Το έργο των Τριών Ιεραρχών – Εγκύκλιος εκκλησιασμού μαθητών

Αγαπητά μας παιδιά,

O μεγάλος προσωκρατικός φιλόσοφος Δημόκριτος έπεσήμανε σέ μία φράση του μία μεγάλη άληθεια: «Βίος άνεόρταστος μακρή όδός άπανδόκευτος»¹ . Δηλαδή, ζωή χωρίς έορτές είναι δρόμος μακρύς χωρίς πανδοχείο. Πόσο κοπιαστικό θά ήταν γιά έκείνους τούς χρόνους νά ταξιδεύει κάποιος χωρίς νά μπορεί νά ξεκουρασθεϊ κάπου… Ή Έκκλησία μας πολύ νωρίς κατανόησε τήν άξία τών έορτών, γι’ αύτό καί τό έκκλησιαστικό έτος είναι κατάσπαρτο άπό αύτές. Σήμερα έορτάζονται, όλως Ιδιαιτέρως, οί άγιοι Τρείς Ιεράρχες, Βασίλειος ό Μέγας, Γρηγόριος ό Θεολόγος καί Ίωάννης ό Χρυσόστομος. Ή έορτή τους είναι άφορμή χαράς, έκκλησιασμού, ξεκούρασης, άλλά καί γνωριμίας μαζί τους.

Είναι γεγονός ότι ό άνθρωπος δέν μπορεί νά ζήσει μόνος του άποκομμένος άπό τούς άλλους. Από τήν δημιουργία του ρέπει πρός τήν ένότητα• καί όταν διασπάται ή ένότητα μέ έριδες, διαπληκτισμούς, έγωϊσμούς, τότε ό άνθρωπος τραυματίζεται, πληγώνεται, γίνεται δυστυχισμένος. ΓΙ’ αύτό στήν ζωη μας οί άληθινοί φίλοι είναι στήριγμα, δεύτερη οίκογένειά μας, πρόσωπα μέ τά όποία μπορούμε νά μοιραστούμε τούς προβληματισμούς μας, τίς χαρές, τίς λύπες, τίς άνησυχίες μας. Στήν Έκκλησία άποκτούμε τήν αίσθηση ότι ό πιό άγαπητός καί άληθΙνός μας φίλος είναι ό Χριστός. Οί Άγιοί Του, όπως οί Τρείς (Ιεράρχες, είναι καί αύτοί φίλοι μας πού δέν παύουν νά ένδιαφέρονται γιά έμάς καί τά προβλήματά μας, άρκεί νά τούς έμπιστευόμαστε καί νά τούς άγαπούμε. Γιατί άληθινή φιλία χωρίς έμπιστοσύνη, άγάπη καί άλληλοκατανόηση δέν μπορεί νά ύπάρξει. Οί Άγιοι συνομιλούν μαζί μας, μάς συντροφεύουν,

Ίωάννου Στοβαίου, Ανθολόγιον, βιβλίον 3, κεφ. 16, παρ. 23.

μάς διδάσκουν μέ τήν ζωή τους, μέ τά συγγράμματά τους, μέ τίς προσευχές καί τήν άγάπη τους.

Οί άγιοι Τρείς Ίεράρχες, οί όποϊοι ήταν Έπίσκοποι τής Έκκλησίας, έζησαν τόν 40 μ.Χ. αί. Υπήρξαν πολύ μορφωμένοι καί έκαναν έκπληκτικές γιά τήν έποχή τους σπουδές. Γι’ αύτόν τόν λόγο θεωρούνται προστάτες τής Παιδείας, τών Γραμμάτων, τών μαθητών. “Ομως, οί Τρείς Ίεράρχες δέν ύπήρξαν μόνο άνθρωποι τών Γραμμάτων καί τών Έπιστημών, όπως τής φιλοσοφίας, τής φιλολογίας, τής θεολογίας, τής ίατρικής, τής άστρονομίας, άλλά καί άνθρωποι άληθινής άγάπης καί φιλίας. Αγάπησαν πρώτα άπό όλους καί άπό όλα τόν Χριστό, καί παράλληλα κάθε άνθρωπο. Γιά παράδειγμα, ό Μέγας Βασίλειος μέ τίς ίατρικές του γνώσεις περιέθαλπε άσθενεϊς πού έπασχαν άπό λέπρα, άνίατη για τήν έποχη του άσθένεια, καί δέν δίσταζε νά τούς ύπηρετεί ό ίδιος καί νά άσπάζεται μάλιστα τά πληγωμένα μέλη τους, σάν νά ήταν μέλη τού Χριστού. Ό άγιος Γρηγόριος ό Θεολόγος μοίρασε τήν μεγάλη πατρικη του περιουσία στούς φτωχούς καί πάντοτε συμπαραστεκόταν σέ κάθε άνθρωπο πού έπασχε. O άγιος Ίωάννης ό Χρυσόστομος δέν δίστασε νά συγκρουστεϊ μέ τήν παντοδύναμη πολιτική έξουσία, γιά νά ύπερασπίσει άνθρώπους πού άδικούνταν κατάφωρα.

Αύτό, άγαπητά μας παιδιά, είναι δείγμα άληθινής φιλίας καί άγάπης• νά μή ζεϊ κάποιος μόνο γιά τόν έαυτό του, άλλά νά ζεϊ καί γιά τούς άλλους, γιά νά έπιτευχθεί, όσο είναι δυνατόν, ή ένότητα στήν όποία άναφερθήκαμε προηγουμένως. Οί Τρείς Ίεράρχες άξιοποίησαν τήν μεγάλη τους μόρφωση, διακονώντας Τόν Θεό, τήν Έκκλησία, τόν συνάνθρωπο, άνακουφίζοντας τόν πόνο, τήν άδικία, τήν φτώχεια, τήν κοινωνική έξαθλίωση. Ας παρακολουθήσουμε γιά λίγο τήν σκέψη τού άγίου Ίωάννη Χρυσοστόμου γιά τό τί σημαίνει φιλία: «Ό άληθινός φίλος είναι στίς δυσκολίες τής ζωής μας ό,τι καί τό φάρμακο στίς άρρώστιες μας • ή άληθινή φιλία είναι φρούριο, άσφάλεια, περιουσία, άπόλαυση καί εύτυχία». Μάλιστα, έπισήμαινε τήν μεγάλη άλήθεια ότι «Τίποτε δέν μαστίζει τόσο τό άνθρώπινο γένος, όσο

ή περιφρόνηση τής φιλίας καί τής άγάπης καί ή έλλειψη προθυμιας γιά τήν πραγματοποίηση τους».

Καί ό άγιος Γρηγόριος ό Θεολόγος γράφει τά έξής, όσον άφορά στήν ύποδειγματική φιλία του μέ τόν άγιο Βασίλειο: «Αγωνιζόμασταν καί οί δύο όχι ποιός νά έχει πρωτείο, άλλά ποιός νά τό παραχωρήσει στόν άλλον. Θεωρούσαμε δική μας ό ένας τήν έπιτυχια τού άλλου. Φαινόταν οί δυό μας νά έχουμε μία ψυχή πού κατοικούσε σέ δύο σώματα».

Αγαπητά μας παιδιά, σέ μιά έποχή σάν τήν δική μας όπου οί άνθρώπινες διαπροσωπικές σχέσεις, ή άληθινή άγάπη καί φιλία, ή άλληλοκατανόηση καί ή καλωσύνη διέρχονται σέ μεΥάλο βαθμό κρίση, έμείς όφείλουμε στόν έαυτό μας, τόν συνάνθρωπο καί τόν Θεό νά άγωνιστούμε γιά νά μήν έπικρατήσει τό κακό, ή άδιαφορία, ή άπαξίωση τής άγάπης καί τής φιλίας. Πρότυπό μας άς είναι οί Τρείς Ίεράρχες, οί όποίοι έπειδή πήραν στά σοβαρά τό Εύαγγέλιο καί τήν πίστη στόν Χριστό, έζησαν την φιλία καί τήν άγάπη πρός τόν Θεό καί τόν συνάνθρωπο όσο λίγοι άνθρωποι. Καί αυτό τούς έκανε άληθινά εύτυχισμένους • έζησαν, μέ πληρότητα τήν Αλήθεια, τήν Σοφία καί τόν Λόγο τού Θεού. Σάς εύχόμαστε άπό καρδιάς έτσι εύτυχισμένη νά είναι καί ή δική σας ζωή.