Η ρήση «είμαι ότι τρώω» είναι γνωστή σε όλους μας, αλλά κανείς μας δεν συνδέει τα συναισθήματα μας με τη διατροφή μας. Έρευνες δείχνουν ότι η διάθεση ενός ατόμου μπορεί να επηρεαστεί έστω προσωρινά από τα τρόφιμα που καταναλώνει. Το σώμα και το μυαλό μας επηρεάζονται άμεσα το ένα από το άλλο και όπως η διατροφή που ακολουθούμε έχει επιπτώσεις στην σωματική μας υγεία, έτσι έχει και στη ψυχική μας διάθεση. Πως, όμως, η διατροφή μας μπορεί να επηρεάζει τη διάθεση?
Μακροπρόθεσμα: Μέσω των νευροδιαβιβαστών
Η επικοινωνία του εγκεφάλου με το σώμα μας γίνεται μέσω κάποιων βιοχημικών ενώσεων που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές. Οι σημαντικότεροι νευροδιαβιβαστές είναι η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη, η νορεπινεφρίνη κ.τ.λ.. Το σώμα μας συνθέτει τους παραπάνω νευροδιαβιβαστές από τα συστατικά της τροφής και έτσι όταν δεν τρώτε σωστά και δεν παρέχουμε στο σώμα μας τα κατάλληλα θρεπτικά συστατικά, το αποτέλεσμα στη ψυχική μας διάθεση μπορεί να είναι εμφανές.
Η παραγωγή σεροτονίνης στο οργανισμό οδηγεί σε αίσθημα ευφορίας και ηρεμίας, καθορίζει την ποιότητα του ύπνου και τη συναισθηματική μας σταθερότητα. Χαμηλά επίπεδα της σεροτονίνης σχετίζονται με το κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης, ενώ ανισορροπία των επιπέδων της πιθανόν να ενισχύει προβλήματα συμπεριφοράς. Τα επίπεδα της σεροτονίνης διαταράσσονται κατά τη διάρκεια του εμμηνορρυσιακού κύκλου και της εμμηνόπαυσης και έτσι παρουσιάζονται στις γυναίκες οι εναλλαγές διάθεσης. Τα τρόφιμα που αυξάνουν την παραγωγή σεροτονίνης στον εγκέφαλο είναι τα τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες.
Η ντοπαμίνη και η νοραδρεναλίνη σχετίζονται με την εγρήγορση, την απόδοση και τη διάθεση. Παράγονται μετά από κατανάλωση καφέ ή σοκολάτα. Είναι τρόφιμα που επιλέγουμε όταν είμαστε κουρασμένοι ή αγχωμένοι. Ωστόσο μεγάλες ποσότητες αυτών μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης επιθετικής συμπεριφοράς.
Αποτελέσματα μελετών υποδεικνύουν τη χαμηλή συγκέντρωση νευροδιαβιβαστών και κυρίως της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης σε άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη.
Βραχυπρόθεσμα: Μέσω σκαμπανεβασμάτων των επιπέδων γλυκόζης αίματος
Οι ανισορροπίες στα επίπεδα της γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα σχετίζονται με αλλαγές στη διάθεση. Με το να παραλείπουμε γεύματα και να τρώμε μεγάλα γεύματα μία ή δύο φορές την ημέρα έχει ως αποτέλεσμα να έχουμε μεγάλες αυξομειώσεις στη τιμή του σακχάρου κατά τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Είτε τα χαμηλά επίπεδα είτε τα πολύ αυξημένα γλυκόζης μπορούν να μας προκαλέσουν ατονία, πεσμένη και νευρική διάθεση.
Διατροφή για καλή διάθεση
• Καταναλώνετε μικρά και συχνά γεύματα. Μην παραλείπετε γεύματα και μένετε πολύ ώρα νηστικοί.
• Καταναλώνετε καθημερινά τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων. Μην αποκλείετε καμία ομάδα τροφίμων από τη διατροφής σας.
• Μην ακολουθείτε ακραίες δίαιτες πολύ χαμηλές σε θερμίδες. Καταρχάς θα βλάψετε την υγεία σας και ο περιορισμός της τροφής θα οδηγήσει σε άσχημη διάθεση. Απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ώστε να προσαρμόσετε στη καθημερινότητα σας το κατάλληλο πρόγραμμα διατροφής χωρίς να κινδυνεύετε.
• Μην ακολουθείτε δίαιτες πολύ χαμηλές σε λιπαρών και των ελαίων. Τα λιπαρά και ιδιαίτερα τα ω3 λιπαρά οξέα φαίνεται να επηρεάζουν θετικά τη διάθεση και έχουν συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης
• Καταναλώστε φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
• Καταναλώνετε μέτριες ποσότητες καφεΐνης καθώς η υπερδοσολογία οδηγεί σε νευρικότητα και ευερεθιστότητα.
• Αφιερώστε χρόνο ώστε να μαγειρέψτε φαγητά που σας ικανοποιούν. Χρησιμοποιήστε υγιεινές μεθόδους μαγειρικής. Βάλτε στο πιάτο σας τρόφιμα με πολλά χρώματα (φρούτα, λαχανικά) και πειραματιστείτε με νέους συνδυασμούς και γεύσεις.
• Βάλτε στη ζωή σας τη φυσική δραστηριότητα καθημερινά. Η γυμναστική ενισχύει την έκκριση νευροδιαβιβαστών, που προκαλούν θετικά συναισθήματα. Επιπλέον με τη γυμναστική καταπολεμούμε τα συμπτώματα ανησυχίας και άγχους, καθώς μας βοηθάει να ξεχνιόμαστε και να ξεσπάμε.
• Πάνω από όλα σκεφτείτε θετικά!!!! Η καλή ψυχολογία είναι το Α και το Ω σε οποιαδήποτε κατάσταση της ζωής μας!!!
Βασιλική Μ. Γκέσου
Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
Απόφοιτος Χαροκοπείου Παν/μίου Αθηνών
Μπουσίου & Εστίας 3, 50100 Κοζάνη
Τ. 2461501817 Κ. 6932727508
vgesou@gmail.com
