Αν κάτι ξεχωρίζει στο ελληνικό τοπίο, είναι η ποικιλία του. Μια ποικιλία που δεν περιορίζεται μόνο σε παραλίες και βουνοκορφές, αλλά περιλαμβάνει και λίμνες – έστω κι αν δεν έχουν το μέγεθος ή τον αριθμό αυτών της Ευρώπης. Λίμνες που αποτελούν πανέμορφα οικοσυστήματα με σημαντική αξία, παραδοσιακές δραστηριότητες και συνήθως ήπια τουριστική ανάπτυξη. Παρακάτω, προτείνουμε τέσσερα χωριά στις όχθες, ή πολύ κοντά στις όχθες, ελληνικών λιμνών που αξίζει να προσθέσετε στον ταξιδιωτικό προγραμματισμό σας.
Δοϊράνη, Λίμνη Δοϊράνη
Η Δοϊράνη, η λίμνη στα σύνορα Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, είναι ένας σπουδαίος υγροβιότοπος. Το χωριό Δοϊράνη είναι το μοναδικό ελληνικό παραλίμνιο χωριό και ένας προορισμός που προτείνεται σε όσους δεν αναζητούν πολυτελή καταλύματα και εναλλακτικές δραστηριότητες, αλλά επιθυμούν μια απόδραση από τους ρυθμούς της πόλης και επαφή με τη φύση.
Εδώ θα έρθετε κυρίως για την καταπληκτική ηρεμία της λίμνης: το περπάτημα στις όχθες της Δοϊράνης είναι από τις ομορφότερες διαδρομές στην Ελλάδα. Στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, θα ενημερωθείτε για τον υγροβιότοπο, όπου έχουν καταγραφεί 36 είδη πουλιών, ανάμεσά τους και απειλούμενα είδη, όπως οι αργυροπελεκάνοι και η λαγγόνα.
Η λίμνη φιλοξενεί επίσης 18 είδη ψαριών, όπως γριβάδια, τσιρόνια, χέλια και κυπρίνους. Το γριβάδι, ειδικότερα, αποτελεί την τοπική γαστρονομική σπεσιαλιτέ και σερβίρεται στις περισσότερες ταβέρνες του χωριού. Οι ελάχιστοι πλέον ψαράδες της περιοχής το ψαρεύουν με τις πλάβες τους, βάρκες χωρίς καρίνα, και καλάμια, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές τεχνικές που έχουν διατηρηθεί από την αρχαιότητα.
Το σήμα κατατεθέν του χωριού είναι ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός, χτισμένος σε γαλλικό αρχιτεκτονικό στυλ, ο οποίος στέκει στη θέση του από το 1896. Ένα ακόμη σημαντικό μνημείο βρίσκεται σε έναν λόφο πίσω από το χωριό: το συμμαχικό μνημείο, καθώς και το βρετανικό και ελληνικό στρατιωτικό κοιμητήριο, που δημιουργήθηκαν μετά τη σημαντική μάχη που έλαβε χώρα εδώ στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σας προτείνουμε να περπατήσετε κατά μήκος της λίμνης. Αν είστε τυχεροί, μπορεί να δείτε αργυροπελεκάνους να πετούν σε σχηματισμούς πάνω από τα νερά της. Με άνοιγμα φτερών που ξεπερνά τα τρία μέτρα, αυτά τα πουλιά προσφέρουν ένα εντυπωσιακό θέαμα που αξίζει να αποθανατίσετε φωτογραφικά. Στη βόρεια πλευρά της λίμνης, περίπου τέσσερα χιλιόμετρα από τις όχθες και κοντά στο χωριό Μουριές, απλώνεται ένα πανέμορφο δάσος έκτασης 600 στρεμμάτων, με υπεραιωνόβιες βελανιδιές να ξεχωρίζουν. Πρόκειται για ένα πραγματικά υπέροχο οικοσύστημα, πολύτιμο για την πανίδα της περιοχής.
Το νησάκι, Λίμνη Παμβώτιδα
Το νησί της Λίμνης Ιωαννίνων ή Παμβώτιδας είναι ένας οικισμός χωρίς επίσημο όνομα και συνδέεται με τα Ιωάννινα με καραβάκι κάθε 30 λεπτά. Εδώ θα έρθετε για να απολαύσετε έναν τόπο που διατηρεί την ταυτότητά του, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί κομμάτι της σύγχρονης πόλης των Ιωαννίνων.
Μια από τις ωραιότερες στιγμές της εκδρομής είναι το ταξίδι με το καραβάκι, από όπου θα έχετε υπέροχη θέα προς το Κάστρο της πόλης και τη λίμνη, όπου συχνά κολυμπούν πουλιά και προπονούνται κωπηλάτες. Ο οικισμός ξεχωρίζει για τον παραδοσιακό του χαρακτήρα, με πετρόκτιστα σπίτια και πλακόστρωτα σοκάκια.
Στο νησί βρίσκεται επίσης μια σημαντική μοναστική κοινότητα — η τρίτη μεγαλύτερη στην Ελλάδα μετά το Άγιο Όρος και τα Μετέωρα — με αξιόλογες βυζαντινές και μεταβυζαντινές μονές, όπως αυτή του Προφήτη Ηλία, της Ελεούσας και του Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπηνών, με τοιχογραφίες όπου εμφανίζονται και πρόσωπα εκτός Ορθοδοξίας, όπως φιλόσοφοι της αρχαιότητας.
Η Μονή του Αγίου Παντελεήμονα φιλοξενεί ένα μουσείο αφιερωμένο στον Αλή Πασά, καθώς εκεί κατέφυγε πριν σκοτωθεί από το οθωμανικό απόσπασμα το 1822. Στο μουσείο εκτίθενται ιστορικά ντοκουμέντα, όπλα της εποχής του Αλή Πασά, η αυθεντική στολή της Κυρά Βασιλικής και προσωπικά αντικείμενα του Αλή Πασά. Προτείνουμε να έρθετε εδώ νωρίς, ώστε να μπορέσετε να κάνετε τον γύρο του νησιού, να θαυμάσετε την ομορφιά του στην ολότητά της και να ανοίξετε την όρεξή σας, την οποία θα «σβήσετε» απολαμβάνοντας χέλια, βατραχοπόδαρα και καραβίδες σε κάποια από τις ταβέρνες του οικισμού.
Άγιος Γερμανός, Πρέσπες
Ο Άγιος Γερμανός δεν είναι παραλίμνιο χωριό, καθώς βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από τις όχθες των Πρεσπών. Ωστόσο, είναι ένα από τα ομορφότερα χωριά της Ελλάδας, με προσεγμένα σπίτια και καταλύματα, πολλά από τα οποία προσφέρουν υπέροχη θέα στη λίμνη. Τα κύρια αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνουν την ομώνυμη εκκλησία, που χτίστηκε τον 10ο αιώνα, καθώς και τον ανακαινισμένο παλιό νερόμυλο, στον οποίο θα φτάσετε ακολουθώντας το πέτρινο καλντερίμι δίπλα στην εκκλησία.
Το χωριό προσφέρεται για γαστρονομικές εμπειρίες, με εστιατόρια και ταβέρνες που σερβίρουν εξαιρετικά κρεατικά, ψάρια της λίμνης, καθώς και προϊόντα της περιοχής, όπως τα φημισμένα φασόλια Πρεσπών. Από τον Άγιο Γερμανό, μπορείτε να διοργανώσετε εκδρομές, όπως αυτή στο νησάκι του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα, στο οποίο θα φτάσετε μέσω της πεζογέφυρας των 650 μέτρων. Ο Άγιος Αχίλλειος είναι το άλλο κατοικημένο νησί σε ελληνική λίμνη, μετά από αυτό των Ιωαννίνων. Μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα εκδρομή είναι στη Μικρολίμνη, όπου θα δείτε την αποικία των κορμοράνων στο νησάκι Βιδρονήσι της Μικρής Πρέσπας.
Δεν πρέπει να φύγετε από τις Πρέσπες χωρίς να επισκεφθείτε τα ασκηταριά, ηλικίας εκατοντάδων ετών, με τις εντυπωσιακές βραχογραφίες κοντά στο χωριό Ψαράδες, στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας. Θα φτάσετε εκεί με βάρκα, με τους βαρκάρηδες να λειτουργούν και ως ξεναγοί. Το πιο εντυπωσιακό ασκηταριό είναι αυτό της Αγίας Ελεούσας, έργο του 15ου αιώνα. Ουσιαστικά πρόκειται για έναν μικρό ναό χτισμένο μέσα σε έναν βράχο, όπου η υγρασία έχει διατηρήσει τις τοιχογραφίες του σε εξαιρετική κατάσταση.
Φιδάκια, Λίμνη Κρεμαστών
Η Λίμνη Κρεμαστών είναι η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ελλάδας και, ιδιαίτερα στο παρελθόν, αποτέλεσε σημαντικό τόπο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των υδροηλεκτρικών της εγκαταστάσεων. Ωστόσο, δεν είναι τουριστικά ανεπτυγμένη. Παρόλα αυτά, διαθέτει πανέμορφα χωριά που παραμένουν σχετικά άγνωστα στο ευρύ κοινό. Ένα από αυτά είναι τα Φιδάκια, τα οποία βρίσκονται λίγα χιλιόμετρα μακριά από τις όχθες της λίμνης. Το χωριό είναι χτισμένο σε μια πλαγιά του όρους Χελιδόνα, σε υψόμετρο 920 μέτρων.
Το χωριό είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου πετρόχτιστο, με περιποιημένα σπίτια και καλντερίμια που πλαισιώνονται από αυλές γεμάτες λουλούδια – δείγμα της αγάπης των κατοίκων και όσων κατάγονται από εκεί για τον τόπο τους. Από το χωριό ξεκινά μια πανέμορφη διαδρομή πεζοπορίας, που καταλήγει στη θέση Τσαγκαράλωνα, ένα σημείο με καταπληκτική θέα στη λίμνη και τη Γέφυρα των Κρεμαστών.
