Άρθρο του Κωνταντίνου Μαυρομάτη
πρ. Δημάρχου
Πτολεμαϊδας
Ο Τοπικός Πόρος Ανάπτυξης (Τ.Π.Α.) είναι το τέλος εξόρυξης ορυκτού, όπως ο λιγνίτης, το οποίο υποχρεούται να πληρώνει η ΔΕΗ στους δήμους, στα όρια των οποίων βρίσκονται τα ορυχεία και οι ΑΗΣ και σε ποσοστό τουλάχιστον 6% επί της αξίας του εξορυσσόμενου λιγνίτη, αυτό επιβάλει ο μεταλλευτικός νόμος (άρθρο 143), αλλά και η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την απελευθέρωση της ενέργειας.
Αυτό γίνεται παντού σε κάθε ευνομούμενο δημοκρατικό κράτος δικαίου.
Στην Ελλάδα όμως των διακρίσεων, με την περιφέρεια να βρίσκεται πάντοτε στο περιθώριο του κάθε κυβερνητικού ενδιαφέροντος, με την ίδρυση και εγκατάσταση της ΔΕΗ στην περιοχή μας, ψηφίζονται οι νόμοι 3304/55 & 134/75 με τους οποίους δίνεται το δικαίωμα στην ΔΕΗ να εκμεταλλεύεται τους λιγνίτες δωρεάν για 40 χρόνια, με το πρόσχημα του δημοσίου οφέλους, λες και τα έργα προστασίας- αποκατάστασης του περιβάλλοντος και υποδομών ανάπτυξης που θα γινόταν από το τέλος αυτό στην περιοχή μας δεν θα είχαν χαρακτήρα δημοσίου οφέλους.
Από την άδικη αυτήν πράξη η ΔΕΗ και το κράτος ωφελήθηκαν σε βάρος της περιοχής μας 240 δισεκατομμύρια δραχμές! (40.000.000 τόνοι/χρόνο Χ40 χρόνιαΧ2.500 δρχ/τονοΧ6%=240 δισεκ. Δρχ.).
Εύκολα αντιλαμβάνεται ο καθένας το μέγεθος της πρώτης αυτής εγκληματικής πολιτικής πράξης σε βάρος του ενεργειακού λεκανοπεδίου της Εορδαίας.
Βέβαια ο Τ.Π.Α. δεν καθιερώθηκε επειδή η ΔΕΗ και το κράτος ένιωσαν ξαφνικά ενοχή και κοινωνική ευαισθησία για την περιοχή και τους κατοίκους της, αλλά ήταν αποτέλεσμα τόσο των διεκδικητικών αγώνων σύσσωμου του λαού και των φορέων της περιοχής για το δικαίωμα 1% αλλά και των αποφάσεων της Ε.Ε. για την απελευθέρωση της ενέργειας και την κατάργηση των επιδοτήσεων.
Έτσι από το 1988-89 εξαναγκάζεται η ΔΕΗ να καταβάλει στην Τ.Α. το ‘’τέλος κοινωνικής ανταπόδοσης’’ για την κατασκευή έργων προστασίας του περιβάλλοντος και υποδομών ανάπτυξης.
Το 1995 που έληγε ο χαριστικός νόμος για την δωρεάν εκμετάλλευση του λιγνίτη, ο Γεν. Γρ. ΥΒΕΤ κ. Μαντέλης, με επιστολή του (22-2-1995) ενημερώνει τον τότε Υπ. Βιομηχανίας κ. Σιμήτη ότι υποχρεούται η ΔΕΗ να καταβάλει το τέλος 6% επί της αξίας του εξορυσσόμενου λιγνίτη στην Τ.Α. και η δαπάνη αυτή να υπολογίζεται στο κόστος παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τους νόμους της Ε.Ε. γιατί αλλιώς θα θεωρείται έμμεση επιδότηση της ΔΕΗ και θα επιβληθούν αυστηρά πρόστιμα στη χώρα μας.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες η Βουλή με το Ν.2446/1996 θεσμοθετεί τον Τ.Π.Α. ως ένα τέλος 0,4% του ετήσιου κύκλου εργασιών της ΔΕΗ Α.Ε. στις Βιομηχανικές περιοχές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνιτικούς σταθμούς, το οποίο όμως τέλος πόρρω απέχει από το δικαίωμα 6% που ορίζει ο νόμος.
Οι Υπουργικές αποφάσεις που ακολούθησαν για τον υπολογισμό, την κατανομή και τον τρόπο διαχείρισης των κονδυλίων του Τ.Π.Α. αποκάλυψαν πλήρως τις αλχημείες και το συνονθύλευμα των σκοπιμοτήτων που υπέκρυπτε το αναξιόπιστο κράτος στο νόμο 2446/96.
Θυμάμαι την επεισοδιακή συνεδρίαση του Ν.Σ. στις 18-11-1997 όπου ως αξιωματική αντιπολίτευση του Ν.Σ. καταγγείλαμε ότι με το νόμο αυτό υποκλέπτονται και δεν αποδίδονται τα πραγματικά ποσά που δικαιούται η περιοχή μας, καθώς και την Υπουργική απόφαση ότι διαστρεβλώνει το νόημα του Τ.Π.Α. αποχωρώντας από τη συνεδρίαση εκείνη, ενώ ταυτόχρονα για τους ιδίους λόγους παραιτήθηκε ο Ν.Σ. της πλειοψηφίας κ. Αγ. Γαβριηλίδης.
Η κατάργηση της Ν.Α. φέρνει και πάλι το θέμα του Τ.Π.Α. στο προσκήνιο και δίνει την ευκαιρία για μια αποκατάσταση των στρεβλώσεων στον υπολογισμό στην κατανομή και στην διαχείριση των κονδυλίων του Τ.Π.Α.
Ιδού λοιπόν πεδίου δόξης λαμπρόν για τους ενεργειακούς δήμους να καθαρίσουν τον Τ.Π.Α. από την αχλή που τον σκεπάζουν οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα.
Πρώτον: να γίνει ξεκάθαρο και κατανοητό ότι ο Τ.Π.Α. είναι ΤΕΛΟΣ που υποχρεούται να καταβάλει η ΔΕΗ στους ενεργειακούς δήμους και όχι Δώρο προς την περιοχή, όπως προσπαθούν να το παρουσιάσουν η ΔΕΗ και το κράτος.
Δεύτερον: Να αυξηθεί το ποσοστό 0,4% στο πραγματικό του ύψους 1% μέχρι 1,2%.
Τρίτον: Να καταγγελθεί ότι η ελλειμματική απόδοση του Τ.Π.Α., καθώς και η χρηματοδότηση μέσω αυτού, έργων που βαρύνουν αποκλειστικά τη ΔΕΗ Α.Ε ισοδυναμεί με κρυφή επιδότηση της ηλεκτροπαραγωγής που ρητά απαγορεύεται από την Ε.Ε.
Τέταρτον: να αποκατασταθούν οι παράνομες στρεβλώσεις του Καποδίστρια με την απόσπαση εδαφικών περιοχών από την Εορδαία και προσάρτησή τους στο Δήμο Κοζάνης με τον οποίο και δεν συνόρευαν προκειμένου να αποκτήσει δικαίωμα στην κατανομή του Τ.Π.Α.
Τέλος να διερευνηθεί νομικά εάν η Υπουργική απόφαση, του 2007 με την οποία μεταβιβάστηκαν το 50% των κονδυλίων του Τ.Π.Α. στη Νομαρχία είναι νόμιμοι. Και κατά πόσον αυτό είναι μεταβιβάσιμο στην αιρετή περιφέρεια μετά την κατάργηση των Νομαρχιών.
Πότε επί τέλους η πρωτοβάθμια Τ.Α θα υψώσει τον δικό της αυδοτιοικητικό λόγο για όσα διαπράττονται σε βάρος του θεσμού και των δικαιωμάτων της.
