Το λεκανοπέδιο Πτολεμαΐδας –Κοζάνης εκτός των ρύπων από τα λιγνιτορυχεία της ΔΕΗ πλήττεται και από τη ραδιενέργεια που είχε πέσει από το Τσέρνομπιλ, καθώς και του απεμπλουτισμένου ουρανίου από τους βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας, με συνέπεια να σημειώνεται σημαντική αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου. Εντούτοις, από μια περιοχή με υποβαθμισμένο περιβάλλον λόγω της 50ετούς και πλέον λειτουργίας της ΔΕΗ ,λείπουν οι επιστημονικές επιδημιολογικές μελέτες.
Τα παραπάνω τονίστηκαν κατά τη διάρκεια της ημερίδας που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο (1/11) στην Πτολεμαιδα με πρωτοβουλία του Συλλόγου Καρκινοπαθών Εορδαίας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το οποίο με την προσφυγή του στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο πέτυχε την καταδίκη της ΔΕΗ για παραβίαση του δικαιώματος της Υγείας.
Σύμφωνα μάλιστα με τη συνεργάτιδα του Ιδρύματος, Δικηγόρο Τίνα Σταυρινάκη η οποία χειρίστηκε την προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το πρωτοποριακό στοιχείο της καταδίκης της ΔΕΗ από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι ότι συνέδεσε την παραβίαση του δικαιώματος στην Υγεία με την περιβαλλοντική ρύπανση, αφού ανέδειξε τα περιβαλλοντικά προβλήματα, την έλλειψη επαρκών κυρώσεων από το κράτος και απέδειξε ότι ρυπαίνοντας το περιβάλλον και μη λαμβάνοντας τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της ρύπανσης και των κινδύνων για την υγεία παραβιάζεται το δικαίωμα στην Υγεία. Αναγνώρισε επίσης ότι δεν υπάρχει μία κατάλληλη πολιτική ενημέρωσης του πληθυσμού, ούτε μηχανισμοί πρόληψης και επιδημιολογικής παρακολούθησής του.
Η Βιοπαθολόγος, Μαρία Αρβανίτη – Σωτηροπούλου και πρόεδρος της βραβευμένης με Νόμπελ Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και κατά της Πυρηνικής και Βιοχημικής Απειλής, επισήμανε την ανάγκη αποτροπής του κινδύνου κατασκευής πυρηνικών εργοστασίων στην περιοχή μας, αλλά και στη γειτονιά μας ( Σκόπια), τονίζοντας ότι δεν θα πρέπει να πέσουμε σε αυτή την παγίδα και να υποστηρίξουμε τη δημιουργία πυρηνικών εργοστασίων πουθενά στα Βαλκάνια και πολύ περισσότερο στην Ελλάδα. Εξέφρασε μάλιστα την ανησυχία της για το γεγονός ότι στατιστικές έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου στην περιοχή μας. Διότι όπως ανέφερε, οι ελάχιστες έρευνες που υπάρχουν δείχνουν ότι αυξάνει ο καρκίνος στο 25%, με γεωμετρική πρόοδο από το 17%, ενώ στην περιοχή μας το ποσοστό αύξησης υπολογίζεται στο 30%. Υπογράμμισε λοιπόν την ανάγκη να γίνουν επιδημιολογικές μελέτες για το τι τύποι καρκίνου υπάρχουν στην περιοχή και κατά πόσον ευθύνεται η ραδιενέργεια ή τα λιγνιτορυχεία της ΔΕΗ.
Στην ανάγκη μιας νέας προσέγγισης στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής και την υιοθέτηση άλλων κριτηρίων και όχι αυτών που ίσχυαν τον προηγούμενο αιώνα ή κάτω από τοπικιστικές ή συντεχνιακές πιέσεις, αναφέρθηκε ο Επίκουρος Καθηγητής του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας και πρόεδρος της Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης, Λάζαρος Τσικριτζής. Εξήγησε ότι αυτό σημαίνει ότι πρέπει σαν περιοχή να πούμε ένα «ΣΤΟΠ» στο μοντέλο της άκρατης στήριξης του λιγνίτη, να πιέσουμε να μη συνεχίσει η εγκατάσταση νέων λιγνιτικών μονάδων και να ταχθούμε με την πράσινη ενέργεια και όχι με το διοξείδιο του άνθρακα. Καταδίκασε επίσης την έλλειψη επιδημιολογικών μελετών, λέγοντας ότι είναι ντροπή για την περιοχή το ότι δεν έχουμε μια πλήρη επιδημιολογική μελέτη για ασθένειες όπως καρκίνους, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά, «την ώρα μάλιστα που περνούν πολλά χρήματα από την περιοχή».
Ο Ιατρός Πνευμονολόγος, Ιωάννης Τσιότσιος, παρουσίασε στοιχεία από μελέτες επιπτώσεων στην υγεία των κατοίκων της περιοχής που αφορούν στις επιπτώσεις του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού συστήματος (αποφρακτικές πνευμονοπάθειες, χρόνιες βρογχίτιδας και ρινίτιδες), τα οποία όπως ανέφερε καταδεικνύουν ότι υπάρχει αυξημένη συχνότητα αυτών των παθήσεων σε σχέση με πληθυσμούς άλλων περιοχών (π.χ. Γρεβενών, Κιλκίς).
Για υπερβάσεις των αιωρούμενων σωματιδίων του ατμοσφαιρικού αέρα της περιοχής έκανε λόγο ο Καθηγητής Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης του ιδρύματος, Αθανάσιος Τριανταφύλλου, παρουσιάζοντας μετρήσεις του ατμοσφαιρικού αέρα της περιοχής που πραγματοποιεί το ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας εδώ και μια 10ετία. Σημείωσε ότι τα στοιχεία αφορούν μόνο την περιοχή της Κοζάνης, γιατί μόνο εκεί πραγματοποιούνται μετρήσεις και τόνισε την ανάγκη ίδρυσης και λειτουργίας στην περιοχή ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης ποιότητας το αέρα. Δηλαδή, ενός δικτύου σταθμών στην περιοχή, τα δεδομένα των οποίων θα συγκεντρώνονται σε έναν κεντρικό υπολογιστή μέσω του οποίου θα ενημερώνεται η κοινή γνώμη για την ποιότητα του αέρα, ενώ θα μελετά και συγκεκριμένα σενάρια για την αποφυγή επεισοδίων ρύπανσης.
Την απουσία επιδημιολογικών μελετών σε μια επιβαρυμένη περιβαλλοντικά περιοχή όπως η δική μας επισήμανε και ο πρόεδρος του Συλλόγου των Καρκινοπαθών, Πέτρος Λίτος, για να γνωρίζει η τοπική κοινωνία εάν υπάρχει πρόβλημα και τις εκτάσεις έχει. Και για άλλη μια φορά τόνισε την ανάγκη δημιουργίας Ογκολογικής μονάδας στο «Μποδοσάκειο» νοσοκομείο Πτολεμαΐδας, ώστε να πάψουν να ταλαιπωρούνται οι καρκινοπαθείς που πηγαινοέρχονται για τη θεραπεία τους «στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης που ασφυκτιούν, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται και να μην έχουν την περίθαλψη που πρέπει».
Ρόη ΒΑΣΒΑΤΕΚΗ
