Κορυφώνεται η ανησυχία και η αγωνία στα Βαλτόνερα, Τοπική Κοινότητα του Δήμου Αμυνταίου, από τη διεύρυνση των ρηγματώσεων στο έδαφος και σε σπίτια του οικισμού, που είχαν προκληθεί από την μεγάλη κατολίσθηση στο ορυχείο Αμυνταίου στις 10 Ιουνίου 2017, καθώς τα ρήγματα έχουν χωρίσει στη μέση το χωριό. Ωστόσο, παρά τις προειδοποιήσεις πανεπιστημιακών Καθηγητών από το Νοέμβριο του 2017, ότι πρέπει να εκκενωθεί το ένα τρίτο τουλάχιστον του χωριού για λόγους ασφαλείας, δεν έχει γίνει τίποτα ακόμα και οι κάτοικοι εξακολουθούν να παραμένουν στα επικίνδυνα σπίτια.
Τα παραπάνω κατήγγειλαν στο «e-ptolemeos.gr» ο πρόεδρος της Τ.Κ. Βαλτονέρων Γεώργιος Παναγιωτίδης και το μέλος του Συλλόγου Πληττομένων Βαλτονέρων, Σοφοκλής Μάνος, τονίζοντας ότι η αδιαφορία της πολιτείας για την τύχη τους ανάγκασε μεγάλη μερίδα των κατοίκων να καταθέσουν στις 16 Ιουλίου 2017 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της ΔΕΗ. Υποστηρίζουν μάλιστα πως η επικείμενη εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων στο Πρωτοδικείο Φλώρινας στις 6 Σεπτεμβρίου 2018 είναι και ο λόγος που «εντελώς ξαφνικά» αποφασίστηκε από τον Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας η διενέργεια κατεπείγουσας εξέτασης κατολισθητικών φαινομένων και των επιπτώσεών τους από το ΙΓΜΕ, καθώς και την εκτίμηση της επικινδυνότητας για τις επηρεαζόμενες κατασκευές (οικισμοί, οδικό δίκτυο και συνωδά έργα) στις περιοχές των Τοπικών Κοινοτήτων Αναργύρων, Βαλτονέρων, Πεδινού, Ροδώνα και Φανού του Δήμου Αμυνταίου. Κοινότητες οι οποίες και έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ως γνωστόν οι Ανάργυροι έχουν ήδη εκκενωθεί και βρίσκονται σε διαδικασία απαλλοτρίωσης και μετεγκατάστασης.
«Έχουμε πρόβλημα σοβαρό στα Βαλτόνερα αλλά όλοι σφυρίζουν αδιάφορα. Τα ρήγματα έχουν μεγαλώσει. Το χωριό έχει κοπεί στα δύο. Επάνω από το χωριό έχει ένα τεράστιο ρήγμα. Άλλο στα 100 μέτρα από την εκκλησία μέσα στο κέντρο του χωριού και άλλα δυό τρία κάτω από το χωριό προς το ορυχείο και τώρα ανοίγουν διακλαδώσεις. Τουλάχιστον 50 κτίσματα -40 σπίτια και 10 αποθήκες- έχουν υποστεί σοβαρές ζημίες. Οι κάτοικοι φοβούνται, ζητάνε μετεγκατάσταση και να αποζημιωθούν τα σπίτια και οι περιουσίες τους. Εδώ και μήνες είχε πει ο καθηγητής Σεισμολογίας Ευθύμης Λέκκας ότι πρέπει να φύγει το ένα τρίτο του χωριού αλλά τόσους μήνες μετά δεν έγινε τίποτε», δήλωσε ο πρόεδρος των Βαλτόνερων, Γιώργος Παναγιωτίδης. Πρόσθεσε μάλιστα ότι «περιμένουμε εδώ και 8 μήνες να μας κλείσει ο Περιφερειάρχης ραντεβού με τους αρμόδιους υπουργούς, τον Σκουρλέτη και τον Σταθάκη, αλλά δεν γίνεται τίποτα από Περιφέρεια και Δήμο, ήταν κι αυτός κάπως αποτραβηγμένος. Και ξαφνικά, με το που μαθεύτηκε ότι κινείται νομική διαδικασία και υποβλήθηκε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων από το 60% των κατοίκων, εντελώς ξαφνικά μαθαίνουμε ότι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας παρήγγειλε κατεπείγουσα εξέταση των επιπτώσεων της κατολίσθησης του ορυχείου στους πέντε οικισμούς που βρίσκονται κοντά στο ορυχείο Αμυνταίου από το ΙΓΜΕ.»
Κραυγή αγωνίας εξέπεμψε και το μέλος του Συλλόγου Πληττομένων των Βαλτονέρων, Σοφοκλής Μάνος: «Ζούμε μια κοροϊδία. Από το Νοέμβριο του 2017 περιμένουμε την εκκένωση. Το 1/3 του χωριού θα έπρεπε να έχει ήδη εκκενωθεί, αυτό είχε πει ο καθηγητής κ. Λέκκας, ενώ μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μιλούσε για καθίζηση του εδάφους και υπεράντληση του υδροφόρου ορίζοντα στο ορυχείο Αμυνταίου και πρότεινε μέτρα. Πρέπει να φύγουμε πριν φύγει το χωριό στο ορυχείο, κάτι που μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, και ακόμα περιμένουμε το ραντεβού που θα έκλεινε ο Περιφερειάρχης με τον Σταθάκη. Αλλά πρέπει να αποζημιωθούμε, δεν υπάρχει οικονομική δυνατότητα. Δεν υπάρχει μέριμνα από το κράτος γι’ αυτό και κάποιοι έχουν απευθυνθεί σε δικηγόρο και κατέθεσαν ασφαλιστικά μέτρα που εκδικάζονται στις 6 Σεπτεμβρίου.»
Η νομική συμπαραστάτης των κατοίκων που κατέθεσαν στις 16-7-2018 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της ΔΕΗ η οποία εκδικάζεται την 6/9/2018, Δικηγόρος Αριάδνη Νούκα, δήλωσε τα εξής: «Ως γνωστόν, η περιοχή των Βαλτονέρων έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εδώ και 1 χρόνο. Ήδη τμήμα του οικισμού έχει χαρακτηριστεί ως «κόκκινη ζώνη» επικινδυνότητας για την οποία έχει προταθεί η εκκένωση των κατοικιών και η απομάκρυνση των κατοίκων τους. Η πρόταση έχει παραμείνει στα χαρτιά και ουδεμία σχετική απόφαση έχει ληφθεί έως σήμερα. Οι κάτοικοι βιώνουν έντονο κλίμα ανασφάλειας για τη ζωή και σωματική τους ακεραιότητα και βρίσκονται σε απόγνωση».
Επισήμανε ότι «ως πρώτη νομική κίνηση αποφασίστηκε η άσκηση ασφαλιστικών μέτρων έτσι ώστε να τοποθετηθούν αποκλισιομετρικά όργανα, δηλαδή ειδικές συσκευές καταγραφής των εδαφικών μετακινήσεων καθώς και ημερήσια καταγραφή των μετρήσεων και έκδοση εβδομαδιαίου δελτίου των καταγεγραμμένων μετρήσεων με ένδειξη επικινδυνότητας κατάρρευσης εκάστου των οικημάτων, προκειμένου να προστατευτεί η ζωή και η σωματική ακεραιότητα των κατοίκων» και πρόσθεσε ότι «σαφώς ακολουθούν αποζημιωτικές αγωγές για την υφιστάμενη ζημία που έχει υποστεί έκαστος των κατοίκων και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.»
Η κ. Νούκα τόνισε ότι οι κάτοικοι επικαλούνται την ευθύνη της ΔΕΗ για την δημιουργία των φαινομένων ρωγμώσεων και εδαφικών υποχωρήσεων που έχουν εμφανισθεί στην Τ.Κ. των Βαλτονέρων και έχουν προκαλέσει ρωγμώσεις στις οικίες τους, χαρακτηριζόμενες ήδη ως επικίνδυνες στις οποίες είναι αναγκασμένοι να εξακολουθούν να διαμένουν με τις οικογένειες τους, παρά την επικινδυνότητα για την σωματική τους ακεραιότητα. Υπογράμμισε μάλιστα ότι οι κάτοικοι «στηρίζουν τους ισχυρισμούς τους στην εκπονηθείσα πραγματογνωμοσύνη κατόπιν ανάθεσης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και στην επιστημονική μελέτη που εκπονήθηκε από Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επικαλούνται επίσης και το πόρισμα του καθηγητή Δυναμικής Τεκτονικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας Ε. Λέκκα, ο οποίος κάνει λόγο για πιθανότατη ταχεία εξέλιξη του φαινομένου των εδαφικών διαρρήξεων εντός του οικισμού, είτε μετά από μία έντονη βροχόπτωση, είτε μετά από αλλαγή στην στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα και ήδη εισηγήθηκε την εκκένωση μιας περιοχής της οποία χαρακτήρισε “κόκκινη”.»
