Στις εκδηλώσεις για το Ολοκαύτωμα του Σουλίου οι Μακεδνοί

Μονοήμερη εκδρομή στο ηρωικό Σούλι και την Ήπειρο πραγματοποίησε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κοζάνης “Οι Μακεδνοί” την Κυριακή 27 Μαΐου.
Οι βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών δεν στάθηκαν εμπόδιο και δεν πτόησαν τελικά τους Μακεδνούς να πραγματοποιήσουν την προγραμματισμένη μονοήμερη εκδρομή τους. Η αναχώρηση έγινε από το χώρο του σιδηροδρομικού σταθμού Κοζάνης την Κυριακή στις 6:30 το πρωί.
Πρώτος προορισμός το ηρωικό Σούλι. Οι Μακεδνοί θέλησαν να παρευρεθούν και να παρακολουθήσουν από κοντά τις εορταστικές εκδηλώσεις «σε ανάμνηση του Ολοκαυτώματος του Σουλίου και της αυτοθυσίας του καλόγηρου Σαμουήλ και των Σουλιωτών υπέρ της ελευθερίας», οι οποίες κορυφώνονται με την αναπαράσταση της ανατίναξης στο Κούγκι.
Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι στις 16 Δεκεμβρίου του 1803, το περήφανο Σούλι δεν άντεξε άλλο την πολιορκία τριών ετών. Tο κατέλαβαν οι Aρβανίτες. Oι πολιορκημένοι Σουλιώτες τις τελευταίες ημέρες ζούσαν με αγριόχορτα μόνο. Tους έλειπε και το νερό ακόμη. O Aλή Πασάς εκμεταλλεύθηκε τις δυσκολίες των Σουλιωτών και τους ανάγκασε στις 12 Δεκεμβρίου του 1803 να συνθηκολογήσουν. O καλόγηρος, όμως, Σαμουήλ δεν δέχθηκε την συνθηκολόγηση. Έμεινε στο Kούγκι μαζί με άλλους πέντε Σουλιώτες. Tο δημοτικό τραγούδι λέει για την άρνησή του να δεχθεί την συνθήκη:
“Kαλόγηρε τι καρτερείς κλεισμένος μες το Kούγκι;
Πέντε νομάτοι σου ‘μειναν κι κείνοι πληγωμένοι”.
Tο τι καρτερούσε το έδειξε. Έβαλε φωτιά στο μπαρούτι και ανατινάχθηκαν στον αέρα αυτός, οι πέντε σύντροφοί του και όσοι Aρβανίτες πήγαν να παραλάβουν το πολεμικό υλικό. O Σαμουήλ και τα παλικάρια του επέλεξαν να ταφούν μέσα στα συντρίμμια από την έκρηξη της πυριτιδαποθήκης.
Δυστυχώς όμως η αναπαράσταση δεν έγινε λόγω της δυνατής βροχής που έπεφτε στην περιοχή από νωρίς το πρωί, στενοχωρώντας μικρούς και μεγάλους Μακεδνούς που τόσο πολύ ήθελαν να τη δουν.
Επόμενος προορισμός, οι πηγές του ποταμού Αχέροντα. Ο Αχέρων είναι ποταμός της Ηπείρου που πηγάζει από τα Σουλιώτικα όρη και εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος. Τα νερά του, για να καταλήξουν στη θάλασσα, περνούν μέσα από τα Στενά ή Κλεισούρα ή φαράγγι του Αχέροντα, όπως συνήθως αποκαλείται.
Ο ποταμός αυτός είναι ταυτισμένος και κυρίως το φαράγγι του με τις Πύλες του Άδη, αλλά και το Σούλι, συνθέτει δε ένα τοπίο μεγάλης οικολογικής και ιστορικής αξίας. Μυθολογία και φυσικό περιβάλλον μετατρέπουν τον Αχέροντα σε μια από τις πιο όμορφες γωνιές της πατρίδας μας, που σίγουρα αξίζει να επισκεφτεί κανείς.
Μετά τις πηγές του ποταμού Αχέροντα φυσικό και επόμενο ήταν οι Μακεδνοί να επισκεφτούν τις Πύλες του Άδη και το Νεκρομαντείο του Αχέροντα.
Σύμφωνα με τη μυθολογία, η πεδιάδα του Αχέροντα ήταν ο τόπος όπου κατοικούσαν οι ψυχές των νεκρών. Ο ποταμός αποτελούσε το δρόμο μέσω του οποίου ο Χάροντας οδηγούσε τις ψυχές στη Λίμνη Αχερουσία, στα έγκατα της οποίας βρισκόταν το βασίλειο του Αδη. Για το λόγο αυτό, ιδρύθηκε στη βορειοανατολική όχθη της Αχερουσίας λίμνης, πάνω από μια σπηλιά στη συμβολή των ποταμών Αχέροντα και Κοκυτού, ο σπουδαιότερος χώρος λατρείας των θεών του Κάτω Κόσμου και επικοινωνίας με τις ψυχές των νεκρών, το Νεκρομαντείο του Αχέροντα.
Τις Πύλες του Άδη φρουρούσε ο άγριος και άσπλαχνος σκύλος Κέρβερος που είχε τρία κεφάλια, χαίτη από φίδια και αγκαθωτή ουρά. Ο βαρκάρης-Χάροντας παραλάμβανε τις ψυχές των νεκρών και τις μετέφερε με τη βάρκα του στον Κάτω Κόσμο. Το αντίτιμο για το ταξίδι στον Άδη ήταν ένας οβολός, γι’ αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες ενταφίαζαν τους νεκρούς τους με το αντίστοιχο ποσό. Η ψυχή που δεν μπορούσε να πληρώσει ήταν καταδικασμένη να περιπλανιέται και να βασανίζεται αιώνια στις όχθες του ποταμού.
Στο χώρο αυτό, οι επισκέπτες, αφού υποβάλλονταν σε πολυήμερη προετοιμασία που περιελάμβανε πλήρη απομόνωση και ειδική διατροφή, οδηγούνταν στις υπόγειες αίθουσες του Νεκρομαντείου, όπου επικοινωνούσαν με τα πνεύματα των αγαπημένων τους νεκρών που προφήτευαν το μέλλον. Για να λάβει ο επισκέπτης απάντηση από την ψυχή, έπρεπε να τελέσει προσφορές και να τη βγάλει από τη λήθη δίνοντάς της να πιει αίμα.
Καταλυτικός για τη μαντεία ήταν ο ρόλος των ιερέων, οι οποίοι επεδίωκαν συζητήσεις με τους επισκέπτες, για να γνωρίσουν τις προθέσεις τους και να δώσουν τις ανάλογες απαντήσεις, καθώς και η ιεροτελεστία που ακολουθούνταν. Υπέβαλαν τους επισκέπτες σε ψυχολογικές και σωματικές δοκιμασίες είτε με τη δαιδαλώδη, επιβλητική κατασκευή του μαντείου και τις σκοτεινές γεμάτες υγρασία αίθουσες, είτε με δίαιτα και με τη βοήθεια κυάμων (κουκιά) που μασούσαν, ώστε να θολώνουν το μυαλό τους και να εξάπτουν τη φαντασία τους.
Οι ψυχές θεωρούνταν άυλες σαν σκιές. Τα “είδωλα” των ψυχών τα ανέβαζαν οι ιερείς με σιδερένιους μοχλούς από την υπόγεια αίθουσα. Στο τέλος οι πιστοί αποχωρούσαν από άλλη έξοδο, ώστε να μην έρθουν σε επαφή με τους επόμενους επισκέπτες εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο τη μυστικότητα. Η οποιαδήποτε μαρτυρία του χρησμού αποτελούσε βλασφημία και οδηγούσε ακόμα και σε θάνατο.
Μετά τις ξεναγήσεις ήρθε η ώρα επιστροφής στην πόλη των Ιωαννίνων για φαγητό και πιο συγκεκριμένα στο προάστιο της πόλης, την Αμφιθέα, στην ταβέρνα «Ο Θάνος». Εκεί, εκτός από το πολύ καλό φαγητό και την άψογη εξυπηρέτηση, περίμενε τους Μακεδνούς και μια ευχάριστη έκπληξη. Μέλη της Χορευτικής Ομάδας Καλαρρυτών «Η Πίνδος», μαζί με τους Αλέξη Λιοκάτη στο κλαρίνο, την Γιώτα Θεοχάρη στο ακορντεόν και τον Αντώνη Μαρτίνη στα κρουστά και τους Μακεδνούς έστησαν ένα πολύ όμορφο γλέντι με χορούς και τραγούδια κυρίως από την Ήπειρο και τη Μακεδονία. Τους ευχαριστούμε θερμά.
Τελευταίος αλλά και σύντομος προορισμός, γιατί η ώρα είχε ήδη περάσει, ήταν η πόλη των Ιωαννίνων. Μια τελευταία βόλτα των Μακεδνών πριν την επιστροφή, στο μώλο της λίμνης και στην εκπληκτική παλαιά πόλη με τα παραδοσιακά μαγαζάκια της και την εκλεκτή αγορά της.
Η επιστροφή στην πόλη της Κοζάνης έγινε αργά το βράδυ στις 11μ.μ.. Όλοι έμειναν ευχαριστημένοι και ενθουσιασμένοι από την εκδρομή αλλά και από την άρτια οργάνωση του Δ.Σ. και για την συνεχή ενημέρωση και πληροφόρηση για τα αξιοθέατα από πρόεδρο του συλλόγου τον κ. Θωμά Μαδίκα, ενώ έδωσαν αμοιβαία υπόσχεση και για άλλες τέτοιου είδους εκδρομές.