Οριστικά εκτός λίστας των προς χρηματοδότηση έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης μένει ο αγωγός για την επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου στη Δυτική Μακεδονία, ενώ υψηλή παραμένει η αβεβαιότητα χρηματοδότησης των έργων επέκτασης δικτύου που κατασκευάζει η ΔΕΔΑ αλλά και του ελλείμματος του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ).
Παράλληλα, υπό την αίρεση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DGComp) θα διασφαλισθεί η τελική χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης μιας σειράς δράσεων που εντάσσονται στον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως η αποκατάσταση των εδαφών στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη που θα επιστρέψει η ΔΕΗ στο Δημόσιο για την αξιοποίησή τους στο πλαίσιο της απολιγνιτοποίησης, η χρηματοδότηση έργων αποθήκευσης ενέργειας αλλά και το εμβληματικό έργο εγκατάστασης έξυπνων μετρητών του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς, σύμφωνα με την Κομισιόν, θα πρέπει να διερευνηθεί το κατά πόσον εμπίπτουν στο καθεστώς των κρατικών ενισχύσεων.
Οπως χαρακτηριστικά μεταφέρουν αρμόδια στελέχη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που χειρίζονται τα σχετικά θέματα, αυτό που έχει ζητήσει η Κομισιόν για τις προαναφερόμενες δράσεις είναι, παράλληλα με την ένταξή τους στο Ταμείο Ανάκαμψης, να κατατεθούν και οι αντίστοιχοι φάκελοι στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, έτσι ώστε να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης, διαδικασία στην οποία προχωράει ήδη το υπουργείο.
Η αποκατάσταση των εδαφών της ΔΕΗ μετά τη σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων θα πρέπει, σύμφωνα με την Κομισιόν, να είναι συμβατή με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», γι’ αυτό και το αίτημα της ελληνικής πλευράς για χρηματοδότηση με το ποσό των 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης χρήζει διερεύνησης για κρατική ενίσχυση.
Λιγνιτικές περιοχές
Υπό αίρεση βρίσκεται, όπως επιβεβαιώνουν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και οι δράσεις για τις τηλεθερμάνσεις στις λιγνιτικές περιοχές Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης που έχουν συνδεθεί με το φυσικό αέριο. Η Κομισιόν δεν αναγνωρίζει το φυσικό αέριο ως καθαρό καύσιμο, γι’ αυτό και είναι αρνητική στη χρηματοδότηση της επέκτασης του αγωγού φυσικού αερίου προς τη Δυτική Μακεδονία, έργο που έχει εντάξει ο ΔΕΣΦΑ στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης και το οποίο συνδέεται με την απολιγνιτοποίηση. Με το ίδιο κριτήριο αντιμετωπίζει η Κομισιόν τα έργα επέκτασης του δικτύου διανομής φυσικού αερίου της ΔΕΔΑ, με την κυβέρνηση να δίνει μάχη στις διαπραγματεύσεις για την κατ’ εξαίρεση χρηματοδότησή τους από το Ταμείο Ανάκαμψης προκειμένου το φυσικό αέριο να φθάσει σε περισσότερες περιοχές της χώρας.
Οσον αφορά τη χρηματοδότηση του ΕΛΑΠΕ, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επικρατεί αισιοδοξία για την τελική αποδοχή του σχετικού αιτήματος από την Κομισιόν. «Δεν έχουμε καμία ένδειξη ότι η συγκεκριμένη δράση θα “κοπεί”. Είναι απόλυτα τεκμηριωμένη και κοστολογημένη και από τις μέχρι τώρα συζητήσεις με τα τεχνικά κλιμάκια της Επιτροπής εισπράττουμε θετική ανταπόκριση», αναφέρουν στην «Κ» κύκλοι του ΥΠΕΝ.
Αλλες πληροφορίες φέρουν ωστόσο την Κομισιόν να έχει διατυπώσει σοβαρές ενστάσεις, καθώς τουλάχιστον σε πρώτη φάση δεν αναγνώρισε τη σύνδεση του ελλείμματος με την πανδημία. Αντιθέτως φέρεται να τη συνδέει με την ενίσχυση των οικονομικών της ΔΕΗ. Σε περίπτωση πάντως που δεν εγκριθεί η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ, σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη της Arfy για λογαριασμό της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), θα επιστρέψει σε έλλειμμα της τάξεως των 92 εκατ. ευρώ το 2022 και των 51 εκατ. ευρώ το 2023.
«Εξοικονομώ – Αυτονομώ»
Η Ε.Ε. έχει συνδέσει, τέλος, τη χρηματοδότηση του προγράμματος «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» από το Ταμείο Ανάκαμψης με δράσεις και για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Το αρμόδιο υπουργείο αναμένεται να θέσει τις επόμενες ημέρες σε διαβούλευση το σχέδιο εθνικής στρατηγικής για την ενεργειακή φτώχεια, το οποίο και θα εντάξει στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ». Οι συνολικοί πόροι του προγράμματος θα ξεπεράσουν τα 3 δισ. την επόμενη 5ετία και θα διατεθούν με στοχευμένο τρόπο σε κτίρια με μεγαλύτερη ανάγκη ενεργειακής αναβάθμισης (έτος κατασκευής, γεωγραφικές και κλιματολογικές συνθήκες κ.λπ.), ενώ θα υπάρξει ειδική μέριμνα για πολυμελείς οικογένειες, άτομα με αναπηρία και ευάλωτα νοικοκυριά.
