Από άποψη υγείας είναι τα λίπη το θρεπτικό συστατικό που απασχολεί περισσότερο τους οργανισμούς υγείας, καθώς έχει συσχετιστεί με την εμφάνιση πλήθους ασθενειών.
Τα λίπη είναι απαραίτητα για τη διατροφή μας. Παρά τους πιθανούς κινδύνους που έχει για την υγεία μας περιέχει αρκετά βασικά θρεπτικά συστατικά που εξυπηρετούν πληθώρα διεργασιών στη διατροφή μας,
Λειτουργία λιπών
Τα λίπη αποτελούν ένα από τα τρία κύρια μακροθρεπτικά συστατικά της διατροφής μας, μαζί με τις πρωτεΐνες και τους υδατάνθρακες. Η ενέργεια που παρέχει στον οργανισμό αντιστοιχεί σε 9 θερμίδες ανά γραμμάριο λίπους, περισσότερο από κάθε άλλο μακροθρεπτικό συστατικό.
Τα λίπη είναι απαραίτητα για σωστή λειτουργία του οργανισμού μας. Από τα λιπαρά της διατροφή ο οργανισμός λαμβάνει τα απαραίτητα λιπαρά οξέα τα λινολεικό και το α-λινολενικό οξύ. Τα λίπη έχουν διάφορες λειτουργίες στο σώμα μας όπως δομικές και μονωτικές, ρυθμίζουν το μεταβολισμό και τις ορμόνες αλλά η κυριότερη του διεργασία είναι να παρέχουν ενέργεια για τις διάφορες μεταβολικές διεργασίες.
Είδη λιπών της διατροφής μας
Τα λιπαρά που λαμβάνουμε από τη διατροφή μας διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες βάση τη πηγή προέλευσης και τη δράση που εμφανίζουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι κατηγορίες είναι οι εξής:
• Κορεσμένα λιπαρά
Τα κορεσμένα λιπαρά, είναι τα «κακά» λιπαρά της διατροφής μας. Η κατανάλωση τους οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων της «κακής» LDL χοληστερόλης. Η κατανάλωση των κορεσμένων λιπαρών οξέων πρέπει να γίνεται στα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα. Οι πηγές προέλευσης τους είναι τα ζωικά λίπη όπως το βούτυρο, τα τυριά, το λιπαρό γάλα και γιαούρτι, τα λίπη των κρεάτων καθώς και κάποια φυτικά όπως το λάδι καρύδας και του φοίνικα.
• Ακόρεστα λιπαρά
Αυτή η κατηγορία λιπαρών οδηγεί στη μείωση των επιπέδων της «κακής» LDL χοληστερόλης. Παρόλα αυτά όμως, εξακολουθούν να περιέχουν πολλές θερμίδες και έτσι και η κατανάλωση αυτών πρέπει να είναι προσεκτική. Η πηγή προέλευσης τους είναι τα φυτικά λίπη και έλαια. Διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: τα μονοακόρεστα (ελαιόλαδο, κανόλα) και τα πολυακόρεστα όπως πέρα από τα φυτικά έλαια (καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, ηλιέλαιο κ.τ.λ.) περιλαμβάνονται και τα λιπαρά που προέρχονται από τα ψάρια.
• Trans λιπαρά
Η παραπάνω κατηγορία λιπών δημιουργείτε με τη θερμική επεξεργασία των λιπών με μία διεργασία που ονομάζεται υδρογόνωση. Η πρόσληψη τους οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων της «κακής» LDL χοληστερόλης. Τα συναντάμε σε τηγανητά τρόφιμα, έτοιμα αλμυρά και γλυκά σνακ (ντόνατς, μπισκότα, πατατάκια), επεξεργασμένα τρόφιμα (προτηγανισμένες πατάτες) και σκληρές μαργαρίνες.
Προτάσεις κατανάλωσης
Αυτό που πρέπει να προσέχουμε εμείς είναι τα αποφεύγουμε το δυνατόν περισσότερο τη κατανάλωση των κορεσμένων και trans λιπών στη διατροφή μας. Επιλέξτε μόνο ακόρεστα λιπαρά να καταναλώνετε, με κύριο εκπρόσωπο το ελαιόλαδο, και μην ξεχνάτε! Πάντα με μέτρο, καθώς το θερμιδικό τους περιεχόμενο είναι ιδιαίτερα αυξημένο.
Για οποιαδήποτε απορία σας μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μου στην ηλεκτρονική διεύθυνση vgesou@gmail.com ή στα παρακάτω τηλέφωνα. Επίσης παρακολουθήστε στο West Channel, την εκπομπή «Περί Διατροφής» κάθε Κυριακή στις 15.00 όπου θα ανακαλύψουμε περισσότερες πτυχές της σωστής διατροφής.
Βασιλική Μ. Γκέσου
Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
Απόφοιτος Χαροκοπείου Παν/μίου Αθηνών
Μπουσίου & Εστίας 3, 50100 Κοζάνη
Τ. 2461501817 Κ. 6932727508
vgesou@gmail.com
