνά και τα λαγκάδια, οι άμβωνες και οι κάμποι, οι αίθουσες και οι ναοί, απ’ το θρυλικό του κήρυγμα.
Ποτέ κήρυγμα δεν ξύπνησε τόσες κοιμισμένες συνειδήσεις, μετά την εποχή του Αγίου Κοσμά, όσο το φλογερό κήρυγμα του πατρός Αυγουστίνου. Και ποτέ επίσκοπος δεν έθεσε το σκαμνί του κηρύγματος πάνω απ’ το δεσποτικό θρόνο, όσο ο εγκολπιοφόρος ιεροκήρυκας, ο βασιλιάς των συγχρόνων ιεροκηρύκων, ο Αυγουστίνος Καντιώτης.
Ξαναζωντάνεψε τους θρύλους των μεγάλων προφητών. Ποιόν Αχαάβ και ποια Ιεζάβελ δεν ήλεγξε η αγιασμένη παρρησία του.
Στο πρόσωπό του ζωντάνεψε ο θρύλος του Διγενή Ακρίτα. Αψηφώντας οποιαδήποτε ηττοπάθεια και προσδοτική ιδεοληψία, ύψωσε σε ουράνια ύψη το άστρο της Ελλάδας. Μόνο, που η μεγάλη Ιδέα του θρυλικού ιεροκήρυκα, ήταν το Κράτος του Θεού, μια Ελλάδα λουσμένη στο φως του Ευαγγελίου του Ιησού Χριστού.
Οι θρύλοι τρέφουν τις μνήμες. Κι εμείς θα τρεφόμαστε με τις μνήμες των ηρωικών του αγώνων.
Οι θρύλοι θεριεύουν τις ελπίδες. Κι εμείς, ατενίζοντας με θαυμασμό το τι κατόρθωσε εν Χριστώ Ιησού ο Αυγουστίνος Καντιώτης, ζούμε με τη βέβαιη ελπίδα, ότι πάντα θα υπάρχουν οι λίγοι, μα δυναμικοί, οι λίγοι αετοί, ο Ένας, που μπορεί «ολόκληρον διορθώσασθαι δήμον».
Οι θρύλοι διατηρούν την παράδοση. Κι εμείς, όσοι μαθητεύσαμε κοντά του, δεν μπορούμε να ξεφύγουμε απ’ την παράδοσή του, απ’ το δικό του μνημόνιο, απ’ την Εκκλησία του Σταυρού και της Αναστάσεως.
Οι θρύλοι, όσο ζουν, προπορεύονται της εποχής τους. Καλπάζουν, σαν να θέλουν να σταθούν φωτεινά μετερίζια για τις επόμενες γενιές των εργατών του Ευαγγελίου. Τον θεωρούσαν συντηρητικό κι όμως ήταν πρωτοπόρος. Τον θεωρούσαν σκληρό κι όμως ήταν ευαίσθητος ύπαρξις. Τον θεωρούσαν απόκοσμο, κι όμως ήταν πολύ φιλάνθρωπος. «Βιάζομαι», τον ακούγαμε να λέει. Τελικά μπορεί να άργησε να έρθει το «εξπρές», όπως χαρακτηριστικά έλεγε, για να τον μεταφέρει στην αιωνιότητα, μα τα έργα του και οι ιδέες του θα παραμένουν πάντα επίκαιρες, πάντα συγκλονιστικές.
Οι θρύλοι ανήκουν σε ηρωικές εποχές. Ο ατσαλένιος θρύλος, που λέγεται Αυγουστίνος Καντιώτης, ψήθηκε στο καμίνι δύσκολων και ηρωικών χρόνων της φυλής μας.
Τέτοιοι θρύλοι, όταν φεύγουν σωματικά, γίνονται σηματοδότες για ασφαλή εκκλησιαστική πορεία προς τη Βασιλεία των Ουρανών.
Έτσι εξηγείται το ότι, όσοι τον γνωρίσαμε και τον ζήσαμε, από πολύ παλιά τον βλέπαμε σαν γίγαντα. Στα μικρά μας μάτια φάνταζε σαν ένα πελώριο βουνό προφητικού κύρους και ακατάβλητης δύναμης. Έτσι εξηγείται, πως ήταν για τους πεζικάριους της σκοπιμότητας και του συμφέροντος ο απροσπέλαστος κήρυκας, που και τύραννοι ακόμα δεν τόλμησαν να τον αγγίξουν.
Ο θρυλικός Καντιώτης έδυσε. Από τις εικόνες τώρα απολαμβάνει τις πραγματικότητες. Από τη θάλασσα του βίου τώρα αναπαύεται στην απεραντοσύνη του Θεού.
Ο θρυλικός Καντιώτης ως πνευματικός ήλιος δεν θα δύσει. Φωτίζει από όποια πλευρά κι αν τον κοιτάξεις.
Δεν σου πρέπει, μεγάλε θρύλε των καιρών μας, θρήνος. Σου πρέπει ύμνος και ευχαριστία για όσα για την Εκκλησία και την Ελλάδα, αλλά και για τον καθένα από μας έκανες. Ταπεινά σου φιλάμε το χέρι, εμείς που με το μικρό μας βεληνεκές δεν μπορούμε να μετρήσουμε την γιγαντιαία μορφή σου.
Αρχιμ. Δανιήλ Γ. Αεράκης
Ιεροκήρυξ
