Η εκπομπή ΡΑΔΙΟΕΦΗΜΕΡΙΔΑ με την Αναστασία Κοτζακόλιου φιλοξένησε τον Βασίλη Γκέκα, Καθηγητή και μέλος του Συλλόγου Καρδιάς “Η ΜΕΡΑ”.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στις ενέργειες που γίνονται ώστε να αναγνωστιστεί ο οικισμός Καρδιάς ως μαρτυρικός. Αυτό απαιτεί ο φάκελος των στοιχείων να περάσει από την τοπική κοινότητα (όπως και έγινε), έπειτα από το Δημοτικό Συμβούλιο, ακολούθως στην Περιφέρεια και τέλος στο νομικό τμήμα της Βουλής . Εκεί αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει όγκος, ορθότητα στα τεκμήρια, τότε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκδίδει το αντίστοιχο ΦΕΚ.
Ξετυλίγοντας το κουβάρι της ιστορίας αυτής, ο ίδιος περιγράφει πως όταν η κοινότητα Καρδιάς μετεγκαταστάθηκε σε δύο οικισμούς σε Κοζάνη & Πτολεμαΐδα θέλησε να διασώσει υλικό. Αρχικά ο σύλλογος συγκέντρωσε –αρχικά- φωτογραφικό υλικό, με τον αριθμό να είναι πάνω από 100.000 εικόνες, περιλαμβάνοντας κτήρια, πολιτισμό, χαρές, γλέντια. Εκεί ξεκίνησαν συνεντεύξεις με τους γεροντότερους, όπου και προέκυψαν τα πρώτα στοιχεία για τη μαρτυρική Καρδιά.
Έτσι ξεκίνησε η έρευνα σε βάθος, στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, σε Πρεσβείες και αλλού. Στην Καρδιά στις 4 Αυγούστου του 1896 ήρθε άτακτος στρατός, μπήκε στο χωριό και ξεκίνησε να καίει, καθώς οι χωριανοί βοηθούσαν τους αγωνιστές του Βερμίου με πολεμοφόδια και φάρμακα. «Οι τούρκοι θέλησαν να μετατρέψουν την τιμωρία προς την Καρδιά σε παραδειγματισμό προς τα γύρω χωριά. Η επιχείρηση εκτελέστηκε με ακραία βιαιότητα, εκτέλεσαν παιδιά μάνες, ό,τι έβρισκαν μπροστά τους. Κάηκαν 70 σπίτια και σφαγιάστηκαν 40 Καρδιώτες», περιέγραψε μεταξύ άλλων ο ίδιος μιλώντας για τα εν γεγονότα της εποχής και για το πώς σώθηκε το χωριό.
«Οι τούρκοι έκαναν αναγκαστική απαλλοτρίωση ανθρώπων. Έπαιρναν αγόρια από οικογένειες και απειλούσαν την οικογένεια ότι αν τα παιδιά δεν ήταν υπάκουα, θα την πλήρωναν οι ίδιοι», είπε ακόμη.
Ο πρώτος τόμος εκδόθηκε τον Νοέμβριο του ‘25, ενώ ο δεύτερος φιλοδοξεί να κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο του ’26. «Δυστυχώς δεν έγινε προσπάθεια να αναδειχθεί η τοπική ιστορία μέσω των σχολείων μας, ώστε να αποφύγουμε τα λάθη του παρελθόντος», είπε ακόμη με νόημα.
Σε ό,τι αφορά την προσπάθεια αναγνώρισης των μαρτυρικών κοινοτήτων, ο ίδιος τόνισε πως απαιτούνται ντοκουμέντα από προξενεία. Ενώ ο αριθμός των νεκρών, αν και καταγράφεται στις έξι τοπικές εφημερίδες της εποχής, ποικίλει από μέσο σε μέσο.
Τέλος, η επόμενη κίνηση, είναι σε συνεργασία με την Περιφέρεια, να γίνει επανέκδοση και διανομή στα σχολεία του πρώτου τόμου.
