Η ιστορία ετούτη εξελίσσεται στην Βενετία του 16ου αιώνα και την μεταφέρει στον χρόνο ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Έχει δε τον χαρακτηριστικό τίτλο, «Ο έμπορος της Βενετίας».
Το παραμύθι αφηγείται πώς ο νεαρός και πολύ ερωτευμένος Βενετσιάνος Μπασιάνο, χρειάζεται επειγόντως χρήματα, για να κερδίσει την πρώτη θέση στην καρδιά της πλούσιας Πόρσια.
Επειδή όμως δεν διαθέτει το χρηματικό ποσό που απαιτούσαν οι περιστάσεις, το ζητάει από τον αδελφικό του φίλο και πλούσιο πλοιοκτήτη, Αντώνιο. Εκείνος, που εκείνη τη χρονική στιγμή δεν διαθέτει το ποσό που του ζητάει ο Μπασιάνο, αλλά για να μην χαλάσει τα σχέδια του καρδιοκατακτητή φίλου του, δανείζεται το ποσό αυτό από τον Εβραίο τοκογλύφο Σάϋλοκ.
Ο όρος που βάζει όμως ο Εβραίος είναι απεχθής και εκδικητικός απέναντι στον Αντώνιο και έχει σχέση με παλιά προσωπική έχθρα . Άν ο Αντώνιος δεν εξοφλούσε εμπρόθεσμα το χρέος του, ο Σάϋλοκ, ως ποινή, θα του έκοβε κομμάτι κρέατος μιάς λίβρας από το σώμα του και μάλιστα από το μέρος της καρδιάς !
Έτσι, τα δανεικά χρήματα δίνονται, με αποδοχή όμως του συγκεκριμένου όρου από τον Αντώνιο και το σχέδιο του καρδιοκατακτητή Μπασιάνο, πραγματοποιείται. Έρχεται είς γάμον κοινωνία με την όμορφη Πόρσια, αλλά κάτι δεν πάει καλά με τα καράβια του Αντώνιου και το χρέος «διαμαρτύρεται».
Είναι η αφορμή για τον Σάϋλοκ να πάρει την εκδίκηση που χρόνια τώρα επιζητούσε. Απαιτεί από τον Δόγη της Βενετίας να εφαρμοστεί ο νόμος και να εκτελεστεί η συμφωνία στο ακέραιο. Επιμένει η πληρωμή να γίνει σε «είδος» (μια λίβρα κρέατος από το μέρος της καρδιάς του Αντώνιου) και δεν δέχεται την εκπρόθεσμη επιστροφή των χρημάτων !
Στην δίκη που ακολουθεί όλα δείχνουν πώς ο Σάϋλοκ θα κερδίσει την υπόθεση, αλλά η πανέξυπνη Πόρσια αλλάζει τα δεδομένα. Μεταμφιέζεται σε άνδρα δικηγόρο απο άλλη πόλη και με την άδεια του δικαστηρίου αναλαμβάνει την υπεράσπιση του Αντωνίου.
Αρχικά ζητά από τον Σάϋλοκ να δεχθεί συμβιβασμό, να πάρει τα χρήματα πίσω και να μην εκτελεστεί ο όρος του συμβολαίου. Ο τοκογλύφος Σάϋλοκ όμως αρνείται και επιμένει στην εκτέλεση της ποινής. Αυτό που τον ενδιέφερε ήταν η εκδίκηση και όχι τα χρήματα. Το δικαστήριο αναγκαστικά συναινεί σε αυτό, διότι προβλέπεται από την συμφωνία !
Η πανέξυπνη Πόρσια όμως ανατρέπει τελευταία στιγμή τα συμφωνηθέντα, όταν αναδεικνύει μια λεπτομέρεια. Η συμφωνία μιλούσε για μια λίβρα κρέατος, αλλά δεν ανέφερε πουθενά καθόλου για αίμα !
Του επιτρέπει τότε η Πόρσια να εκτελέσει την ποινή ως προς την αφαίρεση μιάς λίβρας κρέατος…αλλά δίχως να χυθεί σταγόνα αίματος. Σε αντίθετη περίπτωση θα κατάσχονταν η περιουσία του Σάϋλοκ, διότι αυτό θα ήταν εκτός των όρων της συμφωνίας.Το σκεπτικό αυτό της Πόρσια που ανέτρεπε τα έως τώρα δεδομένα, έκανε δεκτό και το δικαστήριο!
Ο τοκογλύφος Σάϋλοκ αντιλαμβανόμενος πώς χάνει το παιχνίδι, προσπαθεί να αμυνθεί. Πώς είναι δυνατόν να αφαιρέσει κομμάτι κρέατος δίχως να χυθεί σταγόνα αίματος; Έτσι τώρα, είναι αυτός που ζητάει την επιστροφή των δανεικών, δεχόμενος τα χρήματα!
Η Πόρσια όμως που πλέον ελέγχει την κατάσταση, δε το δέχεται. Επιμένει στην εκτέλεση του όρου του συμβολαίου και επί πλέον κατηγορεί τον Σάϋλοκ για πρόθεση ανθρωποκτονίας με σκοπιμότητα την εκδίκηση! Έτσι νικητής αναδεικνύεται ο Αντώνιος και το δικαστήριο αποδέχεται την κατάσχεση της περιουσίας του τοκογλύφου και την εκδίωξη του από την Βενετία, με τον χαρακτηρισμό του ως επικίνδυνου! Νικητής βεβαίως από όλη αυτή την ιστορία είναι η ανθρωπιά, η ηθική και το ανθρώπινο δίκαιο!
Τι θυμίζει ο Ουϊλλιαμ Σαίξπηρ αιώνες πριν με τον «έμπορο της Βενετίας»; Μήπως το ΔΝΤ και τις δανειακές συμβάσεις; Τους όρους που υποθηκεύουν το μέλλον της Ελλάδας, τον ξεπεσμό και την ανέχεια του λαού και την παράδοση της χώρας στα νύχια των δανειστών με το αγγλικό δίκαιο; Την παράδοση της εθνικής κυριαρχίας; Την λεηλασία της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, των υποδομών, την καταλήστευση του πλούτου της χώρας (ορυκτά, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, κλπ ); Συμφωνίες συμφερόντων προς όφελος των δανειστών.
Ο τοκογλύφος Σάϋλοκ τιμωρήθηκε γιατί η συμφωνία ήταν άδικη και ανήθικη. Στην Ελλάδα που όλα εδώ και τρία χρόνια λειτουργούν με τοκογλυφικές προδιαγραφές, τον ρόλο της Πόρσια, θα υπάρξει πολιτική δύναμη να τον αναλάβει, εφαρμόζοντας και στηρίζοντας το δίκαιο και τις ανθρώπινες αξίες; Η Ελλάδα θα γλυτώσει την καρδιά – την τιμή της – και θα βρεθεί δικηγόρος – πολιτική δύναμη – που θα μιλήσει δυνατά και ελληνικά;
Το ΔΝΤ αναγνωρίζει πως η συνταγή είναι λάθος, αλλά μέσω των εκπροσώπων τους συνεχίζουν με νέα μέτρα. Όπως ο Σάϋλοκ, που ενώ γνώριζε την ανήθικη πλευρά των όρων της συμφωνίας, ήθελε την εφαρμογή της από σκοπιμότητα!
Η ίδια ιστορία τότε και τώρα, με άλλα όμως πρόσωπα, την ίδια όμως σκοπιμότητα χωρίς ηθικές αξίες και ανθρωπισμό, με ένα ποίημα του Γ. Σουρή προ 100 ετών που θυμίζει αλήθειες…
«Βάλετε φόρους, βάλετε, εις την πτωχήν μας ράχη. Ποτίστε με το αίμα μας την άρρωστη πατρίδα. Σεις το κρασί και τον καπνό να πίνετε μονάχοι κι εμείς να σας κυττάζωμε με μάτι σαν γαρίδα. Βαριά φορολογήσετε και το νερό που τρέχει, βάλετε φόρους, βάλετε κι η ράχη μας αντέχει. Ότι καλό κι αν έχωμε απάνω μας ας μείνη, στα πρόσωπα μας ας χυθή του μαρασμού το χρώμα. Μ΄εμάς το ισοζύγιο του έθνους μας ας γίνη, φορολογίσετε κι αυτήν την σάρκα μας ακόμα.
Του κρέατός μας κόβετε καμμιά παχιά λωρίδα κι τρώγετέ την λαίμαργα, μαζί με την πατρίδα».
Από τους κοτσαμπάσηδες και τους κολίγους του χθές, στους φοροκλέφτες και τους «έξυπνους» πολιτικούς του 21ου αιώνα, που απαλλάσσονται για κάθε τι με τον νόμο «περί ευθύνης υπουργών»!
Τι άλλο θα μας κόψουν; Το είπε ο Σουρής πριν 100 χρόνια και γράφει «Η Ακίς» στην
«Κυριακάτικη Δημοκρατία»: «…κόψτε μας τη σάρκα, λοιπόν! Σε συγκεκριμένο σημείο! και φάτε την! ».
Διαμαντής Θ. Βαχτσιαβάνος
