Πρόσκληση στη ΔΕΗ ΑΕ να συμμορφωθεί με τις συστάσεις της Επιθεώρησης Μεταλλείων Βορείου Ελλάδος (ΕΜΒΕ) αναφορικά με την τήρηση των ορίων ασφαλείας των αποθέσεων υλικών εξόρυξης από τις εγκαταστάσεις του οικισμού της Ακρινής, δ.δ. το δήμου Ελλησπόντου, απευθύνει η ανεξάρτητη αρχή «Συνήγορος του Πολίτη» με έγγραφο που απέστειλε η Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη Χρύσα Χατζή, απαντώντας σε σχετικές διαμαρτυρίες των κατοίκων της Ακρινής.
Καθώς, όπως αναφέρει, η Επιθεώρηση Μεταλλείων (ΕΜΒΕ) διαπίστωσε το πρόβλημα της μη τήρησης του ελάχιστου ορίου απόστασης των 250 μέτρων μεταξύ των αποθέσεων υλικών εξόρυξης και των εγκαταστάσεων του οικισμού (άρθρ. 81 παρ. 2 του Κώδικα Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών) και προέβη σε συστάσεις προς την ΔΕΗ για λήψη μέτρων προς συμμόρφωση με τον Κώδικα. Ταυτόχρονα, καλεί τη ΔΕΗ να αποστείλει στην αρχή -όπως είχε ζητήσει με προηγούμενο έγγραφό της-, όλα τα σχετικά στοιχεία για τις απαλλοτριώσεις που έχουν γίνει στην περιοχή της Ακρινής, ώστε να υπάρχει μια σαφής εικόνα για τα όρια της έκτασης που καταλαμβάνει το ορυχείο.
Περί αποχαρακτηρισμού επαρχιακής οδού Κλείτους- Ακρινής
Παράλληλα, η ανεξάρτητη αρχή αναφερόμενη στο θέμα της επαρχιακής οδού Κλείτους- Ακρινής επισημαίνει ότι «Εκκρεμεί ακόμη η διαδικασία αποχαρακτηρισμού από επαρχιακό οδικό δίκτυο του επίμαχου τμήματος δρόμου που εμπίπτει σε απαλλοτριωμένη από τη ΔΕΗ έκταση και παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα οδικής ασφάλειας», τον αποχαρακτηρισμό του οποίου είχε ζητήσει με το υπ. αρ. οικ. 564/26.1.09 έγγραφό της η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κοζάνης από την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Σημειώνει μάλιστα ότι ο Συνήγορος του Πολίτη δεν έχει λάβει απόψεις του Δήμου Ελλησπόντου ως προς τη νέα όδευση που προτείνεται μέσα από έκταση της πρώην Κοινότητας Ακρινής και συμπληρώνει ότι σε απάντηση που έστειλε για το θέμα αυτό στις 6-4-2009 η Διεύθυνση Δημοσίων Έργων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας προς τη Ν.Α. Κοζάνης, αναφέρεται ότι ο αιτούμενος αποχαρακτηρισμός επαρχιακού δικτύου θα πρέπει να γίνει από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Παρακαλεί λοιπόν τη Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών της Ν.Α. Κοζάνης να ενημερώσει την αρχή για τις σχετικές ενέργειές της, καθώς όπως επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη είναι «υποχρέωση όλων των Υπηρεσιών να διαφυλάττουν την ασφαλή διέλευση των διερχόμενων οχημάτων από το επαρχιακό οδικό δίκτυο», όπως επίσης η υποχρέωση τήρησης απόστασης των μεταλλευτικών και λατομικών εργασιών από επαρχιακό δρόμο (άρθρο 81 του Κανονισμού Μεταλλευτικών Εργασιών).
Για το ζήτημα δε της αδειοδότησης των σταβλικών εγκαταστάσεων που έθεσαν στη διαμαρτυρία τους προς τον Συνήγορο του Πολίτη οι κάτοικοι της Ακρινής, σημειώνει τα εξής: «Αυτό που προκύπτει από την αλληλογραφία αλλά και τα στοιχεία απαλλοτρίωσης και αδειών που απέστειλαν οι αναφερόμενοι κάτοικοι, είναι ότι η επέκταση, ιδίως κατά την τελευταία δεκαετία, της εδαφικής έκτασης και των εργασιών του ορυχείου περιορίζει σταδιακά και σταθερά τον χώρο για την άσκηση των οικονομικών δραστηριοτήτων των κατοίκων της Ακρινής». Τονίζει ωστόσο ότι «το γεγονός αυτό φαίνεται να συνοδεύεται από αντιφατικές διοικητικές πρακτικές ως προς την αδειοδότηση των κτηνοτροφικών ή άλλων (βιομηχανικών/βιοτεχνικών) δραστηριοτήτων» και σημειώνει ενδεικτικά τα εξής: «Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές ότι δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή στην περιοχή ένα σαφές πλαίσιο διοικητικών πρακτικών αναφορικά με τις δυνατότητες λειτουργίας σταβλικών ή άλλων εγκαταστάσεων, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την αρχή της ασφάλειας δικαίου. Πέραν των αξιώσεων αποζημίωσης που δύναται να εγερθούν, ιδίως από τους έχοντες άδεια λειτουργίας ή περιβαλλοντικές εγκρίσεις για τη συγκεκριμένη περιοχή αν παρεμποδισθούν να ασκήσουν την επιχείρησή τους, το γενικότερο ζήτημα είναι εάν τελικά η επέκταση των εργασιών του ορυχείου, πέραν της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, διακινδυνεύει την οικονομική βιωσιμότητα του οικισμού, όπως επισημάναμε και στο προηγούμενο έγγραφό μας».
Αξιοσημείωτες είναι επίσης και οι κάτωθι επισημάνσεις της Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη:
– Από το 1992 και μετά η Κοινότητα Ακρινής προβαίνει στην παραχώρηση κοινοτικών εκτάσεων για την ανέγερση σταβλικών εγκαταστάσεων (βλ. ενδεικτικά τις με αρ. 811/8.11.1993, 102/12.3.1996 και 194/21.4.1998 Αποφάσεις του Κοινοτικού Συμβουλίου Ακρινής).
– Από το 2002 και μετέπειτα, όπως προκύπτει και από το υπ. αρ. 617/26.4.2002 έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, φαίνεται να αλλάζει η στάση των αρμοδίων γνωμοδοτικών Υπηρεσιών αναφορικά με το θέμα της παραχώρησης και με την επίκληση του επιχειρήματος ότι οι εκτάσεις ανήκουν σε περιοχή λιγνιτοφορίας για μελλοντική χρήση από τη Δ.Ε.Η, γνωμοδοτούν αρνητικά για την παραχώρηση. Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να έχει παρεμποδίσει κάποιους κτηνοτρόφους να ολοκληρώσουν την αδειοδότηση των εγκαταστάσεων. Εδώ προκύπτουν διάφορα νομικά ζητήματα, λ.χ. το θέμα ύπαρξης ή μη νομίμως καθορισμένων χρήσεων γης για την περιοχή, το θέμα των παραχωρήσεων γης από την Κοινότητα προς κτηνοτρόφους που εξακολουθούν να ισχύουν και το γενικότερο θέμα του περιορισμού του δικαιώματος προς άσκηση οικονομικής δραστηριότητας.
– Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αντιφατικής διοικητικής πρακτικής συνιστά το γεγονός ότι υπάρχουν στον φάκελο που μας προσκόμισαν οι κάτοικοι και πρόσφατες (2008-2009) άδειες λειτουργίας και περιβαλλοντικές εγκρίσεις σταβλικών ή άλλων (βιομηχανικών- βιοτεχνικών) εγκαταστάσεων σε παραχωρηθείσες αλλά και ιδιόκτητες εκτάσεις στην επίμαχη περιοχή, την οποία η ΔΕΗ έχει πλησιάσει με τις πρόσφατες εναποθέσεις όπως έχει διαπιστώσει η ΕΜΒΕ.
– Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές ότι δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή στην περιοχή ένα σαφές πλαίσιο διοικητικών πρακτικών αναφορικά με τις δυνατότητες λειτουργίας σταβλικών ή άλλων εγκαταστάσεων, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την αρχή της ασφάλειας δικαίου. Πέραν των αξιώσεων αποζημίωσης που δύναται να εγερθούν, ιδίως από τους έχοντες άδεια λειτουργίας ή περιβαλλοντικές εγκρίσεις για τη συγκεκριμένη περιοχή αν παρεμποδισθούν να ασκήσουν την επιχείρησή τους, το γενικότερο ζήτημα είναι εάν τελικά η επέκταση των εργασιών του ορυχείου, πέραν της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, διακινδυνεύει την οικονομική βιωσιμότητα του οικισμού, όπως επισημάναμε και στο προηγούμενο έγγραφό μας.
Ρόη ΒΑΣΒΑΤΕΚΗ
