του παπαδάσκαλου Κωνσταντίνου
Ι. Κώστα
Η προσέλευση στο όρος του Καλλιστράτου (Ζάβορδα), σου δίνει την αίσθηση ότι πλησιάζεις έναν αγιασμένο τόπο. Αυτή ενισχύεται και από την πίστη του λαού της ευρύτερης περιοχής, που μιλάνε για τη Ζάβορδα, το Μοναστήρι του Αγίου Νικάνορα, με πηγαίο και ανοιχτό σεβασμό, που εκπλήσσει τον εγκλωβισμένο στην ατομικότητά του. Λένε: το Μοναστήρι και το πρόσωπό τους γίνεται ιλαρό, ο λόγος τους ιερός και η καρδιά τους βέβαιη για την ιερότητα του τόπου, σε παρασύρουν σ’ αυτό που νιώθουν, στην εσωτερική τους πραγματικότητα, που κληρονόμησαν από τις περασμένες γενιές. Στην Ελάτη Κοζάνης στα άλλα γύρω Γρεβενοχώρια, στο Χρώμιο, στην Αιανή, στα χωριά του Τσαρτσαμπά ο ιερός σεβασμός όλων των ηλικιών και των δύο φύλων, προς στο Μοναστήρι της Ζάβορδας είναι φυσικός, αδιαμφισβήτητος και χωρίς κόμπλεξ πολιτιστικής έπαρσης.
Καταδεικνύεται περίτρανα ότι η επιρροή του Οσίου Πατέρα Νικάνορα υπήρξε βαθειά και αποφασιστική όχι μόνο στους ανθρώπους της εποχής του, αλλά συνεχίζεται να υφίσταται σαν γεγονός λαϊκής αποδοχής ως τα σήμερα. Η αγιοσύνη του Αγίου ξέφυγε από τα όρια της Μονής και πέρασε στο λαό, επηρέασε μεταμορφωτικά τη λαϊκή ψυχή. Έγινε ποθητό γεγονός συλλογικής αποδοχής, της προσφερόμενης ποιότητας από τον Άγιο και το κοινόβιο Μοναστήρι του, στο λαό, ως δυνατότητα προσωπικής χάρης και κοινωνικής απελευθέρωσης, συνεύρεσης και συνύπαρξης επί το αυτό.
Στην κορυφή της Ζάβορδας, στο μυτερό αυτό βουνό, είναι χτισμένο από τον ίδιο τον Άγιο Νικάνορα, γύρω στα 1520 και εξής, το Μοναστήρι, που ο ίδιος ο Άγιος το αφιέρωσε στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος . Η θέα του Μοναστηριού από μακριά κιόλας είναι συγκλονιστική. Δεν μπορεί, λες, εδώ κάτι σπουδαίο υπάρχει, κάποιος μεγάλος ασκητής ασκήθηκε εδώ σ’ αυτό τον σκληρό τόπο και τον άγιασε. Καθώς ανεβαίνεις με τα πόδια τον ελικοειδή δρόμο (λίγο πιο παλιά ήταν καλντερίμι) προς την κορυφή για να φτάσεις στο Καθολικό της Μονής, περιμένεις εκεί να γευτείς το θαβώρειο φως της Μεταμόρφωσης του Κυρίου και να δεις, ασπάζοντας την κάρα του Οσίου, πως το άκτιστο φως της θεότητας γίνεται μεθεκτό, ότι σε περιλούει και σε ανυψώνει από τη γη στον ουρανό, σε βγάζει, από την εγωκεντρική μίζερη θεώρηση του βίου, στο χώρο της αποδοχής του άλλου και της δυνατότητας κοινωνίας με τον Άγιο και με τον καθένα άνθρωπο, υπερβαίνοντας ανόητες και κατ’ ουσίαν ανύπαρκτες δυσλειτουργικές διακρίσεις που διαιρούν (ακόμα) βασανιστικά τις κοινωνίες.
Από την Ενορία του Αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω Βελβεντού (9-6-2012), επισκεφτήκαμε και προσκυνήσαμε στο Μοναστήρι της Ζάβορδας και όσοι μπορέσαμε και την Σκήτη του Αγίου ψάλλοντας το Απολυτίκιό του.
