Τριάντα νέους από διάφορες χώρες της Ευρώπης (Ελλάδα, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Λιθουανία, Πολωνία και Ρουμανία) φιλοξενεί αυτές τις ημέρες ο Δήμος Ορεστίδος, μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος «Νέα Γενιά Σε Δράση» που υλοποιοιεί η Μ.Κ.Ο. “Το Κοινό των Ορεστών” και η πρόεδρός της κα Μαρία Νένου.
Πιο συγκεκριμένα, το ευρωπαϊκό σεμινάριο “BEING A VOLUNTEER” υλοποίησε χθες το πρωί δράσεις στην πόλη του Άργους Ορεστικού για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Εθελοντικής Υπηρεσίας.
Έτσι, δημιουργήθηκαν τέσσερις ομάδες οι οποίες ανέλαβαν τη παραγωγή έντυπου ενημερωτικού υλικού για την Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία, το σχεδιασμό λογότυπου για την τύπωση του σε μπλουζάκια, το σχεδιασμό “γκράφιτι” σε σημείο που υπέδειξε ο Δήμος Ορεστίδος και την ενημέρωση των τοπικών μέσων μαζικής ενημέρωσης (παραχωρώντας πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό για το πρόγραμμα που υλοποιείται στο Άργος Ορεστικό και για το EVS).
Αργότερα, το απόγευμα στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ορεστίδος πραγματοποιήνθηκαν ομιλίες για τη σημασία του εθελοντισμού σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο από την Αντιδήμαρχο κα ‘Άννα Κουτλεμάνη-Ζάρμπου, τη Δημοτική Σύμβουλο κα Μελίκα Σανταλίδου και την πρόεδρο του Πολιτιστικού Τρίγωνου Πρεσπών κα Gabriela Scheiner.
Ακολουθεί αναλυτικά η ομιλία για τις δράσεις εθελοντισμού στο Δήμο Ορεστίδος:
«Εθελοντισμός με την τρέχουσα σημασία τι είναι; Είναι η ατομική συνεισφορά που δε σχετίζεται με κέρδος, αμοιβή ή καριέρα αλλά στοχεύει στην ευημερία των συνανθρώπων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στο σύνολο της κοινωνίας.
Α)Κοινωνικός χώρος
Ο Εθελοντισμός μπορεί να είναι μια έννοια που ενσωματώθηκε στην πολιτική των δήμων τα τελευταία χρόνια (το 2011 έτος εθελοντισμού) αλλά στο Δήμο μας υιοθετήθηκε με τη μορφή ανιδιοτελούς εργασίας από το 1996, όταν λειτούργησε στα πλαίσια του Δήμου η Κοινωνική Επιτροπή με ενεργούς πολίτες που δραστηριοποιούνταν σε θέματα κοινωνικά και θέματα υγείας. Από κει ξεκίνησε η ιδέα της προσφοράς εργασίας για κοινωνικό ώφελος.
Το 1998 η Δημοτική Επιχείρηση συμπεριέλαβε στον Οργανισμό της και το Τμήμα Αιμοδοσίας που λειτούργησε με εθελοντές αιμοδότες και μέχρι και σήμερα (2013) προσφέρει τις υπηρεσίες του σ’ αυτόν τον φιλάνθρωπο σκοπό. Έτσι συνεργαζόμενο με τους συλλόγους Εθελοντών Αμοδοτών της Καστοριάς και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Αιμοδοτών διαδίδουν την ιδέα του εθελοντισμού με διοργάνωση κοινών εκδηλώσεων. Η προσφορά των εθελοντών αιμοδοτών έχει αναπτυχθεί σε άλλη ενότητα του σεμιναρίου, αλλά δεν είναι περιττό να τονίσουμε κι εδώ την τεράσια σημασία που έχει σε μια κοινωνία αυτή η μορφή αλληλεγγύης.
Στον κοινωνικό χώρο επίσης, κατά το 2011 ο Δήμος ερμηνεύοντας με ευαισθησία την κατάσταση που περνούν λόγω της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης διάφορες κατηγορίες ευπαθών ομάδων συγκροτεί την Επιτροπή Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Δήμου για να ανακουφίσει τους άπορους και γενικότερα τις ευπαθείς ομάδες με δωρεάν παροχή τροφίμων, συσσιτίου, φαρμάκων, καυσίμων και ειδών πρώτης ανάγκης. Η Επιτροπή αποτελείται από Δημοτικούς Συμβούλους, ιερείς και δημότες, μέλη φιλανθρωπικών σωματείων που όλοι τους εθελοντικά προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Η Επιτροπή αυτή που χρηματοδοτείται από το Δήμο συντονίζει τη διανομή των ειδών στις ευπαθείς ομάδες, όπως αυτές καταγράφονται με βάση τα παραστατικά τους. Για την αγορά των ειδών, τη συλλογή τους, την ταξινόμηση και τη διανομή εργάζονται οι ιερείς των δυο ενοριών, μέλη του συλλόγου Αγάπη στο Άργος αλλά ιδιαίτερα οι γυναίκες της Φιλοπτώχου Αδελφότητας, του αρχαιότερου σωματείου στο Άργος ( 101 χρονών), που ακούραστες συντρέχουν στην ανέχεια, την ασθένεια, τη δυστυχία. Τα σωματεία, βέβαια, καθώς και η εκκλησία εκτός απ’ αυτή τη συνεργασία τους με το Δήμο αναπτύσσουν και τη δική τους δράση ανεξάρτητα.
Η Επιτροπή Κοινωνικής Αλληλεγγύης πάντως, γι’ αυτό το σκοπό δημιουργήθηκε: για να φέρει πιο κοντά τους πολίτες δίνοντάς τους την ευκαιρία να συνεισφέρουν για τον άλλο. Οργανώθηκε για να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή μέσα από την προσφορά και την ευαισθησία για το συνάνθρωπο, ιδιαίτερα στην παρούσα συγκυρία που το άτομο συνθλίβεται από την αβάσταχτη πίεση της ανεργίας και της φτώχειας. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ η προσφερόμενη με ανιδιοτέλεια εργασία έχει πολύ μεγάλη αξία.
Β) Χώρος Πολιτισμού
Μια εστία πολιτισμού για την πόλη μας είναι η Δημοτική Βιβλιοθήκη που διαθέτει μεγάλη συλλογή βιβλίων και στεγάζεται σ’ ένα από τα πιο παλιά κτήριά της, κατάλληλα διαμορφωμένο για να φιλοξενεί τις λειτουργίες της παράλληλα με τη λειτουργία του Δημοτικού Ωδείου.
Προνόμιο για τους πολίτες μιας πόλης είναι η Δημοτική της Βιλιοθήκη όχι μόνο να έχει πολλά βιβλία στα ράφια της, αλλά να προσελκύει και πολλούς αναγνώστες. Για να το πετύχουμε αυτό εφαρμόζουμε προγράμματα που καλλιεργούν την αναγνωστική συμπεριφορά, όπως προσκλήσεις συγγραφέων, εκθέσεις, διάφορες εκδηλώσεις για το βιβλίο, παρουσιάσεις βιβλίων, συνέδρια, ημερίδες, ό,τι δηλαδή κάνουν συνήθως οι Βιβλιοθήκες για να προωθήσουν την ανάγνωση. Όλα αυτά γίνονται με τους επαγγελματίες του βιβλίου, συγγραφείς, εκδότες, βιβλιοπώλες, κλπ.
Η πρωτοτυπία όμως της δικής μας βιβλιοθήκης βρίσκεται στην επιτυχημένη πολιτική που εφαρμόζει να πολλαπλασιάζει τις λειτουργίες της με πολλούς εθελοντές, μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς και άλλους φιλαναγνώστες πολίτες. Αυτή η συνεργασία ξεκίνησε από την ίδρυσή της ακόμη το 1998 και διαρκεί ανανεωμένη μέχρι σήμερα. Δεν τους ονομάσαμε, βέβαια, εθελοντές όσους πολίτες διαθέτουν το χρόνο και το μεράκι τους για τα παιδιά των άλλων, αλλά αναγνωρίζεται η προσφορά της ανιδιοτελούς εργασίας τους σε ομάδες παιδιών και άλλους αναγνώστες. Από την ενασχόλησή τους αυτή τα απογεύματα στο χώρο της Βιβλιοθήκης έχουν καταγραφεί πολύ δημιουργικές δραστηριότητες. Αξίζει να τις απαριθμήσουμε.
Μία εκπαιδευτικός παρακολουθούσε και ενθάρρυνε μια ομάδα ανάγνωσης κοριτσιών που κατέληξαν να διαβάσουν 400 και 500 βιβλία όσο φοιτούσαν στο δημοτικό. Κι αυτό δεν είναι υπερβολή, γιατί οι δανεισμοί καταγράφονταν στο λογισμικό της βιβλιοθήκης και ειδικά ο αριθμός βιβλίων των «βιβλιοφάγων» ανακοινώνονταν κάθε τόσο στο χώρο της.
Άλλος εκπαιδευτικός ενθάρρυνε μια ομάδα παιδιών να γράφουν ομαδικά παραμύθια που μαζί με τις ζωγραφιές τους γινόταν ολόκληρο βιβλίο. Έτσι και τα παιδιά απασχολούνταν δημιουργικά τα απογεύματά τους στη βιβλιοθήκη και οι εκπαιδευτικοί διαθέτοντας τον ελεύθερο χρόνο τους αισθανόταν να πολλαπλασιάζεται η προσφορά τους και να αποδίδει δημιουργικά.
Άλλες ομάδες με εκπαιδευτικούς απέδιδαν θεατρικά το περιεχόμενο ενός βιβλίου με πρόβες μέσα στο χώρο της βιβλιοθήκης. Εκπαιδευτικοί μαζί με το βιβλιοθηκονόμο ενθάρρυναν μεγαλύτερους μαθητές να εκδίδουν μηνιαίο περιοδικό με ειδήσεις και παρουσιάσεις βιβλίων και συγγραφέων. Κι αυτό το έκαναν για 6 συνεχή χρόνια. Για 6 χρόνια, επίσης, ομάδες μαθητών προετοίμαζαν τα απογεύματα στη βιβλιοθήκη εκπομπές για το ραδιόφωνο με θέμα γύρω από την ανάγνωση και τη μουσική. Και σ’ αυτές τις τόσο δημιουργικές τους ενασχολήσεις τους στήριζαν εκπαιδευτικοί που επέλεγαν μ’ αυτό τον τρόπο να δοκιμάζουν μια πολιτική για το βιβλίο που δεν προωθούνταν, δυστυχώς στα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων. Δεν αξίζουν τον έπαινο της πολιτείας όσοι διαθέτουν τον εαυτό τους σε έργο και πολύ πέρα από τα καθήκοντά τους για το κοινό ώφελος;
Σε αυτά τα παραδείγματα έχουμε έναν συνδυασμό εθελοντών, τους εκπαιδευτικούς αλλά και τις ομάδες μαθητών. Εμείς τους ονομάσαμε συνδέσμους. Συνδέσμους των σχολείων τους με τη Δ. Βιβλιοθήκη, γιατί αναλάμβαναν να μεταδίδουν στα σχολεία τους τις ειδήσεις από το χώρο του βιβλίου, ώστε η αυτή να λειτουργεί ως προέκταση της σχολικής τους ζωής αλλά και εργαστήρι ελεύθερων και πρωτότυπων δραστηριοτήτων στον ελεύθερο χρόνο τους. Σε αυτό τον χώρο, λοιπόν, βρίσκονται πρόθυμοι εθελοντές για να υπηρετήσουν το παιχνίδι της ανάγνωσης μέχρι και σήμερα.
Κατά το 2011-2012 ζωντανέψαμε τη Δημοτική Βιβλιοθήκη με τις ομάδες συνδέσμων από σχολεία της πόλης που συναντιόταν με εκπαιδευτικούς τα απογεύματα της Παρασκευής για να παίξουν με παιχνίδια δημιουργικά για τη φαντασία και την ομαδική εργασία, αλλά και με το παραμύθι της Δευτέρας που κράτησε με αδιάλειπτες αφηγήσεις 9 μήνες και εχει ζήτηση και φέτος. Μαμάδες, γιαγιάδες και δασκάλες που είχαν δοκιμάσει παραμύθια και αφηγήσεις στα παιδιά τους και στην τάξη τους άπλωσαν αυτή την ευχαρίστηση και σε άλλα παιδιά μικρά και μεγάλα που πλήθαιναν και γέμιζαν κάθε Δευτέρα στις 7 το απόγευμα, το χώρο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Ό,τι οφελούνταν το ένα παιδί στο σπίτι εδώ γινόταν πολλαπλάσια και με τη δυνατότητα συμμετοχής στην αφήγηση πολλών μαζί. Η συνήθεια της Δευτέρας έχει τέτοιον αντίκτυπο στην κοινωνία του Άργους που χειμωνιάτικες και καλοκαιρινές Δευτέρες από 35 μέχρι 60 παιδιά κάθε φορά, μαζί με τους γονείς τους, κατακλύζουν τη Δημοτική Βιβλιοθήκη ανυπόμονα. Κι επειδή καμία αφήγηση δεν έμοιαζε με την άλλη, αφού οι εθελόντριες παραμυθούδες παρουσίαζαν με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με την εμπειρία και την προσωπικότητά τους τα παραμύθια, κάθε φορά τα παιδιά είχαν την περιέργια του καινούριου.
Τα οφέλη απ’ αυτόν τον τρόπο λειτουργίας, όπως εκτιμούμε, είναι πολλά. Οι δανεισμοί κάθε Δευτέρα ανέβαιναν κατακόρυφα και οι οπαδοί της ανάγνωσης γινόταν όλο και πιο φανατικοί, μικροί και μεγάλοι. Και το πιο σπουδαίο, οι παραμυθούδες έκαναν με τον τρόπο τους πιο ελκυστικό το βιβλίο με τη γοητευτική, σταθερή και συχνή παρουσία τους.
Ας αναλογιστούμε, για μια σύγκριση μόνο. Πόσο συχνά μια βιβλιοθήκη μπορεί να φέρνει επαγγελματίες παραμυθάδες και πόσο προσωπικό χρειάζεται να ασχολείται επαγγελματικά με αυτή τη δραστηριότητα; Ίσως 3-4 φορές το χρόνο; Ξέρετε πόσα άτομα δουλεύουν στη βιβλιοθήκη; Μόνο ένας βιβλιοθηκονόμος.
Το αποτέλεσμα επομένως είναι αξιοθαύμαστο με τους 22 εθελοντές -τόσοι αφηγητές προσφέρθηκαν από Άργος και Καστοριά- που εξάλλου και οι ίδιοι το ευχαριστιόταν εξαιτίας της ανταπόκρισης του κόσμου και της απόλαυσης στα πρόσωπα των παιδιών. Και κάτι ακόμη πιο βαθύ. Με την κίνηση αυτή γίνονται ενεργά μέλη της κοινωνίας μας, και τους δίνεται η ευκαιρία να προσφέρουν ένα μέρος του προσωπικού τους αποθέματος για «τους άλλους», τους συναθρώπους τους.
Δεν είναι τυχαίο, βέβαια, το γεγονός ότι γι’ αυτόν τον αντίκτυπο της Βιβλιοθήκης στην τοπική κοινωνία βραβεύτηκε δύι φορές, μια το 2000 από τον Κύκλο του ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και μια το 2001 για την «Ομάδα των νέων Έρευνας και Δημοσιογραφίας» από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά. Για τις πρωτοβουλίες του 2011 και 2012 επομένως χρωστάμε ένα μεγάλο βραβείο στους εθελοντές παραμυθάδες της Παρασκευής και της Δευτέρας που μας ταξιδεύουν μεγάλους και μικρούς στον κόσμο του μύθου.
Πριν φύγουμε όμως από τον πολιτισμό να υπενθυμίσουμε και μια άλλη ομάδα νέων που στις αρχές του 2011 προσφέρθηκαν να στηρίξουν με προσωπική εργασία την έκθεση «50 χρόνια Αστερίξ» για 3 μήνες που φιλοξένησε η πόλη μας στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Την έκθεση αυτή που τη συνδιοργάνωσε ο Δήμος μας με το Γαλλικό Ινστιτούτο, τις Εκδόσεις Μαμμούθ Κόμιξ και το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, την επισκέφτηκε μεγάλος αριθμός μαθητών από σχολεία της Δ. Μακεδονίας και πολλοί λάτρεις του Αστερίξ. Επειδή όμως το νεοσύστατο μουσείο της πόλης μας δεν είχε προσωπικό η ομάδα αυτή νέων ανέλαβε την ξενάγηση όλων των επισκεπτών και διέθεσε όσες ώρες χρειαζόταν γι’ αυτό το σκοπό. Έτσι, η πόλη μας κέρδισε τόσους επισκέπτες που γνώρισαν την ιστορία της, και οι δημότες μας απόλαυσαν τις φιγούρες του αγαπημένου τους γαλάτη ήρωα Αστερίξ. Και σε αυτή την περίπτωση η προσφορά του εθελοντισμού ήταν μεγάλη.
Ο πολιτισμός στην πόλη μας φαίνεται πως είναι το πεδίο δράσης των νέων. Γιατί και στην πρόσφατη επέτειο των «100 χρόνων από την απελευθέρωση της Χρούπιστας από τους Τούρκους» πολλοί νέοι παρουσίασαν τις έρευνές τους για θέματα κοινωνικά, τέχνης, οικονομικά και ιστορικά στις ημερίδες που διοργανώσαμε το 2012 με πρόθεση μόνο να συμβάλουν με την έρευνά τους στην καταγραφή της ζωής στην πόλη τα πρώτα 100 χρόνια ελεύθερου βίου. Μεγάλη η ευγνωμοσύνη των Αργιτών απέναντί τους.
Γ) Περιβάλλον
Από την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής του Δήμου και με θέμα το περιβάλλον καθιερώσαμε με αφορμή την 5η Ιουλίου που είναι μέρα για το περιβάλλον να ενεργοποιούμε τους Συλλόγους της πόλης και τις γειτονιές για συμμετοχή στον εξωραϊσμό (καθαριότητα, βάψιμο) των πάρκων, των παιδικών χαρών και των πλατειών. Παράλληλα, κινητοποιούνται σχολεία που εφαρμόζουν προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και συμμετέχουν συντονισμένα με άλλες δράσεις αλλά και με ενημέρωση – ευαισθητοποίηση των εμπόρων και των νοικοκυριών για αποτελεσματική ανακύκλωση χαρτιού, αλουμινίου, πλαστικού και γυαλιού.
Η προετοιμασία έγινε με τη διανομή ερωτηματολογίου προς τους συλλόγους και τους δημότες για τον εθελοντισμό και έτσι συγκεντρώθηκαν πληροφορίες σχετικά με:
Α) τον αριθμό αυτών που θέλουν να συμμετάσχουν
Β) τους τομείς τους οποίους θέλει ο καθένας
Η συμμετοχή σχολείων και εθελοντών ξεπέρασε τις προσδοκίες μας. Έτσι, μαθητές σχολείου ζωγράφισαν στην πλατεία του Άργους και της Ασπροκκλησιάς ένα τεράστιο σύμβολο της Ανακύκλωσης και άλλα παιδιά μοίρασαν φυλλάδια για το πώς γίνεται η διαλογή των ανακυκλώσιμων υλικών στην πηγή. Αυτό βοήθησε πολύ την ανακύκλωση στην πόλη μας και έδωσε τη χαρά της συμμετοχής σ’ ένα τέτοιο εγχείρημα εξαιρετικά ωφέλιμο για το περιβάλλον.
Εντυπωσιακή, επίσης, ήταν η ενεργοποίηση των πολιτών για εργασίες καλλωπισμού της γειτονιάς, με βαψίματα, διορθώσεις και καθαριότητα.
Τα πάρκα άλλαξαν όψη με τα χρώματα, ενώ για πολλούς δημότες μας η συλλογική δουλειά που εξίσωνε μικρούς και μεγάλους διακεκριμένους και ταπεινούς ήταν πρωτόγνωρη εμπειρία.
Δ) Σύλλογοι
Εκτός από τις μορφές αυτές δράσης στο Δήμο, στο ίδιο το σώμα της κοινωνίας των πολιτών λειτουργούν με βάση την προσφορά και την εθελοντική συμμετοχή όλοι οι σύλλογοι του Δήμου, οι οποίοι με το έργο τους προάγουν τον χώρο του πολιτισμού και του αθλητισμού. Ορισμένοι από αυτούς διακρίνονται για την επιπλέον φιλανθρωπική δράση τους, όπως είναι η Φιλόπτωχος Αδελφότης, η Αγάπη στο Άργος, η θεατρική ομάδα Πολιτιστικού Συλλόγου και οι «Αργέσται», που διαθέτουν έσοδα των δραστηριοτήτων τους για τη βοήθεια ευπαθών ομάδων.
Κι εδώ αξίζει ένα συνολικό «Εύγε» για όσους διαθέτουν συμμετέχοντας στα κοινά το κεφάλαιο της προσωπικότητάς τους, τη γνώση τους, το χρόνο τους, την αγάπη και την αλληλεγγύη τους για να ωφεληθεί το κοινωνικό σύνολο. Όλοι αυτοί μέσα σε μια κοινωνία άκρατου ατομισμού και ασυγκράτητου ανταγωνισμού που αποδομεί κάθε συλλογικότητα, ιδιαίτερα σε ώρες οικονομικής κατάρρευσης, δείχνουν με το παράδειγμά τους τη διέξοδο προς την ανθρωπιά. Δίνουν περιεχόμενο στο συν του συμ-μερίζομαι και στο συν του συμ-μετέχω.
Για το Δήμο Ορεστίδος
Άννα Κουτλεμάνη – Ζάρμπου αντιδήμαρχος Ορεστίδος
Μελίκα Σανταλίδου δημοτική σύμβουλος Ορεστίδος»
