Ποια είναι τα δικαιώματα του ταξιδιώτη, όταν ξεκινώντας το ταξίδι του με πλοίο διαπιστώνει ότι η καμπίνα που τού διατίθεται δεν είναι αυτή για την οποία έχει πληρώσει; Τι συμβαίνει όταν ένα καράβι καθυστερήσει πάνω από τέσσερις ώρες ν’ αποπλεύσει ή όταν ο καταναλωτής δεν μπορεί να ταξιδέψει για λόγους ανωτέρας βίας;
Μερικά μόνο παραδείγματα από καταστάσεις τις οποίες κάποιοι έχουν βιώσει, όλοι μας μπορούμε να βιώσουμε κάποια στιγμή και επιβάλλεται να γνωρίζουμε πως τις αντιμετωπίζουμε σύμφωνα με τα δικαιώματα μας.
Τι μπορεί λοιπόν να διεκδικήσει ένας επιβάτης αν ματαιωθεί μια πτήση ή αν χαθούν/καταστραφούν οι αποσκευές του; Σε ποια περίπτωση ο επιβάτης που ταξιδεύει με αεροπλάνο δικαιούται δωρεάν διανυκτέρευση ακόμη και στο εξωτερικό;
Ο απαντήσεις σε όλα αυτά αλλά και άλλα ερωτήματα, σε σχέση με τα δικαιώματα των ταξιδιωτών, δίνει το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ).
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με όσους ταξιδεύουν με πλοίο.
-Τι γίνεται αν η καμπίνα μου ή η θέση μου στο πλοίο δεν είναι αυτά που αναγράφονται στο εισιτήριο;
Ο επιβάτης έχει τέσσερις επιλογές: πρώτον, ν’ ακυρώσει το εισιτήριο. Εάν επιλέξει την ακύρωση, δικαιούται επιστροφή του μισού ναύλου και όλων των κρατήσεων, υπέρ τρίτων και του Φ.Π.Α. αν η ακύρωση γίνει 12 ώρες πριν τον προγραμματισμένο απόπλου. Η επιστροφή αυξάνεται στο 75%, αν η ακύρωση γίνει επτά μέρες πριν και στο 100% αν γίνει 14 ημέρες πριν. Ο επιβάτης δικαιούται τα ίδια, ανεξάρτητα από τον χρόνο ακύρωσης, όταν υπάρχουν λόγοι ανωτέρας βίας ή υγείας, οι οποίοι αποδεικνύονται, εγγράφως.
Η δεύτερη επιλογή του επιβάτη είναι να ταξιδέψει σε θέση κατώτερη από αυτήν που πλήρωσε, λαμβάνοντας αποζημίωση το διπλάσιο της διαφοράς των δυο ναύλων.
Η τρίτη είναι να ζητήσει να ταξιδέψει σε θέση ανώτερη από αυτή που πλήρωσε, καταβάλλοντας το μισό της διαφοράς των δύο ναύλων (εάν όμως ο μεταφορέας από μόνος του προτείνει την ανώτερη θέση, ο επιβάτης δεν δικαιούται να εισπράξει τη διαφορά).
Η τέταρτη επιλογή είναι να τροποποιήσει το εισιτήριο, για το ίδιο ή άλλο δρομολόγιο, εφόσον υπάρχουν θέσεις, χωρίς όμως να δικαιούται επιστροφή τυχόν διαφοράς ναύλων, εφόσον ζητήσει την αλλαγή 48 ώρες πριν τον απόπλου. Για να ισχύσουν τα παραπάνω, πρέπει να ενημερώσει, γραπτά, τον εκδότη των εισιτηρίων. Για να επιστρέψει/ αλλάξει το εισιτήριο, πρέπει να απευθυνθεί στον εκδότη ή στον ναυτικό πράκτορα του μεταφορέα ή στον εκπρόσωπο του.
-Σε ποια περίπτωση ευθύνεται ο μεταφορέας, εν οι αποσκευές μου χαθούν ή υποστούν ζημία στο πλοίο;
Ο μεταφορέας ευθύνεται για τυχόν φθορά/απώλεια των αποσκευών, μόνο εάν ο ταξιδιώτης τις έχει παραδώσει για φύλαξη και έχει λάβει τη σχετική απόδειξη.
-Το πλοίο καθυστερεί να αποπλεύσει λόγω βλάβης.
Αν η καθυστέρηση είναι πάνω από 90 λεπτά, ο ταξιδιώτης δικαιούται ή ν’ ακυρώσει το εισιτήριο και να τού επιστραφεί όλο το αντίτιμο ή να μείνει στο πλοίο και να ταξιδέψει αργότερα, είτε με το ίδιο ή με άλλο, με έξοδα και μέριμνα του μεταφορέα. Δικαιούται επίσης ελαφρά γεύματα/αναψυκτικά.
Αν η καθυστέρηση είναι μεγαλύτερη από τέσσερις ώρες, η εταιρεία πρέπει να παράσχει στους ταξιδιώτες γεύμα και κατάλυμα, στο πλοίο ή σε ξενοδοχείο, εφόσον είναι αυτό εφικτό και αναγκαίο. Η μεταφορά του επιβάτη, από το λιμάνι στο ξενοδοχείο και το αντίστροφο γίνεται με έξοδα του μεταφορέα. Ο ανώτατος αριθμός διανυκτερεύσεων ορίζεται σε τρεις, ανώτατου κόστους 80 ευρώ έκαστη.
Το δικαίωμα αποζημίωσης ασκείται στο λιμάνι αναχώρησης, ή άφιξης του πλοίου. Εάν, 24 ώρες, από την ώρα του προγραμματισμένου απόπλου, ο ταξιδιώτης δεν έχει προωθηθεί στον προορισμό του με μέριμνα του μεταφορέα, δικαιούται αποζημίωση το διπλάσιο του ναύλου του επιβάτη και επιστροφή του ναύλου για το όχημά του.
-Το πλοίο σταμάτησε λόγω βλάβης σε ενδιάμεσο λιμάνι και ο μεταφορέας δεν με προωθεί στον τελικό μου προορισμό, με ευθύνη/δαπάνη του.
Ο ταξιδιώτης δικαιούται δωρεάν τροφή για όλο το διάστημα, μέχρι να συνεχίσει το ταξίδι του, κατάλυμα στο πλοίο ή σε ξενοδοχείο, εφόσον αυτό είναι εφικτό και αναγκαίο, δωρεάν μεταφορά, προς/από το ξενοδοχείο. Η άσκηση των δικαιωμάτων τού καταναλωτή για καθυστέρηση ή ακύρωση του ταξιδιού σε ενδιάμεσο λιμάνι, γίνεται μέσω συμπλήρωσης εγγράφου, που υποχρεούται να δώσει η εταιρεία.
-Επρόκειτο να ταξιδέψω με ανταπόκριση, αλλά έχασα το πλοίο προς τον τελικό προορισμό μου, εξαιτίας καθυστέρησης ή διακοπής προηγούμενου δρομολόγιου. Το εισιτήριο το έχω στα χέρια μου. Τι ισχύει σε αυτή την περίπτωση;
Ο ταξιδιώτης πρέπει να ενημερώσει το μεταφορέα, ο οποίος πρέπει να τον προωθήσει στον τελικό προορισμό του, με δικά του έξοδα/μέριμνα. Δικαιούται, επίσης, γεύματα και κατάλυμα, με τις προϋποθέσεις, που ισχύουν για τη διακοπή ταξιδιού σε ενδιάμεσο λιμάνι.
-Αν απαγορευτεί ο απόπλους λόγω καιρού;
Ο ταξιδιώτης μπορεί είτε να μείνει στο πλοίο (εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν) είτε να ακυρώσει το ταξίδι και να λάβει επιστροφή του ανάλογου ναύλου είτε ν’ αλλάξει την ημερομηνία ταξιδιού.
-Αν για την ακύρωση του ταξιδιού ευθύνεται η ακτοπλοϊκή εταιρεία;
Ο επιβάτης μπορεί να ζητήσει αποζημίωση, που θα καλύπτει κάθε ενδεχόμενη ζημία. Εάν ο μεταφορέας δεν συμφωνεί στο ύψος της αποζημίωσης, τη διαφορά λύνουν τα δικαστήρια της έδρας του μεταφορέα. Ο επιβάτης δεν δικαιούται αποζημίωση, αν ο μεταφορέας τον ενημερώσει 12 ώρες πριν την προγραμματισμένη αναχώρηση και τον προωθήσει στον προορισμό του με άλλο μέσο, το οποίο θα αναχωρεί το πολύ 12 ώρες, μετά την προγραμματισμένη αναχώρηση. Επίσης, αν ενημερώσει τον επιβάτη μια βδομάδα πριν την αναχώρηση και τού επιστρέψει το αντίτιμο του εισιτηρίου.
Και πάμε τώρα στο ταξίδι με αεροπλάνο.
-‘Οταν στο αεροπλάνο υπάρχει υπερπληρότητα (έχει γίνει “overbooking”), ποια είναι τα δικαιώματά μου;
Όταν ο αριθμός των επιβατών υπερβαίνει τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, η αεροπορική εταιρεία πρέπει, καταρχάς, να ζητήσει εθελοντές για να παραιτηθούν, από τις θέσεις τους, προσφέροντάς τους άλλα οφέλη. Εάν ο επιβάτης δεν θέλει να παραιτηθεί εθελοντικά, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να τού εξασφαλίσει την επιστροφή του αντίτιμου του εισιτηρίου του και την επιστροφή του με δωρεάν πτήση, στο αρχικό σημείο αναχώρησης ή τη δυνατότητα μεταφοράς στον τελικό του προορισμό.
-Ποιες αποζημιώσεις δικαιούμαι σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης λόγω overbooking;
Aποζημίωση 250 ευρώ για πτήσεις κάτω από 1500 χλμ., 400 ευρώ για πτήσεις μεγαλύτερης απόστασης εντός Ε.Ε., επίσης 400 ευρώ για πτήσεις 1500 χλμ-3000 χλμ., εκτός Ε.Ε. και 600 ευρώ για πτήσεις πάνω από 3500 χλμ., εκτός Ε.Ε.
-Τι γίνεται όταν η πτώση ακυρωθεί;
Η αεροπορική εταιρεία οφείλει να επιστρέψει στον επιβάτη το αντίτιμο του εισιτηρίου και να εξασφαλίσει είτε τη δωρεάν επιστροφή του στο αρχικό σημείο αναχώρησης ή τη δωρεάν μεταφορά στον τελικό του προορισμό. Επίσης, ο επιβάτης δικαιούται γεύματα και αναψυκτικά, κατάλυμα σε ξενοδοχείο, όπου αυτό είναι απαραίτητο (συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς) και επικοινωνιακές διευκολύνσεις. Ο αερομεταφορέας οφείλει να αποζημιώσει τον επιβάτη με τα ποσά, που αναφέρονται για την άρνηση επιβίβασης. Το δικαίωμα της αποζημίωσης δεν ισχύει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, πχ, όταν ο αερομεταφορέας ειδοποιήσει για τη ματαίωση τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν την προγραμματισμένη αναχώρηση ή σε περίπτωση απεργίας εργαζομένων. Οι αποζημιώσεις/επιστροφές πρέπει να καταβληθούν εντός 7ημέρου.
-Τι συμβαίνει εάν η πτήση καθυστερήσει πολύ;
Εάν υπάρξει μεγάλη καθυστέρηση πτήσης (π.χ., άνω των δύο ωρών για πτήσεις κάτω των 1500 χλμ), ο αερομεταφορέας οφείλει να παράσχει γεύματα/αναψυκτικά/επικοινωνιακές διευκολύνσεις. Εάν η αναχώρηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί την επομένη, ο επιβάτης δικαιούται διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο, για μία ή περισσότερες νύχτες και δωρεάν μεταφορά του στο κατάλυμα. Εάν η καθυστέρηση είναι μεγαλύτερη των πέντε ωρών, ο αερομεταφορέας υποχρεούται να προσφέρει τη δυνατότητα επιστροφής του αντιτίμου του εισιτηρίου, για το μέρος του ταξιδιού, που δεν πραγματοποιήθηκε.
-Τι γίνεται αν οι αποσκευές μου χαθούν ή υποστούν ζημίες;
Ο επιβάτης πρέπει να κάνει γραπτή καταγγελία, το συντομότερο δυνατόν. Σε περίπτωση φθοράς και εφόσον έχει παραδώσει τις αποσκευές του κατά τον έλεγχο των εισιτηρίων, πρέπει να κάνουμε γραπτή καταγγελία, εντός επταημέρου. Στην περίπτωση καθυστέρησης, η καταγγελία πρέπει να γίνει εντός 21 ημερών. Το ανώτατο ποσό, που μπορεί να λάβει, ως αποζημίωση, για ζημία αποσκευών είναι περίπου 1.300 ευρώ. Οι αποζημιώσεις ή οι επιστροφές πρέπει να καταβληθούν, εντός επταημέρου.
