Μπορεί να έχετε νιώσει πόνο μερικές φορές στην περιοχή της κροταφογναθικής άρθρωσης (ΚΓΑ) ή μπορεί ο οδοντίατρός σας ή ο γιατρός σας, να σας έχουν πει ότι έχετε Κροταφογναθικό Σύνδρομο (ΚΓΣ).
Οι διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης δεν αποτελούν απλά μια, αλλά ομάδα καταστάσεων, συχνά επώδυνων, που προσβάλλουν την άρθρωση των γνάθων και τους μυς που ελέγχουν τη μάσηση. Παρά το γεγονός ότι δεν είναι γνωστό πόσα άτομα ακριβώς υποφέρουν από ΚΓΣ, φαίνεται ωστόσο, ότι οι γυναίκες πάσχουν σε διπλάσιο αριθμό από τους άνδρες.
Για τα περισσότερα άτομα, ο πόνος στην άρθρωση των γνάθων ή στους μύες, δεν αποτελεί σημάδι ότι αναπτύσσεται ένα σοβαρό πρόβλημα. Σε γενικές γραμμές η ενόχληση από την κροταφογναθική άρθρωση είναι περιστασιακή και προσωρινή και συχνά κάνει κύκλους. Ο πόνος τελικά εξαφανίζεται με μικρή ή χωρίς θεραπεία. Πολύ μικρό ποσοστό ατόμων που παρουσιάζουν πόνο στην κροταφογναθική άρθρωση, αναπτύσσουν σημαντικά και μακροχρόνια προβλήματα.
Για να καταλάβουμε περίπου τι συμβαίνει, καλό είναι να έχουμε μια μικρή εικόνα της ανατομίας της περιοχής. Η κροταφογναθική άρθρωση συνδέει την κάτω γνάθο με το κροταφικό οστό στα πλάγια του κεφαλιού. Εάν τοποθετήσετε τα χέρια σας ακριβώς μπροστά από τα αυτιά σας και ανοίξετε το στόμα σας, μπορείτε να αισθανθείτε την άρθρωση και στις δύο πλευρές του κεφαλιού σας. Επειδή οι αρθρώσεις αυτές είναι εύκαμπτες, η γνάθος μπορεί να κινείται απαλά άνω και κάτω και πλάγια επιτρέποντάς μας να μιλάμε, να μασάμε και να χασμουριόμαστε. Οι μύες που καταφύονται και περιβάλλουν την άρθρωση της γνάθου ελέγχουν τη θέση και την κίνησή της.
Όταν ανοίγουμε το στόμα μας, τα αποστρογγυλευμένα άκρα της κάτω γνάθου, οι ονομαζόμενοι κόνδυλοι, γλιστρούν απαλά στο κοίλωμα της άρθρωσης του κροταφικού οστού. Οι κόνδυλοι γλιστρούν πάλι πίσω στην αρχική τους θέση όταν κλείνουμε το στόμα μας. Για να γίνεται αυτή η κίνηση απαλά υπάρχει ένας μαλακός δίσκος μεταξύ του κονδύλου και του κροταφικού οστού. Ο δίσκος αυτός απορροφά τις δυνάμεις που ασκούνται στην ΚΓΑ κατά τη μάσηση και από άλλες κινήσεις.
Σήμερα, οι ερευνητές συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι, οι διαταραχές της ΚΓΑ ταξινομούνται σε τρεις κύριες κατηγορίες:
– Μυοπροσωπικός πόνος. Ο πιο κοινός τύπος διαταραχής που εμφανίζεται ως ενόχληση ή πόνος στους μυς που ελέγχουν τη λειτουργία της άρθρωσης και στους μυς του τραχήλου και των ώμων.
– Ενδοαρθρικές διαταραχές της άρθρωσης. Μετατόπιση της γνάθου ή του δίσκου, ή τραυματισμός του κονδύλου.
– Εκφυλιστικές αλλοιώσεις της άρθρωσης. Όπως οστεοαρθρίτιδα ή ρευματοειδής αρθρίτιδα στην άρθρωση της γνάθου.
Ένα άτομο μπορεί να πάσχει από μία ή περισσότερες διαταραχές ταυτόχρονα.
Γνωρίζουμε ότι ένας σοβαρός τραυματισμός της γνάθου ή της κροταφογναθικής άρθρωσης μπορεί να προκαλέσει διαταραχές. Ένα δυνατό κτύπημα, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει κάταγμα στα οστά της άρθρωσης ή βλάβη στον δίσκο, που παρεμποδίζει την ομαλή κίνηση της γνάθου και προκαλεί πόνο ή κλείδωμα της άρθρωσης. Η αρθρίτιδα στην άρθρωση της γνάθου μπορεί να είναι αποτέλεσμα τραυματισμού. Άλλες αιτίες των διαταραχών της ΚΓΑ είναι λιγότερο σαφείς.
Επίσης, δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ότι το μάσημα τσίχλας προκαλεί ήχους (clicking) στην άρθρωση της γνάθου, ή ότι ο ήχος στη γνάθο (clicking) οδηγεί σε σοβαρές διαταραχές της ΚΓΑ. Στην πραγματικότητα, ο ήχος (clicking) στη γνάθο είναι ένα σχετικά συχνό φαινόμενο στο γενικό πληθυσμό. Εάν δεν παρατηρούνται άλλα συμπτώματα, όπως πόνος ή κλείδωμα της γνάθου, ο ήχος στην άρθρωση της γνάθου δεν χρειάζεται θεραπευτική αντιμετώπιση.
Οι ερευνητές πιστεύουν τα περισσότερα άτομα που παρουσιάζουν ξηρό ήχο (clicking) στην άρθρωση της γνάθου, έχουν πιθανότητα μετατόπιση του. Όσο ο μετατοπισμένος δίσκος δεν προκαλεί πόνο ή προβλήματα στις κινήσεις της γνάθου, δεν απαιτείται θεραπεία.
Ποικίλα συμπτώματα μπορεί να συνδέονται με τις διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης (ΚΓΑ). Ο πόνος, ειδικότερα στους μασητήριους μύες ή και στην άρθρωση της γνάθου είναι το πιο κοινό σύμπτωμα. Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι:
– Περιορισμένη κίνηση ή κλείδωμα της γνάθου,
– Διάχυτος πόνος στο πρόσωπο, στον τράχηλο ή στους ώμους,
– Επώδυνος ήχος (clicking), ξηροί ή ερπυστικοί ήχοι στην άρθρωση της γνάθου κατά το άνοιγμα ή το κλείσιμο του στόματος.
– Μια ξαφνική μεγάλη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο κλείνουν τα άνω με τα κάτω δόντια.
Συμπτώματα όπως, κεφαλαλγίες, πόνοι στα αυτιά, ζάλη και προβλήματα ακοής ενδέχεται ορισμένες φορές να συνδέονται με διαταραχές της ΚΓΑ. Είναι, ωστόσο, σημαντικό να έχουμε υπόψη μας ότι περιστασιακή ενόχληση στην άρθρωση της γνάθου ή τους μασητήριους μύες είναι αρκετά συχνό φαινόμενο και γενικά δεν αποτελεί θέμα που πρέπει να μας απασχολεί.
Με δεδομένο ότι οι ακριβείς αιτίες και τα συμπτώματα των διαταραχών της ΚΓΑ δεν έχουν αποσαφηνιστεί, η διάγνωση αυτών των διαταραχών μπορεί να είναι δύσκολη. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν ευρέως αποδεκτές και πρότυπες εξετάσεις για το σωστό προσδιορισμό των διαταραχών της ΚΓΑ. Ωστόσο, στο 90% περίπου των περιπτώσεων η περιγραφή των συμπτωμάτων από τον ασθενή, σε συνδυασμό με μια απλή φυσική εξέταση του προσώπου και της γνάθου, παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για τη διάγνωση αυτών των διαταραχών.
Επειδή τα περισσότερα προβλήματα των διαταραχών της ΚΓΑ είναι προσωρινά και δεν επιδεινώνονται, μια απλή θεραπεία είναι συνήθως το ζητούμενο για την ανακούφιση από την ενόχληση. Πρακτικές αυτοφροντίδας όπως, για παράδειγμα, κατανάλωση μαλακών τροφών, εφαρμογή θερμών ή ψυχρών επιθεμάτων και αποφυγή έντονων κινήσεων της γνάθου (έντονο χασμουρητό, έντονο τραγούδι, μάσημα τσίχλας) είναι χρήσιμες για τη μείωση των συμπτωμάτων. Η εκμάθηση ειδικών τεχνικών χαλάρωσης και μείωσης της έντασης μπορεί επίσης να βοηθήσει τους ασθενείς να χειρίζονται τον πόνο που συχνά εμφανίζεται με τις διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης.
Άλλες συντηρητικές, αναστρέψιμες θεραπείες περιλαμβάνουν, φυσιοθεραπεία που μπορεί να γίνεται στο σπίτι και που εστιάζει σε ασκήσεις έκτασης και χαλάρωσης των μυών και βραχυχρόνια χρήση μυοχαλαρωτικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
Ο κλινικός μπορεί να συστήσει τη χρήση πλαστικού νάρθηκα που εφαρμόζεται στα άνω ή τα κάτω δόντια. Ο νάρθηκας μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του σφιξίματος και του τριξίματος των δοντιών και στη χαλάρωση της έντασης των μυών. Ο ενδοστοματικός νάρθηκας μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για μικρό χρονικό διάστημα και δε θα πρέπει να προκαλέσει μόνιμες αλλαγές στη σύγκλειση.
Υπάρχουν και άλλες θεραπείες των διαταραχών της ΚΓΑ, όπως η χειρουργική θεραπεία ή οι εγχύσεις ενέσιμου φαρμάκου που παρεμβαίνουν στους ιστούς. Ορισμένες θεραπείες περιλαμβάνουν την έγχυση αναλγητικών φαρμάκων στα επώδυνα σημεία των μυών, που αποτελούν συνήθως και τα σημεία έναρξης του πόνου.
Οι περισσότεροι επιστήμονες συστήνουν έντονα τις πλέον συντηρητικές και αναστρέψιμες θεραπείες πριν να προχωρήσουν σε επεμβατικές. Ακόμη και όταν ένα πρόβλημα καθίσταται χρόνιο, οι περισσότεροι ασθενείς δεν χρειάζονται επεμβατικές θεραπείες.
Για τα περισσότερα άτομα, η ενόχληση από διαταραχές της ΚΓΑ θα παρέλθει τελικά είτε λάβουν θεραπεία είτε όχι. Οι απλές πρακτικές αυτοφροντίδας είναι συχνά αποτελεσματικές για τη μείωση των συμπτωμάτων.
