Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες του υδροηλεκτρικού εργοστασίου και του φράγματος Ιλαρίωνα, ωστόσο παρατηρούνται καθυστερήσεις που σχετίζονται με την απαλλοτρίωση των εκτάσεων για τις ανάγκες της λίμνης, αλλά και με τις αρχαιολογικές ανασκαφές για την διάσωση των μνημείων της περιοχής.
Το εκτιμώμενο κόστος του σημαντικού υδροηλεκτρικού έργου ανέρχεται σε 250 εκ. ευρώ. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΔΕΗ αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2012, αλλά λόγω των καθυστερήσεων στις απαλλοτριώσεις και στις αρχαιολογικές ανασκαφές, υπολογίζεται καθυστέρηση τουλάχιστον ενός έτους, οπότε η αποπεράτωση παραπέμπεται στα τέλη του 2013 με αρχές 2014. Υπενθυμίζεται ότι το φράγμα του Ιλαρίωνα είχε ξεκινήσει το 1991, αλλά διακόπηκαν οι εργασίες το 1996, καθώς η ηγεσία της ΔΕΗ είχε απεντάξει το έργο κατ’ επιταγή της τότε κυβέρνησης Σημίτη. Ξανάρχισε η δεύτερη φάση κατασκευής το 2003 και η εκτέλεση του έργου συνεχίζεται. Σύμφωνα με τον διευθυντή του κλιμακίου της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Υδροηλεκτρικών Έργων (ΔΑΥΕ), Κώστα Παπαϊωάννου, «σχεδόν στο σύνολό του το έργο είναι περατωμένο, ενώ αυτή την περίοδο γίνεται η εγκατάσταση του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού στον υδροηλεκτρικό σταθμό». Βεβαίως δεν μπορεί να εκτιμηθεί ο χρόνος των καθυστερήσεων λόγω των απαλλοτριώσεων, καθώς επίκεινται δικαστήρια για τον καθορισμό της τιμής μονάδας. Επίσης, να σημειωθεί ότι την προσεχή άνοιξη, αναμένεται το έργο της μεταφοράς του καθολικού της Ιεράς Μονής Τορνικίου έξω από τα όρια του ταμιευτήρα, καθώς και η διάσωση των τοιχογραφιών από τη Σκήτη της Μονής του Οσίου Νικάνορα.
Περιγραφή του έργου
Η λεκάνη απορροής του έργου είναι περίπου 5.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ο συνολικός όγκος της λίμνης που θα δημιουργηθεί ανέρχεται σε 520 κυβικά μέτρα νερού, ενώ ο ωφέλιμος όγκος είναι 412 εκ. κ.μ. νερού. Η επιφάνεια του ταμιευτήρα στην ανώτατη στάθμη πλημμύρας είναι 21,9 τ.χ.
Ο Υδροηλεκτρικός (ΥΗ) Σταθμός περιλαμβάνει δύο μονάδες με στροβίλους, ισχύος 78,5 μεγαβάτ ο καθένας, δηλαδή η συνολική ισχύς του σταθμού είναι 157 MW. Το εργοστάσιο θα παράγει 410 γιγαβατώρες ετησίως.
Το φράγμα κατασκευάστηκε από αμμοχάλικο ποταμού, έχει αργιλικό αδιαπέραστο πυρήνα, ο όγκος του είναι 8.800.000 κ.μ. με μέγιστο ύψος από την θεμελίωση 130 μέτρα και το μήκος στη στέψη του είναι 540 μ.
Επίσης, το έργο περιλαμβάνει και τις εξής κατασκευές: σήραγγα εκτροπής, δύο σήραγγες εκχειλιστών με θυροφράγματα, σήραγγα εκκενωτή πυθμένα, σήραγγα προσαγωγής, σήραγγες αποστραγγίσεων, φρεάτιο θυροφραγμάτων, οδικές σήραγγες. Εκτός από τον κυρίως σταθμό, προβλέπεται και μικρός ΥΗ σταθμός ισχύος 4,5 MW, στην έξοδο του εκκενωτή πυθμένα, για την εξασφάλιση της οικολογικής παροχής 4,5 κ.μ. νερού ανά δευτερόλεπτο.
Οφέλη από το έργο
Το υδροηλεκτρικό έργο του Ιλαρίωνα αποτελεί αναπτυξιακό έργο πολλαπλού σκοπού, καθώς διασφαλίζει τα παρακάτω οφέλη:
-Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 413GWH το χρόνο.
-Απρόσκοπτη μελλοντική ύδρευση της πόλης της Θεσσαλονίκης από τον ποταμό Αλιάκμονα, καθώς και τις ανάγκες άρδευσης των πεδιάδων Ημαθίας, Πέλλας και Θεσσαλονίκης (περίπου 900.000 στρέμματα), διαθέτοντας σημαντικό όγκο νερού σε ετήσια βάση, δηλαδή σε περιόδους ξηρασίας.
-Αποτελεί σημαντική επένδυση με δημιουργία θέσεων εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια κατασκευής του και μόνιμων θέσεων στη συνέχεια για τη λειτουργία του έργου, συμβάλλοντας στη μείωση της ανεργίας των νομών Κοζάνης και Γρεβενών.
-Εξασφαλίζει την σταθεροποίηση της στάθμης της λίμνης Πολυφύτου, μέσω εμπλουτισμού των υδροφόρων και δίνει την δυνατότητα τουριστικής αξιοποίησής της.
-Μέσω της δημιουργίας του ταμιευτήρα συμβάλλει με την ανάδειξη των βυζαντινών αρχαιοτήτων, στην τουριστική αναβάθμιση των νομών Κοζάνης και Γρεβενών.
-Αναβαθμίζει περιβαλλοντικά το Δέλτα του ποταμού Αλιάκμονα με την εξασφάλιση σε ετήσια βάση 140 εκ. κ.μ. νερού στην κοίτη του ποταμού, καθώς και το τοπίο της λίμνης Πολυφύτου.
-Αρδεύει την περιοχή της βόρειας ζώνης της λίμνης Πολυφύτου.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΗΤΤΑΣ
