“Καμπανάκι» για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και την αντοχή του στη χορήγηση συντάξεων χτυπάει το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, που εκτιμά ότι η παρατεταμένη ύφεση και η αύξηση της ανεργίας θα οδηγήσουν μέσα στο 2015 στην κατάρρευση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων.
Από τη μελέτη των επιδράσεων του προσδόκιμου ζωής, της γήρανσης του πληθυσμού, της ανεργίας, της μείωσης των μισθών, την αβεβαιότητα και τους χρηματο-οικονομικούς κινδύνους, την αναιμική ανάκαμψη και τα μέτρα περικοπής των συνταξιοδοτικών παροχών, που επεξεργάστηκαν οι Σάββας Ρομπόλης και Βασίλης Μπέτσης, προκύπτει ότι:
Υφεση-ανεργία
* Οι περικοπές των συντάξεων και η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης εάν δεν συνοδεύονταν από τις συνθήκες και εκρηκτικής αύξησης της ανεργίας, τότε το οριακό έτος στην εξέλιξη των αποθεματικών θα ήταν περίπου το 2025. Η παρατεταμένη και βαθιά ύφεση καθώς και η ανεργία φέρνουν το οριακό έτος δέκα χρόνια νωρίτερα (2015).
* Η δημογραφική μεταβολή του πληθυσμού, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της ταυτόχρονης μείωσης των γεννήσεων (γήρανση του πληθυσμού), συμβάλλει σήμερα στην αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών κατά 15%. Με διαφορετικά σενάρια εκτίμησης της θνησιμότητας αυτή η επιβάρυνση προσεγγίζει το 27% (2050) σε διάστημα εμπιστοσύνης 95%.
* Η οριακή ισορροπία εισροών – εκροών κατά το 2014-2015 και από το τέλος του 2015 και μετά ανατρέπεται στο κοινωνικο-ασφαλιστικό σύστημα της χώρας.
* Οι δυσμενείς εξελίξεις στη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος στην Ελλάδα αναδεικνύουν την αναγκαιότητα νέου πλαισίου χρηματοδότησης του συνταξιοδοτικού συστήματος με την ανεύρεση νέων πόρων εκτός του κρατικού προϋπολογισμού (αύξηση αντικειμενικών αξιών δημόσιας περιουσίας, τυχερά παιχνίδια, κερδοφορία τραπεζών και δημόσιων επιχειρήσεων, κρατικές προμήθειες, δημόσια έργα, καζίνα, κ.λπ.).
Ο δείκτης ολικής γονιμότητας μετά το 1980 ακολούθησε έντονη καθοδική τάση, με αποτέλεσμα σήμερα να διαμορφώνεται στα επίπεδα του 1,5 -όπως διαμορφώνεται κατά μέσον όρο στην Ε.Ε. των «27»- και πολύ κάτω από το 2,1 που χρειάζεται για να σταθεροποιηθεί ο πληθυσμός χωρίς μετανάστευση. Επιπλέον, οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμούν ότι το 2050 το 58,8% του ελληνικού πληθυσμού θα είναι άνω των 65 ετών, ακολουθώντας μόνο την Ισπανία και την Ιταλία.
Επίσης, η έκθεση παρατηρεί ότι η αύξηση των δαπανών για συντάξεις από 230 εκατ. ευρώ το 1980 ανήλθε σε 24 δισ. ευρώ το 2010.
Παροχές
Παρατηρείται ότι οι δαπάνες για συντάξεις από τα επίπεδα των 33 δισ. ευρώ το 2009, μειώθηκαν στα επίπεδα των 22,5 δισ. ευρώ το 2013 (μείωση κατά 32%). Αυτό το συμπέρασμα αποτυπώνεται και στη μέση σύνταξη γήρατος, η οποία εκτιμήθηκε στα 1.350 ευρώ (ακαθάριστα) και αντιστοιχεί σε ποσοστιαία μείωση περίπου της τάξης του 31,5%. Το μέσο έτος εξόδου στη συνταξιοδότηση μετά τις παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό για την εφαρμογή των Μνημονίων έχει αυξηθεί στα 63 έτη (υπάρχει και η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης).
Σύμφωνα με το νόμο 3863/2010, όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μετά την 1η.1.2015 η σύνταξή τους θα υπολογίζεται με το νέο καθεστώς της βασικής σύνταξης (που καθορίζεται στα 360 ευρώ και χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό) και της αναλογικής σύνταξης.
