Γράφει ο Αθανάσιος Παλαιοκώστας Phd.
Στην περιοχή Μικρόβαλτου του δήμου Σερβίων-Βελβεντού της Δυτ. Μακεδονίας, υπάρχουν γεωλογικές-γεωμορφολογικές δομές που συνιστούν φυσικούς σχηματισμούς και αντιπροσωπεύουν σημαντικές στιγμές της γεωλογικής ιστορίας της γης. Παρόμοιοι ή παραπλήσιοι σχηματισμοί υπάρχουν στο Κόσσοβο, τη Ρουμανία και στην Τουρκία (Καππαδοκία).
Στο Μικρόβαλτο τα «Μπουχάρια» που στην τοπική διάλεκτο σημαίνουν καμινάδες, είναι γεωλογικοί σχηματισμοί ηλικίας πολλών χιλιάδων ετών που δημιουργήθηκαν από χώμα, μάργες (ιζηματογενείς σχηματισμοί μεταξύ ασβεστόλιθου και αργίλου) και κροκάλες, με υλικό συγκόλλησης οξείδια του σιδήρου και διοξείδιο του πυριτίου, σύμφωνα με το Παν/μιο των Αθηνών. Τα «Μπουχάρια» έχουν ύψος 3 – 7 μέτρα και στην κορυφή τους έχουν σαν καπέλο, σχιστολιθικές πλάκες και έτσι μοιάζουν σαν τεράστια μανιτάρια.
Εικ. 1-2 Μπουχάρια
Εικ. 3 Μπουχάρια
Υπάρχουν σε κοντινή απόσταση περίπου 20 τέτοιοι σχηματισμοί. Στην ίδια περιοχή υπάρχουν και τα λεγόμενα «Νοχτάρια» που είναι ίδιοι γεωλογικοί σχηματισμοί που έχουν όμως σχήμα πυραμίδας, ενώ στην κορυφή λείπει το καπέλο.
Εικ. 4-5 Νοχτάρια
Παρόμοιοι ή παραπλήσιοι γεωλογικοί σχηματισμοί υπάρχουν :
- Στο Κόσσοβο, στο όρος Ροντάν, όπου η διάβρωση του εδάφους έχει σχηματίσει «πυραμίδες»με καπέλο ύψους 2-15μ. και η περιοχή δίνει αφορμή για τη δημιουργία διάφορων μύθων. Οι «πυραμίδες» εδώ μοιάζουν πολύ με τα Μπουχάρια του Μικρόβαλτου.
Εικ. 6 Κόσσοβο
- Στη Ρουμανία , στα νότια Καρπάθια στο όρος Bucegi και στην περιοχή του οροπεδίου babele (γριές), υπάρχουν πετρώματα σε σχήμα γιγάντιων μανιταριών, αποτέλεσμα διάβρωσης σκληρών βράχων. Η περιοχή αποτελεί τουριστικό προορισμό.
Εικ.7 Ρουμανία (Babele)
- Στην περιοχή της Καππαδοκίας στην Τουρκία οι γεωλογικοί σχηματισμοί που είναι πέτρινοι, έχουν ηφαιστιογενή προέλευση και αποτελούν επίκεντρο μεγάλου τουριστικού ενδιαφέροντος.
Εικ. 8-9 Καππαδοκία
Στην περιοχή του Μικρόβαλτου όπου βρίσκονται τα Μπουχάρια, έχουν γίνει ορισμένα έργα αξιοποίησης (μονοπάτι πρόσβασης, κτίριο ξενάγησης κλπ.) ύψους 300.000 περίπου € και είχαν ενταχθεί στο Γ΄ΚΠΣ. Τα έργα αυτά τελείωσαν το 2008, το έργο όμως δεν έχει ακόμη παραληφθεί, αν και είχε εξαγγελθεί η παραλαβή του από το 2010. Το έργο σήμερα βρίσκεται σε φάση απαξίωσης και εγκατάλειψης.
Εικ. 10 Μονοπάτι στην περιοχή ΜΠΟΥΧΑΡΙΑ στο Μικρόβαλτο
Η περιοχή θα πρέπει να αναγνωρισθεί (με ενέργειες της Περιφέρειας Δυτ. Μακεδονίας) στο ΥΠΕΚΑ και κατόπιν στην UNESCO ως «ΓΕΩΠΑΡΚΟ» για τη φύλαξη της φυσικής κληρονομιάς και της γεωποικιλότητας με παράλληλη δυνατότητα παροχής στο κοινό, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και φυσιολατρικών δραστηριοτήτων, σύμφωνα με το νόμο 3939/2011 «περί βιοποικιλότητας κλπ.»
Στην Ευρώπη σήμερα υπάρχουν 37 Γεωπάρκα και στην Ασία 30. Στη χώρα μας έχουν αναγνωρισθεί ως Γεωπάρκα μόνο τα εξής 4 :
- Το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου (2000)
- Το φυσικό πάρκο Ψηλορείτη Κρήτης (2001)
- Το Εθνικό πάρκο Χελμού-Βουραϊκού (2009)
- Η περιοχή του εθνικού δρυμού Βίκου – Αώου (2010)
Η Περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας πρέπει να ενδιαφερθεί για την περιοχή Μικρόβαλτου, στα πλαίσια τουριστικής ανάπτυξης όλης της περιφέρειας της Δυτ. Μακεδονίας, προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες , αρχής γενομένης από τον ορισμό «Φορέα διαχείρισης», για την αναγνώριση της περιοχής ως ΓΕΩΠΑΡΚΟ, πράγμα που θα βοηθήσει την ανάπτυξη του τουρισμού στη Δυτ. Μακεδονία και την οικονομική αναβάθμιση της περιοχής, δεδομένου ότι τα ΓΕΩΠΑΡΚΑ αποτελούν προορισμό αειφόρου τουρισμού και εργαλεία τοπικής ανάπτυξης.
