του παπαδάσκαλου
Κωνσταντίνου Ι. Κώστα
Το εκκλησίασμα, στην Ενορία Αγίου Διονυσίου στο Βελβεντό, λιτανεύει έξω και γύρω από το Ναό τις εικόνες, που τις βαστούν παιδιά, (αγόρια και κορίτσια), μεταφέροντας την κοινή εμπειρία από τη μετοχή στην ευχαριστιακή τράπεζα του αναστημένου και προσφερόμενου σε όλους Χριστού, πραγματοποιώντας ειρηνική και μεταμορφωτική είσοδο στην οικουμένη, σε περιβάλλοντα ασφυκτικών πιέσεων, μέσα στον πόνο και στις οιμωγές, ανάμεσα στις σύγχρονες συμπληγάδες της ακοινώνητης έπαρσης, του κοινωνικού ρατσισμού, της κοινωνικής βίας και της βίας του χρήματος και του αθεράπευτου συλλογικού ναρκισσισμού, με την ελπίδα έκχυσης φωτός παντού, σε πρόσωπα και πράγματα, με τη βεβαιότητα ότι ‘’αύτη η πίστις των αποστόλων, των πατέρων, των ορθοδόξων (που) την οικουμένην εστήριξεν’’, θα υπάρχει, θα ανθίζει, για να τη στηρίζει.
Η ορθοδοξία οφείλει να απαντήσει στα προβλήματα που της θέτει ο καθένας άνθρωπος και πολιτισμός σήμερα: Μπορεί λ.χ. να συσχετιστεί η ορθοδοξία με τον κοσμικό πολιτισμό; (με τον όρο κοσμικό πολιτισμό δεν εννοούμε ακοινώνητες εξάρσεις εθνοφυλετικές, που μεταβάλλουν λαούς σε προτεκτοράτα, ούτε ανάφλεξη τοπικών εγωπαθών ρατσισμών, όπου φίλαρχοι πυρήνες φυλάρχων γομώνουν σε κελύφη δημοκρατικά) και αν μπορεί να συσχετιστεί, τότε πώς μπορεί να γίνει αυτό; Με την άκριτη αυτοπαράδοση, χωρίς συνείδηση ετερότητας; Με την αυτοεγκατάλειψη; Με τη δημιουργική σύνθεση; Με την πρόσληψη δημιουργικά – κριτικά; Ή πώς αλλιώς; Ή μήπως καθόλου; Η καταφατική απάντηση στο τελευταίο ερώτημα θα ήθελε μια ορθοδοξία αποκομμένη από τη ζωή και τα υπαρξιακά ερωτήματα ανθρώπων και πολιτισμών, ένα αραχνιασμένο οστεοφυλάκιο, μια εντελώς στείρα ιστορική μεταφορά από γενιά σε γενιά δίκην αρχαιολογικού θησαυρού για θριαμβικές ιαχές και μόνο. Δεν μπορεί να είναι αυτό το ζητούμενο.
Το ζητούμενο της ορθόδοξης θεολογίας πάντα και στην εποχή μας ήταν και είναι η υπέρβαση της θεολογικής ψευδομόρφωσης, όπου αυτή συναντάται και με όποια μορφή, ‘’συντηρητική’’ ή ‘’προοδευτική’’. Οι μονομέρειες και οι μονοφυσιτισμοί λειτούργησαν ιστορικά σε βάρος της ολότητας της καθολικής εκκλησιαστικής εμπειρίας στερώντας από αυτήν μεγάλα τμήματα λαών και εθνών καθηλώνοντάς τους σε αντιπαλότητες.
Η υπέρβαση αυτή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μόνο μέσω του πατερικού πνεύματος με μια σύγχρονη δημιουργική σύνθεση. Το εγχείρημα αυτό όσο δύσκολο και αν είναι, για ενδεχόμενες παρεκκλίσεις, πρέπει ωστόσο να τολμηθεί ως άθλημα ‘’μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης’’ και αυτό προϋποθέτει έναν βαθύ και ειλικρινή προβληματισμό.
Μια σύγχρονη αγιοπατερική ανατροφοδότηση της θεολογίας θα αποτελούσε την πρωταρχική προϋπόθεση για τη συμβολή της ορθοδοξίας στο σύγχρονο κατακερματισμένο κόσμο. Είναι η ελπίδα της Οικουμένης.
