του Μωυσιάδη Παναγιώτη.
Εδέβαν τρία χρόνια ας σ’ ατότε ‘κειάν, ντ’ εκατήβεν το μιλέτ’ εμουν
‘ς ‘σον θάνατον πατήσας.
Κάθαν τρία μήνας γουρταρεύνε ‘μας και γλυτωμονήν ‘κ’ έχουμε.
Γουρπάν ‘ς σην πίστη σ’, αείκον κακόν πα ίνεται; Έβαλαν τον λύκον να φυλάττ’ τα πρόατα και τον αλεπόν τα κοσάρας και ο λαόν σασουρεμένος αναμέν’ ας σον αέρ’ κάκκαλα. Επατούρεψαν ατον ‘ς σο χρέος και ‘ς σο δάνος κι ατώρα λέγν’ ατον: πλέρωσον…
Χρέητα, χρέητα, χρέητα , τεμέκ τοι παιδί μουν τα παιδία να ξοφλίζν΄ ατά ‘κι θα επορούν. Εποίκαν άμον εκείνον τον μασκαράν, ‘πη έλεεν ΄΄χρωστώ και ‘κι χρωστούν εμέν κι αν θέλω παίρω κι άλλα.΄΄
Ντ’ εχρεώθαν τιδέν ‘κ’ έν. Τη γαϊδάρ’ τα παιδία έστειλαν τα παράδας
‘ς σα σαντούχια τ’ Ελβετίας. Ζατί τ’ εμετέρ’ πάντα έλεγαν: αν ‘κ’ εξέρ’τς να κρύφ’τς, μη κλέφ’τς.
Κι ατώρα ας σο πρωί ούς το βράδον γαραλαϊζ’νε ‘ς σα τηλεοράσεις ‘κειάν; άμαν ο λαόν πα τσαϊζ’ και λέει::
Τα λόγια τουν μη τερείς, το έργον ατουν τέρεν.
Έναν αγνόν θάμαν: τσαίζ’ ο κλέφτες να φοάται ο νοικοκύρτς, ολίγον σέβας ολίγον εντροπήν κ’ έχνε απέσ’ ατουν.
Ο πάππο μ’ πάντα έλεεν για τοι κλεφτάντς: ΄΄ και κλέφτες κι απαρνότερος.΄΄
Όλια τα παράδας επακλάεψαν κ’επέραν , τιδέν κ’ εφέκαν ΄ς σον τόπον αθε, εχάσαν τη σκοινί την άκραν. Τα συντάξεις τη κοσμί πα εζουχουμέαν και έφαγαν, πεσίνια παράδας, κι ασού έβαλαν τον κόσμον ‘ς σα αίματα, εποίκαν εκλογάς κι αραεύνε ‘ς σ’ είναν θα σύρνε το καπαέτ’, ο καθαείς’ ς σον άλλον σύρ’ τα καπαέτια τ’ και ο λαόν λείχ’ την απαλάμαν .
Κι αρ αέτσ’ έσυραν α’ ‘ς σον κόσμον απάν .΄΄ Ούλ εντάμαν έφαγαμ’ ατά είπαν.
.‘Σ ση γούλα ‘σουν να στέκ’νε , χαράμια και γουρζούλια να ίντανε , να μη προφτάνετεν και τρώτε ‘τα, ανέντροπα κι ασάευτα γαϊδίρια.
Σεράντα χρόνια έτρωγαν, παρέτρωγαν και κανείς τ’ οπίσ’ κ’ ελογαρίαζεν. Τ’ έξ’ και τ’ απέσ’ ευκαίρωσαν, τιδέν ‘κ’ εφέκαν ‘ς σην κεσέν κι ατώρα: Γιωρίκα, πλέρωσον.
Ήπανε κ’ έναν αγνόν λόγον ΄΄ συγγνώμη ΄΄ αλλά τ’ εμετέρ’ κ’ εγροίξαν α’! …Εμείς ‘ς σην γλώσσαν εμουν συγγνώμη ‘κ’ έχουμε. Άντσαχ λέμε: ΄΄το σκατόν ντ’ έφαγα΄΄ και πάμε ‘ς σ’ οσπίτ’ ν εμουν…
Αείκον κακόν ….άμον γιουλτουρούμ’ ερρούξεν ‘ς σα κιφάλια τη κοσμί.
Ο λαόν εσασούρεψεν κ’ επέμνεν , έκοψεν τα τραγωδίας και τα μωχαπέτια, ελείφταξεν το φαείν και την ποτήν , εκλειθώθεν απέσ’ ‘ς σ’
οσπίτ’ ν ατ’ και νουνίζ’, ο μαύρον, πώς θα κετσινεύ και δικοπορεύ.
Νε ανέντροποι, πώς εγροίξετεν κ’ επεκατήβασετεν τον κόσμον
ς’ σ αβού το τυποκώλ’.
Το χρέος ,ντο λές εσύ, ίνεται με την λογαρίαν και το μέτρος.
Εσείς πα εχρεώθετεν΄΄ τ’ Εβραίονος τα λύρας΄΄ ν’ ευτάτεν εγλεντσέδες και μωχαπέτια. Τ’ έναν δύο εποίκετεν κ’ εχάσετεν τη λογαρίαν.
Με τα μουταράδας και τα βιρβιλίτσια εκόμπωνετεν τον κόσμον, επούλνετεν λόγια κ’ εγόραζετεν ονέρτα.
Νέ ανέντροποι!‘πη ‘κι νουνίζ’ ,όταν κάθεται, θαμάεται όταν σ’κούται.
Εθάρρεσετεν με το δανεικόν την παράν θα τρώτεν και ζείτεν άμον αρχόντ και βασιλιάντ.
Εκόμπωνετεν τ’ ανθρώπς κ’ έτρωετεν χαζούρια παράδας,
κανείς ‘ς ση δουλείαν ‘κ’ έρχουτον., άντσαχ εδούλευαν τα γαϊδίρια κ’ έτρωγαν τ’ άλογα.
Κι αέτσ’ εζήναμ’ και πορεύκουμνες με το δάνος και το κράτος.
Οι ανθρώπ’, άμον ποτάμ’, εξύγαν ‘ς σα πολιτείας και ευκαιρώθαν τα χωρία και τ’ αυλία ας σ’ ανθρώπ’ς. Τα χτήνια και τα γεννήματα εγένταν
Μερσεντές κι εξοχικά. Τ’ αρνικά τα κρομμύδια πα εγόραζαμ’ κ’ έτρωγαμ’ ατά.
Και τα κινητά …ήλιαμ τα κινητά.. άμον μαραφέτια ‘ς σα χέρια έκοψαν τ’ ανθρώπί την ευλοϊαν . Άμον παλαλοί οι ανθρώπ’ καλατσεύνε και πορπατούν ΄ς ση στράταν.
Αρ’ με τ’ αείκα και τ’ αείκα εκρεμίγαμ’ κ’ ερρούξαμε διάπλετα ‘ς ση Μερκελίνας τα χέρια.
Άμαν ‘ μη κατηγορούμ’ ατ’ς πολλά ,ας σ’ εκατόν, ντ’ εχρεώθαν’ ,τ’ έναν εδέκαν και τ’ ενενήντα εννέα επέμ’ναν!!
Αρ’ αείκα σκύλλ’ παιδία , εποίκανε ‘μας κεπεζέν ΄ς ση τουσμανίων τα λόγια ! μεχτάτζ’ ’ς ση κόσμονος τα πόρτας .
Ανέντροποι χρεφειλέτ’, εφόρτωσαν το χρέος ‘ς ση κόσμονος τα ράχιας
και με τ’ ένα γαμσίν κρούν’νε και λαλούν ατόν ‘ς ση χαμονής την άκραν…
Ατσά ποίος θα γουρταρεύ ‘μας ας σ’ αβούτο την πελιάν, ντ’ ογράεψαμε;
Έρθεν η ώρα να σ’κώνουμε κιφάλ’ και παίρουμε τη βούλαν ας σα χέρια τουν. Άτσαχ ατότε ο εφτωχόν θα έρται ας σο χάχ ν ατούν.
Άντσαχ ατότε θα σ’κούνταν, πακλαεύκουνταν απ’ αδά ‘κές και πάνε ‘ς σον κρεμόν και ‘ς σον αγύριστον …
Αβούτο ο κόσμον χρόνια και ζαμάνια έζησεν και παρέζησεν με τ’ έργατα και τα δουλείας ατ’,.Άμον άρθωπος ελογαρίαζεν και πορεύκουτον με τ’ ολίγα και τα πολλά ‘ς σο γεργάν καιρέν έπλωνεν τα ποδάρια τ’,
‘κ’ επεκρεμάουτον ’ς ση χώρας το δάνος, αν είχεν έτρωεν κι αν ‘κ’ είχεν πα, ο Θεόν καμίαν ‘κ’ εφίνεν ατον .
-Ατώρα πα ο Θεόν ‘κι θα χαν’ ‘μας, ‘κι θα κρεμαλίζ’ κι αφίν’ ‘μας.
Ο Θεόν τρανός έν’, ερχάλ’ ‘κι θ’ αφίν’ ‘μας να λοιμοκουράουμες και χάμες .
Θεέ μ’, να ποδεδίζω ‘σε, γλύτωσον αβούτο το μιλέτ’,.Δός ‘μας ας σα ελέη σ’, το ψωμίν μαμάκα μη κουίζουμε.
Ποίσον έναν θάμαν να χάται αβού το χρέος ας σα παιδία και τ’ εγγόνια ‘μουν…. Εμείς πα αν έφτεξαμε ολίγον, συγχώρα ‘μας .
Ζατί τ’ εμέτερον η αμαρτία πα έναν έτον:
επεκουράεν το χέρν’ εμούν να ψηφίζουμ’ ατ’ς…..
Έπαρ΄ το χρέος απ’ απάν’ εμουν κι άφ’σο μας να ζούμε με το κρομμύδ’ και το ψωμίν.
Πόσα φοράς ατσάπα θα γίνουμες πρόσφυγοι και μωατσίρηδες ; πόσα φοράς θα πλερώνουμε τ’ αμαρτίας τη χώρας;
Οι Ρωμαίοι άξιοι και προκομμέν’ καμίαν κ’ επροσκύνεσαν τοι φραγγολεβάντας και τ’ αγαρενούς. Πάντα υπερήφανοι κι αρχοντικοί ελάσκουσαν με το κιφάλ’ σ’κωμένον. Ατώρα πα εγένουμνες τη τσισμάτ.…
Μώ το νόμο σ’, εκόπεν τη Ρωμανίας το τακάτ. Ο ήλον εγέντον φέγγος, η πλάσ’ εσκοτείνεψεν , τα πουλία τ’ ουρανού έκοψαν τη λαλίαν , το γέλος εχάθεν ας σον πρόσωπον εμουν , ο ουρανόν ελίβωσεν και η δείσα εγαπάτεψεν τα καρδίας εμουν. Το ρωμαίικον η μαχαλά εσκάλωσεν να ίνεται τσοπλίκα.
Κι ατώρα ,νε αφορισμέν’, ατώρα άλλο τσερέν ‘κ’ έν.
Έναν ομούτ’ επέμ’νε ‘μας , αβούτο το μελμεκέτ’ να κυβερνά και συνορθιάζ’ είνας Πόντιος !!
Έίνας Πόντιος μαναχόν θα γλυτών’ και γουρταρεύ ‘μας ας σα πεινασμένα τα τσαναβάρια, ντ’ ερρούξαν ν’ αποκαρτελίζνε και χάν’ νε ‘μας ας σον κόσμον…. μανάχον είνας Πόντιος λέω ‘σας…
Λεξιλόγιο:
Φράσεις: σον θάνατον πατήσας = οικονομική εξαθλίωση, Λείχ’ την απαλάμαν = δεν έχει τίποτα ,είναι θεονήστικος. Κάκκαλα= κάτω-καλά =κατκαλα-κάκκαλα= στο κάτω μέρος του ανδρός τα καλά= οι όρχεις. Επακλάεψαν= τα φυγάδεψαν. Λοιμοκουράουμες= να πέσουμε κάτω από την πείνα. Εγένουμνε τη τσισμάτ= έγινα αξιολύπητος.
Επεκουράεν= κουλάθηκε .Τσοπλίκα = μέρος σκουπιδιών
