Πολλά ειπώθηκαν το τελευταίο διάστημα για τον τρόπο που θα καλούνταν να λειτουργήσουν τα τρία συστήματα τηλεθερμάνσεων της περιοχής στην μετά-λιγνίτη εποχή. Ήταν κοινό μυστικό οι διεργασίες για τη διασύνδεση τους, και παράλληλα η ανάγκη για εναλλακτικό – ή και για κάποιους μόνιμο – καύσιμο. Ήδη «έπαιζε» η διασύνδεση των Τηλεθερμάνσεων Αμυνταίου και Πτολεμαΐδας, με το σχεδιασμό να μιλά για κοινό τμήμα αγωγού μεταφοράς θερμικής ενέργειας από την 5η Μονάδα στις 2 πόλεις. Από την άλλη πλευρά, πολλοί ήταν αυτοί που μιλούσαν για την ανάγκη ύπαρξης μονάδας φυσικού αερίου στον Άγιο Δημήτριο, η οποία θα τροφοδοτούσε με θερμική ενέργεια την Κοζάνη.
Κομβική ήταν η ανακοίνωση του Υπουργείου Ενέργειας, που έκανε σαφή την παρουσία του Φυσικού Αερίου στην τροφοδοσία των Τηλεθερμάνσεων την επόμενη μέρα. Η εν λόγω ανακοίνωση, θεωρήθηκε από την Αυτοδιοίκηση πως ήταν ο τρόπος – εκ μέρους της Κυβέρνησης – να εξαιρεθεί ο λιγνίτης από την προτεινόμενη λύση, και να αποφευχθεί η σύνδεση με την 5η Μονάδα. Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις, και με το επιχείρημα πως χωρίς την 5η Μονάδα το κόστος της θερμικής κιλοβατώρας θα εκτιναχθεί για τον καταναλωτή, φαίνεται πως η 5η Μονάδα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της λύσης, γεγονός που επέτρεψε στην κουβέντα να εξελιχθεί.
Όσοι ασχολούνται με τα Ενεργειακά, ακούν όλο και συχνότερα το τελευταίο διάστημα για τη ΣΗΘΥΑ, ένα σύστημα που πλέον είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην αγορά του Φυσικού Αερίου. Μάλιστα, γίνονται εδώ και μήνες συντεταγμένες κινήσεις για να αυξηθεί η διείσδυση της εν λόγω τεχνολογίας στην ελληνική αγορά, η οποία θεωρείται καινοτόμα, αποδοτική και επενδυτικά ελκυστική.
Από το site της ΔΕΠΑ, διαβάζουμε: «Συμπαραγωγή Hλεκτρισμού-Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) Συμπαραγωγή είναι η συνδυασμένη παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας από το ίδιο καύσιμο, ώστε να επιτυγχάνεται η πλήρης εκμετάλλευση του ενεργειακού του περιεχομένου. Ο σταθμός συμπαραγωγής ηλεκτρισμού – θερμότητας παράγει ατμό, θερμό αέρα και θερμό νερό που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία καθώς και ηλεκτρική ενέργεια για χρήση ή/και πώλησης μέρους αυτής στον αρμόδιο διαχειριστή ενέργειας».
Για τους γνωρίζοντες τα της ΔΕΗ, θα είναι ευνόητη η λειτουργικότητα του, καθώς με αντίστοιχο τρόπο λειτουργούν επί χρόνια οι ΑΗΣ της περιοχής. Η διαφορά έγκειται στην απόδοση, την τεχνολογία, και φυσικά το καύσιμο. Ένα καύσιμο όμως, που με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα μπορεί να είναι ευέλικτο, καθώς οι έχοντες καλή πληροφόρηση αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο δυνατότητας καύσης και εναλλακτικών καυσίμων. Μάλιστα, πολλοί προκρίνουν τη λύση των προϊόντων της επεξεργασίας των αστικών απορριμμάτων, προκρίνοντας τη λύση που εφαρμόζεται σε αντίστοιχη υπό κατασκευή μονάδα στη Ρόδο.
Από την περιγραφή του συστήματος, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα πως θα γίνει μια καινούρια μονάδα (θα την κατασκευάσει και θα την λειτουργεί η ΔΕΗ), η οποία συμπληρωματικά θα μπορεί να παράγει και ρεύμα. Ή και το αντίθετο. Η τεχνολογία της θα της επιτρέπει να παράγει και μόνο ρεύμα το καλοκαίρι, όταν η ζήτηση για θερμική ενέργεια είναι μηδενική. Κάπως έτσι θα μπορούσε να εξηγηθεί η συμμετοχή της ΔΕΗ στην επένδυση, καθώς όλο αυτό που περιγράφεται εμπίπτει στο επιχειρηματικό της φάσμα. Συνεπώς θα μπορούσε να πει κάποιος πως παρουσιάζεται μια ευκαιρία στην περιοχή για τη ΔΕΗ, τη στιγμή που κάποιοι άλλοι λένε πως η ΔΕΗ θέλει να αποκοπεί από τα της Δυτικής Μακεδονίας.
Η γεωγραφική διασπορά των δικτύων, ήταν ένα ζήτημα που συνέβαλλε εκ των πραγμάτων στο να συζητηθούν «πακέτο» οι λύσεις στα προβλήματα των τριών πόλεων. Ένα ακόμα ζήτημα ήταν η ανάγκη για οικονομίες κλίμακας, πρακτικά δηλαδή το να υπάρξει ένας λέβητας αντί για τρεις. Εκεί ξεκίνησε ένα «μπραντεφερ» για τη γεωγραφική χωροθέτηση της νέας υποδομής.
Γιατί στην Καρδιά; Η μάλλον, γιατί στον ΑΗΣ Καρδιάς; Γιατί είναι στο μέσο της απόστασης Κοζάνη – Πτολεμαΐδα, γιατί έχει έτοιμο δίκτυο μεταφοράς μέχρι την Πτολεμαΐδα, γιατί η απόσταση από την τομή με τον υφιστάμενο αγωγό μεταφοράς από τον Άγιο Δημήτριο στην Κοζάνη είναι μόλις 8 χιλιόμετρα, γιατί η έκταση ανήκει στη ΔΕΗ, και γιατί εκεί υπάρχει ήδη χωροθετημένο εργοστάσιο με πλήθος έτοιμων υποδομών. Ο σημαντικότερος όμως λόγος, είναι το ότι η ΔΕΗ απαλλάσσεται από τον μεγάλο μπελά της διαχείρισης του ΑΗΣ Καρδιάς μετά το τέλος λειτουργίας του. Πολύ απλά γιατί θα συνεχίσει να λειτουργεί ως εγκατάσταση, με άλλο τρόπο και εξοπλισμό. Μην ξεχνάμε την τεράστια ανάγκη της δαπανηρής διαχείρισης του ΑΗΣ Πτολεμαΐδας που κατέληξε «κουφάρι» και αποτελεί πονοκέφαλο για την επιχείρηση.
Συνεπώς, καταλήγουμε να έχουμε τρία διασυνδεδεμένα δίκτυα τηλεθέρμανσης, με δύο πιθανές πηγές τροφοδοσίας ανάλογα με τις ανάγκες, την 5η Μονάδα και τη Μονάδα ΣΗΘΥΑ της Καρδιάς. Αμύνταιο, Πτολεμαΐδα και Κοζάνη αναζητούν μία φόρμουλα διαχείρισης του συστήματος μεταφοράς και διανομής, με την εξίσωση να είναι πολύπλοκη, καθώς έχουμε 2 «πηγές» και τρεις «πελάτες». Το Υπουργείο Ενέργειας φαίνεται να λέει πως τον ρόλο αυτό θα τον παίξει ο φορέας που θα προκύψει από την συνένωση των τριών δημοτικών επιχειρήσεων τηλεθέρμανσης. Ακόμα πιο δύσκολη εξίσωση. Αφενός η ΔΕΥΑ Κοζάνης πιθανότατα πρέπει να «σπάσει» στα δύο, αφού έχει και την ευθύνη της Ύδρευσης, αφετέρου η ιστορία δείχνει πως οι δομικές αλλαγές στις δημοτικές επιχειρήσεις απαιτούν πολύ χρόνο ο οποίος στην περίπτωση μας δεν υπάρχει. Εκτός αν βρεθεί άλλος τρόπος, με τον νέο διαδημοτικό φορέα να λειτουργεί παράλληλα με τους υφιστάμενους, σενάριο που παίζει έντονα σύμφωνα με τους ειδικούς.
Κάπου εδώ καταλήγει κανείς, προσπαθώντας να εξηγήσει με απλά λόγια που βρισκόμαστε, με τα δεδομένα που ως τώρα έχουμε. Με κορμό το σχέδιο που περιγράφεται παραπάνω, οι εμπλεκόμενοι φορείς θα καταλήξουν σε συμφωνία τις επόμενες εβδομάδες, με τον χρόνο να πιέζει ασφυκτικά. Το θετικό είναι πως φαίνεται να υπάρχει κλίμα συνεννόησης ανάμεσα στους Δημάρχους, το Υπουργείο και τον Κωστή Μουσουρούλη, το οποίο καταλήγει σε λύση αποδεκτή από όλους.
Εάν το σχέδιο προχωρήσει, θα λύσει «μια και καλή» το θέμα των τηλεθερμάνσεων. Το σοβαρότατο αυτό θέμα, θυμίζουμε πως δεν προέκυψε τώρα με την εξαγγελία του Πρωθυπουργού, αλλά απασχολεί σοβαρότατα την περιοχή εδώ και μια πενταετία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως δεν υπήρχε εναλλακτική παροχή θερμότητας για την Πτολεμαΐδα, όταν η συμβατική ημερομηνία του τέλους λειτουργίας του ΑΗΣ Καρδιάς ήταν το 2017. Δεν έγινε καμία υποδομή πριν φτάσουμε στο 2017, ούτε μετά το 2017, και φτάσαμε στα μέσα του 2020, οπότε αρχίζει να σχεδιάζεται η επόμενη μέρα. Λίγο πριν από το πέρας και των ψευτο-παρατάσεων λειτουργίας του ΑΗΣ. Το ρόλο του επιταχυντή για τον όλο σχεδιασμό, διεκδικεί το «Σχέδιο για τη δίκαιη μετάβαση» και οι πολιτικές διεργασίες γύρω από αυτό, με τους Δημάρχους της περιοχής να κερδίζουν το στοίχημα.
