Σινεμά Δευτέρα βράδυ «Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο»

«Μια ταινία που πρέπει να μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες και να παίζεται κάθε χρόνο σε όλες τις χώρες μέχρι να διαγραφεί από τα λεξικά η λέξη πόλεμος», σύμφωνα με έναν Αμερικανό κριτικό.

Με ένα υπέροχο διαμάντι της έβδομης τέχνης, το «Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο» All quiet on the western front (1930)), ξεκινά τη χειμερινή περίοδο των προβολών του ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος Κοζάνης, αυτή τη Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2022 στην επάνω αίθουσα του κινηματοθέατρου «Ολύμπιον», στις 9:30 το βράδυ. Η σκηνοθεσία είναι του Λούις Μάιλστοουν και πρωταγωνιστούν οι Λούις Βολχαϊμ, Λιου Αΐρες, Μπεν Αλεξάντερ κ.α.

Η δράση της ταινίας τοποθετείται στη Γερμανία στις αρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ακολουθεί την πορεία του νεαρού στρατιώτη Πάουλ Μπάουμερ, που μαζί με μια παρέα συμμαθητών του βρέθηκε από τα θρανία της σχολικής τάξης στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Μαζί, οι νεαροί στρατιώτες της γερμανικής Σιδηράς Νεολαίας, θα βιώσουν τη φρικαλεότητα του πολέμου, την ωμότητα των πολεμικών συγκρούσεων στο πεδίο της μάχης, τη διάψευση των προσδοκιών τους και την προδοσία, ως αναλώσιμα πιόνια ενός πολέμου που δεν καταλαβαίνουν.

Η ταινία γυρίστηκε το 1930. Λίγο μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και λίγο πριν την αρχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η συναισθηματική φόρτιση για τα θύματα του πρώτου πολέμου καθώς και το άγχος για τον ερχομό ενός νέου, είναι εμφανή στο ύφος της ταινίας. Οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές. Ο φόβος στα βλέμματα των παιδιών που σφάζονται στα πεδία μάχης είναι μεταδοτικός και στον θεατή που παρακολουθεί τα δρώμενα. Η χαρά της μάνας που βλέπει τον γιο της για λίγο ζωντανό σου προσφέρει μία προσωρινή αγαλλίαση. Οι διάλογοι είναι διαχρονικότατοι!

Η ταινία, βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Έριχ Μαρία Ρεμάρκ (1929), ο οποίος έζησε τη φρίκη του πολέμου σαν στρατιώτης στο Δυτικό μέτωπο και αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα αντιπολεμικά έργα της παγκόσμιας κινηματογραφίας. Το 1930 προτάθηκε για τέσσερα Όσκαρ, από τα οποία κέρδισε δύο, καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας.

Επειδή εκείνη την εποχή πολλές κινηματογραφικές αίθουσες ακόμα δεν είχαν εξοπλιστεί με την τότε καινούργια τεχνολογία, το έργο κυκλοφόρησε σε δύο εκδόσεις. Μία με ήχο και μία ως βουβή ταινία.

Γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία σε όλο τον κόσμο. Όταν όμως προβλήθηκε στο Βερολίνο στις 4 Δεκεμβρίου του 1930, αντιμετωπίστηκε με τεράστιο μένος από ομάδες της χιτλερικής νεολαίας που είχαν ορμήσει τότε στις αίθουσες που παιζόταν το έργο κραυγάζοντας «Γερμανία, ξύπνα. Η ταινία τελικά απαγορεύτηκε μετά από 7 ημέρες!

Το 1991 η ταινία χαρακτηρίστηκε από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η τελευταία σκηνή της ταινίας δεν συμβαδίζει με το τελείωμα του βιβλίου. Μικρό το κακό. Ο σκηνοθέτης ήθελε να περάσει το μήνυμα «Στο πόλεμο δεν υπάρχει ευτυχισμένο τέλος». Η χαλαρή μουσική της φυσαρμόνικας που πλανάται πάνω από το μέτωπο, σβήνει με την τουφεκιά ενός Γάλλου ελεύθερου σκοπευτή… “The end”.