Δύο είναι οι βασικοί παράγοντες συρρίκνωσης του Ελληνισμού, το Δημογραφικό και η Μετανάστευση.
Το δημογραφικό αποτελεί την κυριότερη πηγή της μείωσης του ελληνικού πληθυσμού. Οι στατιστικές των διαφόρων υπηρεσιών είναι αποκαρδιωτικές, αφού σε μερικούς ακριτικούς νομούς, πολλά χωριά ερήμωσαν και μόνο μερικοί γέροντες εξακολουθούν να είναι φύλακες των χωριών. Σε λίγα χρόνια θα ζητούνται κάτοικοι για τις περιοχές αυτές, αφού οι θάνατοι είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις. Αιτίες για το δημογραφικό πρόβλημα είναι πολλές , αλλά η βασική είναι η αδιαφορία της πολιτείας να δώσει κίνητρα που θα οδηγούσαν στην αύξηση του πληθυσμού. Τα τελευταία χρόνια δόθηκαν ορισμένα κίνητρα στις πολύτεκνες οικογένειες, αλλά αυτά δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι η μετανάστευση η οποία πήρε τρομακτικές διατάσεις, αφού 5 εκατομμύρια Έλληνες είναι διασκορπισμένοι στις 5 ηπείρους. Μετανάστευση είχαμε και στην αρχαιότητα, όπως μας πληροφορούν οι ιστορικοί.
Ο αποικισμός, η αποδημία των Ελλήνων αποτέλεσαν βασικές εκδηλώσεις πολιτισμού ωραίων δημιουργιών και επιβλητικής ανόδου. Η ιστορική πορεία του Ελληνισμού είναι συνυφασμένη με την αποδημία. Στην αρχαία εποχή ο αποικισμός των Ελλήνων ήταν κανόνας ζωής. Οι έλληνες εξαπλώθηκαν στα πέρατα του κόσμου και δημιούργησαν παντού φωτεινά κέντρα πολιτισμού, τα οποία άσκησαν μεγάλη επίδραση όχι μόνο στους ίδιους τους Έλληνες αλλά και επί της εξέλιξης του συνόλου της ανθρωπότητας με συνέπειες κοσμοϊστορικές. Ελληνική αποδημία δεν είναι νοητή χωρίς την πρόοδο, διότι οι Έλληνες από τη χαραυγή της ιστορίας, όπου και αν μετέβησαν για να εγκατασταθούν δημιούργησαν πολιτισμό και εξύψωσαν την ανθρώπινη υπόσταση ηθικά, πνευματικά και οικονομικά. Τις ευεργετικές αυτές επιδράσεις αισθάνεται η ανθρωπότητα μέχρι τις μέρες μας. Η μετανάστευση όμως των Ελλήνων ήταν ομαδική, ολόκληρες ομοειδείς φυλές δημιούργησαν διάφορες αποικίες στις ακτές της Μικράς Ασίας, της Κάτω Ιταλίας, μεταφέροντας συγχρόνως ότι καλό είχαν δημιουργήσει στην πατρίδα τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο αρχαίος ελληνικός αποικισμός με τις σφύζουσες από παλμό και αίσθηση, από σφρίγος και δυναμισμό ελληνικές εστίες, το ελληνικό πνεύμα να είναι έντονο στις εκδηλώσεις των σύγχρονων λαών και των ανθρώπων οι οποίοι ζούσαν και αναπτύσσονταν στον ίδιο ζωτικό χώρο όπου εθαυματουργούσαν οι Έλληνες άποικοι.
Στη νεότερη ιστορία της Πατρίδας μας παρατηρούνται δύο μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα.
Το πρώτο παρατηρείται στην Τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα.
Μετά τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο ο οποίος άφησε πίσω του καταστροφές, θύματα, ανεργία. Η χώρα που επιλέγεται προς μετανάστευση είναι η Αμερική, αφού ήταν η πλέον αναπτυσσόμενη χώρα, όπου μπορούσε κανείς να βρει δουλειά. Υπάρχει όμως διαφορά με τα μεταναστευτικά κύματα των μεταγενέστερων χρόνων. Δεν έφευγαν οικογενειακά, πήγαιναν οι άνδρες όπου δούλευαν για αρκετά χρόνια και όταν εξοικονομούσαν λίγα χρήματα επέστρεφαν στην πατρίδα τους. Ένα μεγάλο ποσοστό παρέμεινε εκεί με αποτέλεσμα ο Ελληνισμός της Αμερικής να ξεπερνά τα 3,5 εκατομμύρια.
Το δεύτερο κύμα μετανάστευσης και πιο μεγάλο παρατηρείται τη δεκαετία του 1960 με αποτέλεσμα χιλιάδες οικογένειες εγκατέλειψαν την πατρίδα μας και μετέβησαν για μια καλύτερη τύχη στη Γερμανία και Αυστραλία, όπου σήμερα υπολογίζονται σε αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες. Το κακό όμως είναι ότι η πλειονότητα αυτή των συμπατριωτών μας δεν θα έλθουν πίσω.
Δημιούργησαν παιδιά, απέκτησαν εγγόνια και έτσι νιώθουν σαν πρώτη χώρα τον τόπο διαμονής τους. Υπολογίζεται ότι οι Έλληνες που ζουν στις διάφορες χώρες του κόσμου ξεπερνούν τα 5.000.000.
Γι αυτό και ο πληθυσμός της Πατρίδας μας μένει καθηλωμένος στα 11 εκατομμύρια. Οι προοπτικές για το μέλλον της φυλής μας είναι δυσοίωνο, γιατί υπολογίζουν ότι μέσα στα επόμενα 40 χρόνια θα’ ναι περίπου πάλι ο ίδιος, με τη διαφορά τα 8 εκατομμύρια θα είναι Έλληνες και οι υπόλοιποι μετανάστες.
Το καλό για μας είναι οι απόδημοι Έλληνες και τώρα είναι φορείς πολιτισμού και προόδου. Η εθνική πίστη και η χριστιανική τους αρετή είναι η δίδυμη μεγαλουργός δύναμη η οποία τους ωθεί στη δημιουργική δράση και στην επιτυχία.
Από την εθνική τους συνείδηση αντλούν ζωτικότητα για να δημιουργούν την πιο μεγαλειώδη και θαυμαστή πραγματικότητα.
Αυτό ανάγκασε τον επιφανή Αμερικανό πολιτικό Άβερελ Χάριμαν σε ομιλία του να ειπεί.
«Εσείς οι Έλληνες της Αμερικής, είσθε τόσο καλύτεροι Αμερικανοί πολίτες, όσος περισσότερο αγαπάτε την Ελλάδα».
Φοβάμαι πως δε θα σταματήσει η μετανάστευση των Ελλήνων. Η τραγική οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας μαζί με τα σκληρά μέτρα που επέβαλε η Τρόικα, με αποτέλεσμα ο αριθμός των ανέργων στο τέλος του χρόνου θα φθάσει το 1 εκατομμύριο.
Αυτό θα γίνει αφορμή να υποστούμε και άλλη συρρίκνωση, γιατί οι νέοι της πατρίδας βλέποντας τα όνειρά τους να σβήνουν, οι ελπίδες να εξανεμίζονται, θα αναγκασθούν αργά ή γρήγορα να πάρουν το δρόμο της μετανάστευσης. Ας ελπίσουμε να εξελιχθούν τα πράγματα καλύτερα για να μην υποστούμε κι άλλη αιμορραγία των παιδιών μας.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ
