Στο πλαίσιο της ευρείας διαβούλευσης των Γεωπονικών φορέων για το θέμα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης – ασυμβιβάστου στην πώληση των γεωργικών φαρμάκων, και σε συνέχεια της συνάντησης Γεωπόνων της Δυτικής Μακεδονίας για το ίδιο θέμα στις 03/07/2013, το Δ.Σ. του Γεωπονικού Συλλόγου Ν. Κοζάνης συνεδρίασε στις 17/07/2013 και μετά από διεξοδική συζήτηση κατέληξε στα παρακάτω:
Δεν υφίσταται ουσιαστικό περιεχόμενο στη συζήτηση για το ασυμβίβαστο ή μη μεταξύ Γεωπόνου – διακινητή γεωργικών φαρμάκων και Γεωπόνου – συνταγογράφου. Η Οδηγία 2009/128/ΕΚ με την ενσωμάτωσή της στο Ν.4036/2012 δεν αφήνει κανένα περιθώριο επιλογής, δημιουργώντας στην κυριολεξία μονόδρομο για το ποια εκ των δύο θέσεων – απόψεων μπορεί να ισχύσει.
Συγκεκριμένα η Οδηγία 2009/128/ΕΚ δέχεται εκ προοιμίου ότι υπάρχουν κίνδυνοι από τη χρήση των γεωργικών φαρμάκων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, και άρα τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν τη διαχείριση των επιβλαβών οργανισμών με χαμηλές εισροές γεωργικών φαρμάκων, ειδικότερα δε την ολοκληρωμένη φυτοπροστασία και τις εναλλακτικές προσεγγίσεις ή τεχνικές, όπως οι μη χημικές εναλλακτικές λύσεις αντί των γεωργικών φαρμάκων.
Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι δεν μιλάμε για «Ηλεκτρονική συνταγογράφηση γεωργικού φαρμάκου» με την στενή έννοια του όρου, αλλά κατά την έννοια της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ. για «Επιλογή φυτοπροστατευτικής μεθόδου» η οποία μπορεί να είναι η χρήση γεωργικού φαρμάκου ή η μη χημική εναλλακτική λύση.
Σ’ αυτή την περίπτωση όμως υπάρχει προφανές ασυμβίβαστο, καθώς δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ότι ο έμπορος – διανομέας γεωργικών φαρμάκων δεν θα επιλέγει κατά προτεραιότητα την εφαρμογή χημικών μέσων φυτοπροστασίας, κατά παρέκκλιση φυσικά της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ.
Έτσι, η όλη επιχειρηματολογία για την υποβάθμιση της επιστημονικής ιδιότητας, της κατάργησης και της απαξίωσης του πτυχίου του Γεωπόνου – διακινητή γεωργικών φαρμάκων, άσχετα με το αν είναι σωστή ή όχι, αντιπαρατίθεται κατ’ ουσία στο γράμμα, στο πνεύμα, και τις διαπιστώσεις της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ και όχι στους εφαρμοστικούς της Νόμους.
Η αντιπαράθεση και η επιχειρηματολογία θα είχε κάποιο νόημα πριν την έκδοση της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ. Από την στιγμή όμως που εκδόθηκε πρέπει υποχρεωτικά να εφαρμοστεί.
Σύμφωνα με το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Οδηγίες είναι “νομοθετικές πράξεις που ορίζουν έναν στόχο τον οποίο πρέπει να επιτύχουν όλες οι χώρες μέλη της ΕΕ. Ωστόσο, η κάθε χώρα αποφασίζει η ίδια τον τρόπο με τον οποίο θα επιτύχει τον επιδιωκόμενο στόχο”.
Έτσι, αν στη χώρα μας επιλέξουμε να υιοθετήσουμε την ηλεκτρονική συνταγογράφηση των γεωργικών φαρμάκων, κανονιστικά είμαστε υποχρεωμένοι να εναρμονιστούμε με την Οδηγία 2009/128/ΕΚ. και πρακτικά να βελτιώσουμε το υπάρχον καθεστώς στον συγκεκριμένο τομέα.
Αν τίποτα από τα δύο δεν πετυχαίνουμε με τις επιλογές μας, είτε γιατί είμαστε αντίθετοι με το πνεύμα και το γράμμα της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ, είτε γιατί θεωρούμε ότι όλα βαίνουν καλώς στον τομέα της φυτοπροστασίας στη χώρα μας, τότε είναι τελείως άστοχη η επιδίωξη για καθιέρωση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και εντελώς άτοποι οι χαιρετισμοί για την τελική επιτυχή έκβαση της επιδίωξης.
Παρά το γεγονός ότι δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε με την γενική τοποθέτηση ότι όλοι ανεξαιρέτως οι συνάδελφοι Γεωπόνοι:
· χαρακτηρίζονται από την επιστημονική τους επάρκεια και την υψηλού επιπέδου εκπαίδευση τους,
· επιτελούν με απόλυτη συνέπεια και επαγγελματισμό το έργο τους,
· συνεισέφεραν και συνεισφέρουν τα μέγιστα, στηρίζοντας ανελλιπώς την ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής της χώρας,
· και ακόμη ότι οι ιδιαιτερότητες του συστήματος εμπορίας – διακίνησης των γεωργικών εφοδίων στη χώρα μας, μπορούν να οδηγήσουν σε παρερμηνεία και στρέβλωση του σκοπού της μεταρρύθμισης που επιχειρείται, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι στο πλαίσιο της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια, καθώς:
· καταρτίζεται Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την ορθολογική χρήση των φυτοφαρμάκων,
· καθορίζονται ποσοτικοί στόχοι, μέτρα, χρονοδιαγράμματα και δείκτες για τη μείωση των κινδύνων και των επιπτώσεων από τη χρήση των γεωργικών φαρμάκων,
· καταρτίζονται πρωτοκόλλα ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας για τις καλλιέργειες από 27 επιστημονικές ομάδες που όρισε το Υπ.Α.Α.Τ. και τέλος,
· προβλέπεται να λειτουργήσει κατάρτιση όλων των ενδιαφερομένων, επαγγελματιών χρηστών, διανομέων και συμβούλων, σχετική και ανάλογη με το αντικείμενο εργασίας και την εμπλοκή του καθενός στο σύστημα.
Χωρίς αμφιβολία από δω και πέρα οι προσπάθειες όλων πρέπει να επικεντρωθούν στην αξιοποίηση όλων των ευκαιριών που παρουσιάζονται, βάζοντας ουσιαστικά τον καθένα προ των ευθυνών του, έτσι ώστε να κατατεθούν ρεαλιστικές, καινοτόμες και ρηξικέλευθες προτάσεις, με στόχο:
· να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος, καθώς δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η συνταγογράφηση στη λιανική πώληση γεωργικών φαρμάκων έχει καθιερωθεί ήδη από το 1997 με το Ν. 2538 ΦΕΚ Α’ 242/1.12.97, αλλά δεν εφαρμόζεται στην πράξη καθώς δεν εκδόθηκαν ποτέ τα απαραίτητα Π.Δ. (!),
· να συνδράμουμε έμπρακτα στην προσπάθεια προστασίας της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και των καταναλωτών,
· να βελτιστοποιηθεί η επαγγελματική μας θέση και υπόσταση με παράλληλη κοινωνική καταξίωση,
· να αμειφθεί η παροχή Γεωπονικών συμβουλευτικών υπηρεσιών, η οποία σήμερα είναι ‘’δωρεάν’’,
· να αντιμετωπιστεί η μεγάλη ανεργία και η ετερο-απασχόληση που μαστίζει τον κλάδο μας, ιδιαίτερα στην κατηγορία των νέων συναδέλφων.
Οι δυσκολίες είναι δεδομένες καθώς δεν μπορεί να παραγνωρισθεί, ότι κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια δημιουργεί αν μη τι άλλο ανησυχία και αβεβαιότητα για την επιτυχία ή μη του εγχειρήματος, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη και αρνητική διάθεση από αυτούς που καλούνται να την εφαρμόσουν, πόσο μάλλον όταν γίνεται βίαια.
Κατά συνέπεια πρέπει οπωσδήποτε:
· να υπάρξει μεταβατική περίοδος και πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος, εστιάζοντας μόνο στους εφαρμόζοντες σύστημα ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας και βιολογικής γεωργίας,
· να ληφθεί μέριμνα για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις συναδέλφων έτσι ώστε οποιαδήποτε αλλαγή να μην προκαλέσει κραδασμούς οικονομικής ή άλλης φύσεως,
· να δομηθεί ένα σύστημα εκπαίδευσης – κατάρτισης – πρακτικής άσκησης που θα οδηγήσει σε αλλαγή της υφιστάμενης νοοτροπίας, καθώς είναι απολύτως κατανοητό ότι δεν είναι εφικτό να ασκηθεί στην πράξη, μονομερώς και αποκομμένη, η δραστηριότητα του συνταγογράφου, απλά και μόνο με το άνοιγμα ενός γραφείου σε κάποιο διαμέρισμα,
· να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι οικονομικοί μηχανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την στήριξη του νέου οικοδομήματος στα αρχικά του στάδια.
Λαμβάνοντας υπ’ όψη τα παραπάνω, το Δ.Σ. του Γεωπονικού Συλλόγου Ν. Κοζάνης θεωρεί ομόφωνα, ότι η εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στην πώληση των γεωργικών φαρμάκων μπορεί να είναι επωφελής τόσο για την ελληνική γεωργία, όσο και για τον κλάδο μας και θα πρέπει να εφαρμοστεί με τέτοιο τρόπο ώστε ξεκινώντας από τα ελάχιστα, μεθοδικά και με σταθερά βήματα, να καταλήξουμε στον Γεωπόνο Σύμβουλο ο οποίος αναλαμβάνοντας κάθε ευθύνη που του αναλογεί, θα παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες στον παραγωγό και την εκμετάλλευσή του, μεταξύ των οποίων θα είναι η συνταγογράφηση, αλλά ακόμη και η διοικητική υποστήριξη της εκμετάλλευσης, η σύνταξη της Α.Ε.Ε., η παροχή πληροφοριών για επενδυτικές ευκαιρίες, η σύνταξη όλων των μελετών επιδοτούμενων προγραμμάτων κ.λ.π., η δε αμοιβή της παροχής όλων των υπηρεσιών θα μπορεί να καθορίζεται σε ετήσια βάση.
Η άσκηση αυτής της ολοκληρωμένης δραστηριότητας αποτελεί την πεμπτουσία των γεωπονικών σπουδών, και τον επαναπροσδιορισμό του επιστήμονα Γεωπόνου ως το σημαντικότερο παράγοντα για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα στο σύνολό του.
Για το Δ.Σ. του Συλλόγου
Ο Πρόεδρος
του Γεωπονικού Συλλόγου Ν. Κοζάνης
Μήτσκας Μιχαήλ
Ο Γ. Γραμματέας
του Γεωπονικού Συλλόγου Ν. Κοζάνης
Διαμαντόπουλος Εμμανουήλ
