Η ελευθερία του Vincent

Ένας Κινέζος φιλόσοφος έγραψε ότι για να κατανοήσεις πραγματικά την έννοια της ελευθερίας πρέπει να πας φυλακή. Η στέρηση της έννοιας αναδεικνύει το βάθος της. Η νέα έκθεση του Νίκου Λυγερού έχει σκοπό να δείξει την ελευθερία του Vincent van Gogh, δηλαδή του χαρίσματος της ανθρωπότητας και του χρόνου όταν αντιστέκεται στη φυλακή της κοινωνίας. Η έκθεση παρουσιάζει σφαιρικά εικαστικές μελέτες με λάδια, λαδοπαστέλ, κάρβουνα, για να διαβάσει ο θεατής τα νοητικά σχήματα της αλληλογραφίας του Vincent με τον αδερφό του Théo και να καταλάβει, μέσω της απεικόνισης, τον τρόπο λειτουργίας ενός σπάνιου ντουέτου της σιωπής. Ο Νίκος Λυγερός ερευνά τις λεπτομέρειες, για να δει τις ενδείξεις και ζωγραφίζει, για να καταγράψει την ανάγκη διατήρησης μιας διαχρονικής συνέχειας, η οποία αποτελείται από το έργο των δασκάλων της ανθρωπότητας. Η ιδέα του έργου είναι ένας θεμελιακός πυρήνας για την προσέγγιση του Νίκου Λυγερού. Εξετάζει τα στοιχεία που δεν θέλησε να ξεχάσει ο Ολλανδός δάσκαλος που έζησε στη Γαλλία. Βρίσκονται στους διάφορους χρωματισμούς ως νοσταλγικές αναφορές ή και ως σημεία αναφοράς. Εισχωρεί στον εσωτερικό κόσμο του Vincent μέσω της γραφής, ερμηνεύοντάς την ως αόρατη ζωγραφική και μέσω της ζωγραφικής ως αόρατης γραφής. Μέσω του αοράτου η έκθεση αγγίζει πιο αποτελεσματικά την χρωματική μάζα και το βάθος των συναισθημάτων. Με άλλα λόγια, διότι δεν υπάρχουν λέξεις, αναλύει τη φυλακή και συνθέτει την ελευθερία. Με αυτόν τον τρόπο η ακινησία τού χώρου μετατρέπεται σε ταξίδι τού χρόνου και ο αναστεναγμός της απόγνωσης μεταμορφώνεται σε ανάσα του δημιουργού. Η έκθεση δίνει έμφαση και σε ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που δεν εμφανίστηκε σε προηγούμενες εργασίες. Αυτή τη φορά η πρόσβαση είναι δώρο και όχι πια έκθεση. Ο Νίκος Λυγερός απευθύνεται σε ανθρώπους που δεν θέλουν να ξεχάσουν. Οι εικόνες του δασκάλου είναι όλο και πιο καθαρές με την πάροδο του χρόνου, διότι αποδεικνύεται η διαχρονική τους αξία. Συνειδητά ο μαθητής αποθηκεύει την ουσία τού δασκάλου, διότι είναι υπεύθυνος για τη μνήμη του έργου. Ο δάσκαλος είναι υπεύθυνος για όλα μπροστά σε όλους, ενώ ο μαθητής είναι υπεύθυνος μόνο για το έργο του. Οι μελέτες του Νίκου Λυγερού είναι δείγματα αγάπης και πάθους για έναν άνθρωπο που δεν γνώρισε παρά μόνον αυτά. Κατά συνέπεια, ως επιφαινόμενο αρχικά και ως γεγονός μέσω της συνειδητοποίησης, εμφανίζεται, πέρα από την έκθεση, η έννοια της συνέχειας. Η μνήμη λειτουργεί για να διανύει ταξίδια στο χρόνο. Και πέρα από την εικαστική σύνθεση, που παραμένει σιωπηλή, ακούμε τον ανύπαρκτο λαό της αφαίρεσης, για να προσθέσουμε πια ύλη στην πραγματικότητα του κόσμου. Η έκθεση του Νίκου Λυγερού είναι ένα ελεύθερο ταξίδι της ανθρωπιάς του Vincent, για την οποία η μοναδική αξία είναι η προσφορά στην ανθρωπότητα.