Η ομιλία της κ. Κατερίνας Ασπράγκαθου κατά τον εορτασμό των Ελευθερίων της πόλης της Πτολεμαΐδας

Τον πανηγυρικό της ημέρας για τον εορτασμό της 99ης επετείου της απελευθέρωσης της Πτολεμαΐδας από τον τουρκικό ζυγό εκφώνησε στις 15 Οκτωβρίου στην Κεντρική Πλατεία της πόλης η εκπαιδευτικός κ. Κατερίνα Απράγκαθου, μετά την επιμνημόσυνη δέηση και την κατάθεση στεφάνων.
Παρατίθεται ομιλία της για το χρονικό της απελευθέρωσης της Πτολεμαΐδας.
Σεβασμιότατε,
Σεβαστοί Πατέρες,
Κυρία Δήμαρχε,
Κύριοι Βουλευτές, Εκπρόσωποι του Στρατού και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
Επίσημοι προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι, αγαπητά παιδιά,
99 Χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τις 15 Οκτωβρίου 1912 που ο ελληνικός στρατός συνέτριψε τις τουρκικές δυνάμεις και χάρισε σε όλους εμάς το πολύτιμο αγαθό της ελευθερίας και της εθνικής μας ανεξαρτησίας.
Το 1908 επικράτησε το κίνημα των Νεότουρκων στη Θεσσαλονίκη. Ο κίνδυνος αφανισμού για τους χριστιανικούς λαούς των Βαλκανίων είναι μεγάλος και άμεσος. Το νέο δόγμα του βάρβαρου δυνάστη, απαιτεί τον εκτουρκισμό των χριστιανικών λαών της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μπροστά στο μεγάλο κίνδυνο, οι κυβερνήσεις των χριστιανικών κρατών (Σερβία, Μαυροβούνιο, Βουλγαρία) αφυπνίζονται και αποφασίζουν να συμμαχήσουν, για να υποδουλώσουν τους υπόδουλους αδερφούς τους από τον τουρκικό ζυγό. Έτσι το φθινόπωρο του 1912 βρίσκει τα τέσσερα χριστιανικά κράτη της χερσονήσου, αλλά και την Τουρκία στον πυρετό προετοιμασίας για ένοπλη αναμέτρηση. Τον Σεπτέμβρη η Ελλάδα, η Σερβία, η Βουλγαρία, το Μαυροβούνιο αλλά και η Τουρκία κηρύσσουν γενική επιστράτευση.
Πρώτα το Μαυροβούνι κηρύσσει τον πόλεμο στις 25 Σεπτεμβρίου, ενώ τα άλλα τρία κράτη στέλνουν ταυτόχρονα διακοινώσεις στον σουλτάνο και ζητούν την παροχή πλήρους αυτονομίας των χριστιανικών εθνοτήτων, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στις 5 Οκτωβρίου η Ελλάδα κηρύσσει τον πόλεμο εναντίον της Τουρκίας. Ο ελληνικός στρατός κατανεμήθηκε σε δύο ομάδες. Η μία ομάδα κάτω από τη διοίκηση του στρατηγού Σαπουντζάκη, ανέλαβε τις επιχειρήσεις προς τα σύνορα της Ηπείρου. Η άλλη ομάδα με αρχηγό το διάδοχο Κωνσταντίνο, συγκεντρώθηκε στην περιοχή Τυρνάβου –Λάρισας, με σκοπό την ανάληψη επιθετικών επιχειρήσεων προς Κοζάνη και από κει προς Θεσσαλονίκη και προς Φλώρινα – Μοναστήρι.
Στις 8 Οκτωβρίου οι ελληνικές μονάδες βρίσκονται στα στενά του Σαρανταπόρου. Πολέμησαν με ενθουσιασμό και ηρωισμό. Τόση είναι η ορμή των Ελλήνων μαχητών που σε οκτώ ημέρες η γαλανόλευκη κυματίζει στην ελεύθερη πια Κοζάνη. Στις 13 Οκτωβρίου, φτάνουν στο χωριό Κόμανος. Ήδη οι μαχητές της Ταξιαρχίας Ιππικού αντικρίζουν τα Καϊλάρια. Στις 14 Οκτωβρίου, η Ταξιαρχία Ιππικού καταλαμβάνει τα υψώματα ανατολικά του Προαστίου. Στις 15 Οκτωβρίου οι Τούρκοι υπερασπιστές των Καϊλαρίων έχουν ήδη περικυκλωθεί από τις ελληνικές δυνάμεις. Ο διοικητής της εμπροσθοφυλακής, Αντισυνταγματάρχης Ζούκης, τους καλεί να δηλώσουν υποταγή και να παραδώσουν τον οπλισμό τους.
Συγχρόνως, πλαγιοφυλακή από την Ασβεστόπετρα πιέζει ασφυκτικά την πόλη. Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι Τούρκοι υψώνουν τη λευκή σημαία. Η πόλη ελευθερώνεται και ο στρατός μας προελαύνει προς τον Περδίκκα συνεχίζοντας τη νικηφόρα πορεία του.
Έτσι ελευθερώθηκε πριν 99 χρόνια η πόλη μας. Η ένωση με τη μητέρα πατρίδα ήταν πια γεγονός. Το 1916 η επαρχία των Καϊλαρίων μετονομάστηκε σε επαρχία Εορδαίας. Πριν και μετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάνης, μεγάλες μάζες προσφύγων κατέφευγαν στα προσφάτως απελευθερωμένα εδάφη από το 1919 και ίσως λίγο πιο πριν, καθώς έγινε και η ανταλλαγή των πληθυσμών με την προαναφερθείσα συνθήκη. Στην περιοχή εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τη Θράκη, τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, αντικαθιστώντας τον κυρίως τουρκογενή πληθυσμό, τους λεγόμενους Κόνιαρους, υπερδιπλασιάζοντας τον πληθυσμό της πόλης και συμβιώνοντας με τους υπόλοιπους γηγενείς κατοίκους της Εορδαίας.
Σήμερα, στη δύσβατη διαδρομή της χώρας μας, οι αξίες της ελευθερίας, της εντιμότητας, της συνοχής, της συλλογικότητας των προγόνων μας ας γίνουν η πυξίδα ώστε να πορευτούμε στη διαδρομή που εμείς θέλουμε.