ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗΝ 31Η ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ Ο.Α.Σ.Α.

Κυρίες και κύριοι, καλή σας ημέρα. Καταρχήν, να σας καλωσορίσω στην Αθήνα. Είναι μεγάλη χαρά και τιμή για μας να φιλοξενούμε στην Αθήνα αυτή τη συνάντηση του Ο.Ο.Σ.Α. .
Όπως μπορείτε να συμπεράνετε και από τον πρόλογο του Προέδρου, είναι διπλή τιμή για μένα, καθώς ήμουν για 10 χρόνια στον Οργανισμό. Και το γεγονός ότι γνωρίζω προσωπικά αρκετούς σε αυτή τη συνάντηση, μου δίνει ιδιαίτερη χαρά και κάνει πιο ενδιαφέρον αυτό το άνοιγμα εργασιών της συνάντησης.
Πριν λίγες μέρες, όπως ξέρετε, είχαμε την ετήσια συνάντηση Υπουργών του Ο.Ο.Σ.Α., όπου συζητήθηκαν αρκετά από τα θέματα που θα τεθούν σήμερα εδώ. Ήταν μια ευκαιρία, όπου μπορέσαμε να καλωσορίσουμε ορισμένα από τα νέα κράτη-μέλη του Ο.Ο.Σ.Α., και επί τη ευκαιρία να καλωσορίσω επίσης τους εκπροσώπους τους που βρίσκονται εδώ.
Οι καιροί μας είναι δύσκολοι και γεμάτοι προκλήσεις. Είναι ιδιαίτερα δύσκολοι για ανθρώπους, όπως εσείς που βρίσκεστε εδώ σήμερα. Δεν θυμάμαι ποτέ άλλοτε τα στελέχη και τους υπαλλήλους, που ασχολούνται με δημοσιονομικά, να είναι σε τόσο δύσκολη θέση, όπως εσείς σήμερα. Κι αυτό γιατί, πολύ απλά, τα τελευταία δύο χρόνια έχουμε δει το λόγο του ελλείμματος προς το ΑΕΠ και το λόγο του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ να αυξάνονται και βασικά να αναιρείται η δουλειά που έγινε τα τελευταία 10-20 χρόνια.
Αυτή είναι μια περίοδος, όπου όλες οι χώρες καλούνται να καταβάλουν πολύ δύσκολες προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης, ενώ ταυτόχρονα προσπαθούν να μην καταπνίξουν την επιστροφή των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης.
Είναι μια περίοδος, όπου οι πολίτες όλων των χωρών απαιτούν περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη λογοδοσία, όσον αφορά στις δημοσιονομικές δαπάνες.
Έτσι, λίγο πολύ, σου ζητείται να κάνεις το ακατόρθωτο, δηλαδή να προσφέρεις περισσότερα έχοντας λιγότερα, να δείξεις στους πολίτες ότι τα δολάρια, τα ευρώ –όποιο κι αν είναι το εθνικό τους νόμισμα– που καταβάλλουν για φόρους, δαπανώνται σωστά και ότι φέρνουν αποτελέσματα για τους πολίτες, για την ανάπτυξη, για καλύτερες θέσεις εργασίας, για την ευημερία.
Εκπροσωπώ μία νέα Κυβέρνηση. Είμαστε τον όγδοο μήνα μιας θητείας γεμάτης προκλήσεις. Αναλάβαμε τον περασμένο Οκτώβριο, όντας αντιμέτωποι με μια τριπλή πρόκληση, μια τεράστια δημοσιονομική κρίση – επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω ότι το 2009 ο προϋπολογισμός προέβλεπε έλλειμμα 2%, το οποίο κατέληξε να είναι 13,6%, αποτελώντας τεράστια δημοσιονομική κρίση – που σε συνδυασμό με μια πολύ σοβαρή κρίση στην ανταγωνιστικότητα, μακροχρόνια προβλήματα που είχαν παραμεληθεί και επιπλέον την ύφεση και την κακή διαχείριση, έφτασε σε τέτοιο σημείο που οι επιπτώσεις ήταν αδύνατο πλέον να αγνοηθούν και απαιτούνταν η λήψη άμεσων μέτρων.
Τελευταίο και εξίσου σημαντικό, ίσως και το πιο επικίνδυνο, είναι το πολύ σοβαρό έλλειμμα αξιοπιστίας. Βασικά, κανείς πλέον δεν πιστεύει εμάς ή τους αριθμούς μας. Και δεν γίνεται να ασκήσεις πολιτική, όταν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν τους αριθμούς σου. Δεν μπορείς να πείσεις τους πολίτες ότι προσπαθείς πραγματικά να διορθώσεις δεκαετίες προβλημάτων στη δημοσιονομική διαχείριση της χώρας σου, όταν οι αριθμοί σου δεν είναι αληθοφανείς.
Από εκεί έπρεπε να αρχίσουμε. Έπρεπε να αρχίσουμε από το να είμαστε εντελώς αδιαμφισβήτητοι σχετικά με τους αριθμούς και τα προβλήματα στα ελληνικά στατιστικά στοιχεία. Έπρεπε να αρχίσουμε από τη σύσταση μιας ανεξάρτητης Στατιστικής Αρχής, η οποία έχει ήδη συσταθεί. Στις επόμενες εβδομάδες θα οριστεί από το Κοινοβούλιο νέος επικεφαλής με πλειοψηφία των τεσσάρων πέμπτων, για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της και βασικά για την εκ νέου σύσταση μιας αρχής, που παράγει αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα, που αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές παραμέτρους της οικονομίας και της κοινωνίας.
Ξεκινήσαμε την πιο ριζοσπαστική και επιθετική προσπάθεια για δημοσιονομική εξυγίανση, που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα, αλλά που ίσως έχει επιχειρηθεί και στην Ε.Ε. και τον Ο.Ο.Σ.Α..
Δυστυχώς, σε αυτούς μήνες ανακαλύψαμε με δύσκολο τρόπο αρκετές πτυχές της πραγματικότητας. Μία από αυτές είναι ότι ζεις και εξαρτάσαι από τις διεθνείς αγορές, με το δικό τους χρονοδιάγραμμα, τη δική τους ατζέντα, τις δικές τους κινήσεις . Και μπορεί να πείθεις τους ομολόγους σου, μπορεί να πείθεις τους ανθρώπους του Eurogroup και το τραπέζι του Ecofin. Μπορεί να πείθεις διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Ο.Ο.Σ.Α. ή το Δ.Ν.Τ. ότι κινείσαι στη σωστή κατεύθυνση, αλλά εφόσον δεν πείθεις τις αγορές, ή εφόσον οι αγορές έχουν μια ημερήσια διάταξη που δεν συμπίπτει με τη δική σου, δεν καταλήγεις πουθενά.
Γι ‘αυτό και βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια κατάσταση, κάνοντας προσπάθειες που την ίδια στιγμή ακυρώνονταν από τις κινήσεις της αγοράς. Έτσι καταλήξαμε σε μια κατάσταση, όπου οι διεθνείς αγορές έκλεισαν εντελώς για την Ελλάδα.
Σταθήκαμε ιδιαίτερα τυχεροί, γιατί μπορέσαμε να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων εταίρων μας, και κυρίων των εταίρων μας στην Ευρωζώνη και συνεργαστήκαμε μαζί τους και από κοινού με το Δ.Ν.Τ., για τη δημιουργία ενός σχεδίου χρηματοδότησης για την Ελλάδα, ύψους 110 δισ. ευρώ για τα επόμενα τρία χρόνια. Ένα σχέδιο που φυσικά εξαρτάται από ένα τριετές οικονομικό και φορολογικό πρόγραμμα για την αποκατάσταση των δημόσιων οικονομικών, την αντιμετώπιση διαρθρωτικών προβλημάτων και τη μετάβαση της οικονομίας σε βιώσιμη πορεία.
Αυτό το οικονομικό και δημοσιονομικό πρόγραμμα έχει στον πυρήνα του ένα δημοσιονομικό στοιχείο, με μία εμπροσθοβαρή, όπως είπα πριν, επιθετική προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης. Το 2010 μόνο, η προσπάθεια περιλαμβάνει μέτρα για τα έσοδα και τη φορολογία που συγκεντρώνουν μέχρι εννέα ποσοστιαίες μονάδες του Α.Ε.Π. για τη μείωση του ελλείμματος κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες σε καιρό ύφεσης.
Έχουμε αυξήσει τους συντελεστές Φ.Π.Α. κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες. Έχουμε αυξήσει τους φόρους κατανάλωσης τα αλκοολούχα ποτά, τον καπνό, τα καύσιμα κατά περίπου 30%. Έχουμε μειώσει τους μισθούς στο δημόσιο τομέα σε ονομαστικούς όρους κατά περίπου 15%, σε πραγματικούς όρους περισσότερο.
Έχουμε μειώσει τις συντάξεις στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα κατά 10%. Έχουμε κάνει δραστική μείωση άνω του 10% στις δαπάνες στο σύνολο του δημόσιου τομέα. Πραγματοποιήσαμε αυτές τις μειώσεις σε πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα, με διαδοχικές κινήσεις, αναγνωρίζοντας ότι έπρεπε να προηγηθούμε των εξελίξεων, για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε.
Ταυτόχρονα, ξεκινήσαμε μια σειρά πρωτοβουλιών διαρθρωτικών ενεργειών. Πριν δύο μήνες περάσαμε στο Κοινοβούλιο μια πλήρη αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος, που άλλαξε τις βασικές παραμέτρους της φορολογικής πολιτικής και διαχείρισης, ένα σύστημα το οποίο είναι πλέον πιο δίκαιο και πιο αποτελεσματικό, που καταπολεμά τη φοροδιαφυγή, με πρωτοφανείς τρόπους.
Βρισκόμαστε στη διαδικασία – και είμαι ευτυχής που βλέπω ότι αυτό θα συζητηθεί στην ατζέντα σας και ο Γενικός Γραμματέας του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους θα πει λίγα λόγια σχετικά με αυτό – πρόκειται να καταθέσουμε στο Κοινοβούλιο στο τέλος αυτού του μήνα αυτό που ονομάζουμε νομοσχέδιο δημοσιονομικής ευθύνης. Πρόκειται για μια αναθεώρηση της δημοσιονομικής διαδικασίας και της θέσπισης δημοσιονομικών κανόνων.
Είμαστε στα μέσα μιας ευρείας μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία θα συζητηθεί στο Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, προκειμένου να κάνει το σύστημα βιώσιμο, γιατί ήμασταν ουσιαστικά στο χείλος του γκρεμού και χωρίς αλλαγές θα ήταν πια αδύνατο να καταβληθούν οι συντάξεις σε λίγα χρόνια.
Χθες, ανακοίνωσα με τους συναδέλφους Υπουργούς, σε συνέχεια μιας συζήτησης στο Υπουργικό Συμβούλιο, μια ευρέως φάσματος ατζέντα ιδιωτικοποιήσεων, η οποία καλύπτει οδικές οδούς, σιδηροδρομικές μεταφορές, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τυχερά παίγνια, λιμάνια. Πρόκειται για ένα συνδυασμό άμεσων πωλήσεων με συμβάσεις παραχώρησης, με την εισαγωγή στρατηγικών με την εισαγωγή στρατηγικών συνεργασιών. Στοχεύει στην κινητοποίηση εγχώριων και ξένων κεφαλαίων για την αναζωογόνηση των τομέων της οικονομίας, την παραγωγή καλύτερων υπηρεσιών στους πολίτες και ταυτόχρονα, βεβαίως, στη διευκόλυνση της προσπάθειας για δημοσιονομική εξυγίανση μέσω της μείωσης του λόγου του δημόσιου χρέους προς το Α.Ε.Π..
Έτσι προχωράμε, αλλά σε ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον, όπου πρέπει πάντα να προσπαθείς να διατηρήσεις μία ισορροπία και πάντα να θυμάσαι κάτι που είναι φυσικά κρίσιμο για μια Κυβέρνηση: ότι πρέπει συνεχώς να πείθεις τους πολίτες πως αυτό που κάνεις είναι σωστό, και ότι αυτό που κάνεις θα έχει ως αποτέλεσμα μια πιο εύρωστη και πιο ανταγωνιστική οικονομία. Και ακόμα, μία οικονομία που παράγει περισσότερες θέσεις εργασίας και υψηλότερα εισοδήματα για όλους.
Προσπαθούμε να πείσουμε τον κόσμο ότι αυτό που κάνουμε έχει αίσθημα δικαιοσύνης. Γι’ αυτό το λόγο, για παράδειγμα, όταν μειώσαμε τους μισθούς στο δημόσιο τομέα και τις συντάξεις καταφέραμε να προστατεύσουμε τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Γι’ αυτό και επιμένουμε ότι όσοι δεν έχουν πληρώσει ποτέ φόρους στο παρελθόν – και υπάρχουν πολλοί σε αυτή τη χώρα – θα πρέπει να πληρώσουν τώρα με τη φορολογική μεταρρύθμιση. Γι’ αυτό λοιπόν υιοθετούμε ένα σύστημα που με τη δημοσίευση των ονομάτων ανθρώπων συγκεκριμένων επαγγελμάτων κατονομάζουμε όσους έχουν ξεκάθαρα φοροδιαφύγει τα τελευταία χρόνια και παίρνουμε αυστηρά μέτρα προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Είναι ξεκάθαρο για εμάς, ότι το επίκεντρο αυτής της διαδικασίας πρέπει να είναι η πλήρης αναθεώρηση της δημοσιονομικής διαδικασίας. Πρέπει να πείσεις τους πολίτες ότι τα λεφτά τους ξοδεύονται σωστά, ότι τα λεφτά έχουν αξία, ότι στο τέλος της ημέρας μπορείς να ελέγξεις τις δαπάνες, ότι μπορείς να λειτουργείς με διαφάνεια, τότε μπορείς να διατηρήσεις την λαϊκή υποστήριξη, το οποίο ευτυχώς κάνουμε μέχρι σήμερα.
Έτσι υπό αυτή την έννοια, από τον Οκτώβριο ξεκινήσαμε για πρώτη φορά να κάνουμε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται ο προϋπολογισμός, στον τρόπο με τον οποίο ο προϋπολογισμός παρακολουθείται, εισάγοντας διμερείς ομάδες από το Υπουργείο Οικονομικών και άλλα Υπουργεία, για να ελέγξουμε τις δαπάνες μηνιαίως, ακόμη και σε καθημερινή βάση, δια μέσου μηχανισμών μέσω διαδικτύου. Θέσαμε συγκεκριμένους στόχους για τα επιμέρους Υπουργεία. Πήγαμε κωδικό – κωδικό τον προϋπολογισμό, εξετάζοντας την έννοια, τον λόγο, τις επιπτώσεις των διαφόρων δαπανών.
Και στη νομοθεσία που είμαστε έτοιμοι να καταθέσουμε στο Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, προσπαθούμε να θεσμοθετήσουμε, να κωδικοποιήσουμε και συνεπώς να αλλάξουμε ολόκληρες τις παραμέτρους της δημοσιονομικής διαδικασίας, πηγαίνοντας με ορίζοντα τριετίας με κυλιόμενους προϋπολογισμούς, με ανώτατα όρια δαπανών, εισάγοντας δημοσιονομικούς κανόνες. Είμαστε μια από τις τρεις μόνες χώρες νομίζω σε αυτό το τραπέζι που δεν έχουμε κανενός είδους δημοσιονομικούς κανόνες στην εθνική νομοθεσία.
Έτσι, λοιπόν, εξετάζουμε την διεθνή εμπειρία. Υπήρξαμε τυχεροί που χρησιμοποιήσαμε την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη του Ο.Ο.Σ.Α. εδώ και κάποιο καιρό, όπως επίσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, για να μας βοηθήσουν σε επίπεδο δημοσιονομικό και φορολογικό, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να παράγουμε αλλαγές που διαρκούν, που είναι θεσμικά ενσωματωμένες, που δεν έρχονται και παρέρχονται με διαδοχικές Κυβερνήσεις. Αλλά που πραγματικά κάνουν τη διαφορά όσον αφορά στον τρόπο που λειτουργεί μια Κυβέρνηση και στον τρόπου που παράγουμε καλύτερη εξυπηρέτηση στους πολίτες.
Θα τελειώσω λέγοντας απλώς ότι βασιζόμαστε πολύ σε αυτή τη συνάντηση. Βασιζόμαστε πολύ σε αυτές τις συζητήσεις. Βασιζόμαστε πολύ στη συνεχιζόμενη χρήση αυτής της εμπειρίας και του πολύ ιδιαίτερου τρόπου εργασίας στον Ο.Ο.Σ.Α..
Βασιζόμαστε στην εμπειρία που έχει συλλεχθεί σε όλες τις εθνικές πρωτεύουσες των χωρών σας και τα γραφεία προϋπολογισμού, για να μας βοηθήσετε όχι να ξεπεράσουμε αυτή την κρίση, την οποία ξέρουμε ότι θα ξεπεράσουμε, αλλά να χτίσουμε ένα πιο εύρωστο δημοσιονομικό σύστημα, πιο εύρωστα γραφεία προϋπολογισμού, τα οποία υπηρετούν τον πολίτη, υπηρετούν τη διαφάνεια και είναι τα προαπαιτούμενα για βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτή την χώρα στο μέλλον.
Ευχαριστώ πολύ.