Η στολή του στρατιώτη έχει μια λαμπρότητα κατά την στιγμή της παρέλασης, αλλά στο «καθήκον» των πολεμικών επιχειρήσεων, η ίδια αυτή στολή δείχνει κατά βάθος, κάποιες φορές, όπως η σκούφια μιας δούλας.
Κρύβει την μοίρα μιας τυφλής υποταγής.
Άλλο είναι να κάθεσαι στο παράθυρο και να κατασκοπεύεις το σκοτάδι, άλλο η «ένοπλη» ειρηνική περίοδος με την ζωή εύκολη, τις παρελάσεις και τα παράσημα σε πρώτο πλάνο και άλλο το πεδίο της μάχης.
Άλλο να πολεμάς πιστεύοντας στην πραγμάτωση του «ονείρου» για μια ευνοούμενη κοινωνία και άλλο να «σύρεσαι» σε μια σύρραξη, όπου αδελφός πολεμά τον αδελφό.
«Ψυχή βαθειά», σε μια ηρωική αλλά παράλληλα σκοτεινή και τραγική εποχή του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, με τους μαχητές των δυο πλευρών από την μια ή την άλλη όχθη του ματωμένου ποταμού, να θεωρούν το δίκιο δικό τους.
Ξένα συμφέροντα, τυφλό πάθος, σε ένα πεδίο γεμάτο σταυρούς και αίμα. Ένας δρόμος γεμάτος αγκάθια ήταν ότι ακολούθησε την αποχώρηση των ηττημένων Γερμανών, όπου τα αδελφοκτόνα δόρατα γκρέμισαν ταμπού, έστησαν Τοτέμ, με την αλήθεια και το ψέμα ΕΝΑ, στον δρόμο που χάραξε η ξενοκρατία.
Οι «λευκοί» και οι «κόκκινοι» ήθελαν το δίκιο δικό τους, αλλά οι ασπίδες των πολεμιστών τρυπημένες και σκόρπιες, έγιναν πικρόχολο τραγούδι των τροβαδούρων σε έναν κόσμο που άκουγε χωρίς να μιλά.
Έχει ωραιότητα ο αγώνας που δίνεται με πίστη σε ιδανικά και όταν αυτό έχει θετικό πρόσημο, σε μια διαδρομή για καλύτερη κοινωνία. Είναι όμως αρνητικό όταν προστίθεται ακόμα μια γενιά αμφίβολων διαδρομών, επειδή έτσι πρόσταξαν οι κηδεμόνες!
Αγώνες χωρίς μεσίτες ονείρων, σε ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο, για έναν κόσμο δικαιότερο.
«Καλά εσύ πέθανες νωρίς», έλεγε ο μαχητής του Δ.Σ.Α. Χρ. Μίσιος, (για όσους «πέσαν» στα βουνά), απογοητευμένος από την κατάληξη όλων των «οραμάτων» της Αριστεράς κατά και μετά τον Εμφύλιο. Είδε πως τα «όνειρα» όλων που «πέσαν» μαχόμενοι, να καταργήσουν τις τάξεις και να δημιουργήσουν συνθήκες ισοπολιτείας, προδώθηκαν.
Είδε τα «οράματα» ενός καλύτερου κόσμου να γίνονται μια Νέα Τάξη Πραγμάτων με προδομένες τις θεωρίες του Μάρξ και του Έγκελς.
Η άλλη πλευρά των «λευκών» μαχητών του Εμφυλίου; Που πίστεψε στην θεωρία ενός κόσμου ελεύθερου με ισότητα και δικαιοσύνη;
Οι μαχητές αυτής της πλευράς είχαν το «προνόμιο» της Δημοκρατίας, φιλελεύθερης ολιγαρχίας κατ΄άλλους, αλλά στον δρόμο τους θέρισε η δύναμη του ξένιου πορθητή. Ο κόσμος που δημιουργήθηκε ήταν νεφελώδης και αδιευκρίνιστος, με την ισοπολιτεία ζητούμενο και ο άνθρωπος, ρομπότ του ιδιωτικού ή κρατικού Βιομηχανισμού.
Στην ταινία του, «ψυχή βαθειά», ο Παντ. Βούλγαρης, με πολύ ρεαλιστικό τρόπο αναφέρεται στην σκοτεινή εποχή του εμφυλίου, όπου αδελφός σκότωνε αδελφό, όλοι να νομίζουν πως υπηρετούν ιδανικά, αλλά στο τέλος του δρόμου φάνηκε πως «έπεσαν απορώντας».
Η «Γενιά του Σαράντα», πέρασε δύσκολα χρόνια και είχε ακούσματα από τις γενιές των βαλκανικών πολέμων, του Α΄παγκόσμιου, της Μικρασιατικής καταστροφής και του Διχασμού.
Ήταν γραφτό η γενιά αυτή να γίνει πρωταγωνιστής του ‘Έπους του “40 αλλά και πρωταγωνιστής του Εμφυλίου, που σίγουρα δεν τον ήθελε, αλλά έπαιξε στην σκακιέρα των ισχυρών ως Οσιομάρτυρας!
Οι επόμενες γενιές, γέννημα θρέμμα της γενιάς του “40 ζήσαν νέους διχασμούς, με αλόγιστους «ανένδοτους», την Απριλιανή του “67 δικτατορία, απόρροια αυτής και η εισβολή στην Κύπρο το “74.
Λες και τα συμβόλαια του Διχασμού βρίσκονται στο DNA ΤΟΥ Έλληνα, με την ξενοκρατία στους ίδιους ρόλους και στην σκακιέρα η επόμενη καταστροφή. Ακόμα και ο Φράνκο μετά το τέλος του Ισπανικού εμφυλίου έστηνε κοινοτάφιο για όλους, με την επιγραφή «έπεσαν για την Ισπανία».
Οι Έλληνες από την αρχαιότητα ανέδειξαν τον Σωκράτη για να τον δυσφημίσουν και να τον δηλητηριάσουν. Ύμνησαν τον Θεμιστοκλή για να τον καταδιώξουν. Έχτισαν το Βυζάντιο για να το παραδώσουν στους Τούρκους. Έφεραν το “21 για να το πουλήσουν. Τριπλασίασαν την Ελλάδα, αλλά με τον Διχασμό και την Μικρασιατική καταστροφή, κόντεψαν να την κηδέψουν. Δημιούργησαν την εποποία του “40, για να την κηδέψουν με τον Εμφύλιο. Ανέστησαν την κατεστραμμένη μεταπολεμική-μετεμφυλιακή Ελλάδα, για να φέρουν τον νέο Διχασμό με την Απριλιανή Χούντα και την καταστροφή της Κύπρου το “ 74. Δημιούργησαν το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης μετά την μεταπολίτευση… αλλά τώρα να είμαστε δέσμιοι των Τούρκων στο Αιγαίο, στην υφαλοκρηπίδα, στα νησιά, στο Κυπριακό , το «Μακεδονικό».
«Ψυχή Βαθειά» μπορεί και σήμερα να είναι ευχή για ένα καλύτερο αύριο και μια προσπάθεια για περισσότερη ουσία και ανθρωπιά στους κύκλους των ανθρώπων.
Διαμαντής
Θ. Βαχτσιαβάνος
