Έχετε ποτέ ακούσει τον όρο ‘κενές θερμίδες’ και αναρωτηθεί τι σημαίνει αυτό; Ο όρος ‘κενές θερμίδες’ αναφέρεται σε τρόφιμα τα οποία έχουν καθόλου ή ελάχιστη διατροφική αξία αλλά μας παρέχουν πολλές θερμίδες. Θερμίδες οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα να μας γεμίζουν ενέργεια χωρίς να δίνουν κάποιο όφελος για την υγεία μας.
Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε ‘κενές θερμίδες’ αποδίδουν μεγάλο ποσοστό ενέργειας στο σώμα μας και πολλές φορές αντικαθιστούν άλλα τα οποία είναι βασικά για την εξασφάλιση υγιεινής διατροφής. Ένα κοινό χαρακτηριστικό των τροφίμων αυτών είναι ότι, αν και έχουν ωραία γεύση, δεν ικανοποιούν το αίσθημα της πείνας με αποτέλεσμα σε μικρό χρονικό να ξαναπεινάμε.
Παραδείγματα τροφών πλούσια σε ‘κενές θερμίδες’
• Τηγανητές πατάτες, πατατάκια και αλμυρά σνακ
Μια μερίδα από τηγανητές πατάτες και ένα σακουλάκι πατατάκια περιέχουν περίπου 500 θερμίδες από τις οποίες οι μισές περίπου προέρχονται από λίπος και μάλιστα κακής ποιότητας (λόγω του ελαίου και του τηγανίσματος).
• Καραμέλες, ζαχαρωτά και γλυκίσματα
Τα παραπάνω προϊόντα είναι πλούσια σε ζάχαρη, η οποία είναι απλός υδατάνθρακας. Ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη παρέχει στον οργανισμό 20 θερμίδες και κανένα θρεπτικό συστατικό. Επίσης, συνηθίζουμε να ‘τσιμπάμε’ γλυκίσματα από ένα σακουλάκι το οποίο είναι καταστρεπτικό για την υγεία των δοντιών καθώς η ζάχαρη που δίνουμε στο στόμα λειτουργεί ως υπόβαθρο για την δράση των βακτηριών του στόματος και οδηγεί στην εμφάνιση τερηδόνας.
• Αλκοολούχα ποτά
Ένα μπουκάλι μπύρα (330ml), ένα ποτήρι κρασί (175ml) και μία μερίδα ουίσκι (40ml) περιέχουν το καθένα περίπου από 150 θερμίδες που προέρχονται από αλκοόλη και είναι κενές σε θρεπτικά συστατικά. Επιπλέον οι θερμίδες από το αλκοόλ τείνουν να αποθηκεύονται κεντρικά στο σώμα οδηγώντας στην κεντρική παχυσαρκία (λίπος στην κοιλιακή χώρα), γεγονός που αυξάνει την επικινδυνότητα για την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων.
• Επεξεργασμένα (λευκά) δημητριακά όπως ρύζι, μακαρόνια και ψωμί
Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων των παραπάνω τροφίμων (που ξεφεύγουν από τις συστάσεις) παρέχει τεράστια ποσά ενέργειας στον οργανισμό με μικρά αναλογία σε θρεπτικά συστατικά. Τα επεξεργασμένα δημητριακά παρέχουν στον οργανισμό φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β αλλά σε αμελητέα ποσότητα σε σχέση με τα αντίστοιχα μη επεξεργασμένα δημητριακά (ολικής αλέσεως, πολύσπορα κ.τ.λ.).
• Fast food, προτηγανισμένα τρόφιμα
Τα έτοιμα φαγητά είναι συνήθως πλούσια σε θερμίδες και κενής διατροφικής αξίας. Μας φουσκώνουν και λίγη ώρα μετά την κατανάλωση που αισθανόμαστε το αίσθημα της πείνας ξανά.
• Αναψυκτικά, συσκευασμένοι χυμοί, έτοιμα ροφήματα
Υγρά πλούσια σε ζάχαρη και χωρίς κανένα θρεπτικό συστατικό. Πολλές φορές τα καταναλώνουμε για να καλύψουμε την δίψα μας, αντικαθιστώντας το νερό, χωρίς ωστόσο να αντιλαμβανόμαστε το θερμιδικό κόστος που μας προσδίδουν. Ακόμη και οι χυμοί, λόγω παρασκευής και διαδικασία συντήρησης, δεν περιέχουν κανένα θρεπτικό συστατικό που να ωφελεί την υγεία μας.
Στόχος μας πρέπει να είναι να διατηρήσουμε ένα υγιές βάρος και παράλληλα χαμηλό ποσοστό σωματικού λίπους το οποίο ταιριάζει στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας. Για να το επιτύχουμε αυτό πρέπει να αποφύγουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την κατανάλωση ‘κενών θερμίδων’ και έχουμε στη διατροφή μας τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και χαμηλά σε θερμίδες.
Βασιλική Μ. Γκέσου
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Απόφοιτος Χαροκοπείου Παν/μίου Αθηνών
