Όταν τον Σεπτέμβριο του 2019 αναλάβαμε -ως Δημοτική Αρχή- τη διοίκηση του Δήμου Εορδαίας, δεν φανταζόμασταν ποτέ την κοσμογονική –για την περιοχή– αλλαγή που θα συντελούνταν μερικές εβδομάδες αργότερα. Η ομιλία του Πρωθυπουργού στη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. για το Κλίμα εμπεριείχε μια τεράστια ανατροπή στα σχέδια της περιοχής και της χώρας. Το κατατεθειμένο -μόλις το 2018- Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα ανακοινώθηκε ότι δεν θα ισχύσει.
Εκφράστηκε δέσμευση για την απόσυρση όλων των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2028. Η ημερομηνία αυτή είναι όμως μόνο η μισή αλήθεια. Κι αυτό γιατί το ορόσημο του 2028 μπορούσε να ισχύσει μόνο για μία μονάδα, του ΑΗΣ Πτολεμαΐδας 5 που είναι ακόμη υπό κατασκευή. Αντί του 2028, η περιοχή μας ουσιαστικά θα χάσει έως το 2023 πάνω από 3.300 MW! Γιατί η Ευρωπαϊκή μας οικογένεια οδεύει μακριά από τα ορυκτά καύσιμα με ορίζοντα το έτος 2050 και αφετηρία το νωρίτερο το 2038 κι εδώ στην Ελλάδα προσπαθούμε να εξαφανίσουμε τη λιγνιτική παραγωγή 27 χρόνια νωρίτερα;
Είμαστε σκεπτικοί απέναντι στην υπεραπλούστευση της χρήσης αιολικών ή φωτοβολταϊκών πάρκων στη θέση του λιγνίτη, την ώρα που ακούμε σοβαρούς προβληματισμούς για την αδυναμία διαχείρισης των αποβλήτων τους και την έλλειψη οργανωμένου χωροταξικού σχεδίου.
Προβληματιζόμαστε με τη βιασύνη εγκατάλειψης της λιγνιτικής παραγωγής από πλευράς κυβέρνησης. Δηλώνουμε ότι θα προωθήσουμε την έρευνα και την εξέλιξη στις εναλλακτικές μεθόδους, ταξινομώντας τες με βάση την αποτελεσματικότητα, την τεχνολογία τους αλλά, κυρίως, την ταχύτητα εφαρμογής, τη βιωσιμότητά τους και το κόστος τους. Η εφαρμογή απαιτεί, όμως, χρόνο και συνεννόηση. Χρόνο που είναι υποχρεωμένη η Κυβέρνηση να μας διαθέσει. Στόχος η επιβίωση της περιοχής της Εορδαίας και της Δυτικής Μακεδονίας, με συντονισμένο και οργανωμένο σχέδιο, χωρίς σπασμωδικές ενέργειες ή αποφάσεις.
Διατυπώσαμε την άποψη ότι το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε αναπτυξιακό.
Προωθεί μία βίαιη προσέγγιση, σπασμωδική και αναποτελεσματική, κόντρα στις συνταγματικές αρχές της ισονομίας και της ισοπολιτείας.
Ζητούμε ένα μοντέλο που θα στηρίζεται σε ένα πλαίσιο εικοσαετίας, στο πνεύμα των καλών πρακτικών του εξωτερικού, με σεβασμό στην ποιότητα ζωής των πολιτών.
Συνθέσαμε όλα τα παραπάνω και εκπονήσαμε ένα τεύχος τεκμηρίωσης των θέσεων μας, το οποίο και υποβάλαμε στον συντονιστή του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Τεκμηριώσαμε τις θέσεις μας για το πού βρισκόμαστε, και για το πού θέλουμε να πάμε, με γνώμονα το πώς μπορεί να γίνει αυτή την άδικη μετάβαση, δικαιότερη.
Στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της περιοχής έχουν προταθεί και προωθηθεί από μέρους μας προς διερεύνηση σημαντικά αναπτυξιακά σχέδια.
Κάποια από αυτά είναι η πίστα μηχανοκίνητου αθλητισμού, ο χώρος άθλησης ποδηλάτου στο Δάσος Προαστείου, η αξιοποίηση Φράγματος Κοινότητας Περδίκκα και ανάπλαση περιοχής Στράνα, η ίδρυση και λειτουργία Υδατοδρομίου Λίμνης Χειμαδίτιδας και η αξιοποίηση παραλίμνιας περιοχής, η ανάπλαση και επανάχρηση πρώην εξορυκτικών περιοχών λιγνίτη σε συνεργασία με τη ΔΕΗ Α.Ε., η ανάπτυξη της Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών του ΒΙΟΠΑ, η εκμετάλλευση της Ζώνης Ενεργών Θερμοκηπίων του ΒΙΟΠΑ, η ίδρυση και λειτουργία του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Κέντρου Πολιτικής Προστασίας εντός του χώρου του ΒΙΟΠΑ.
Για την περαιτέρω ωρίμανση των παραπάνω σχεδίων είναι απαραίτητη η συνδρομή της Κυβέρνησης σε όλα τα επίπεδα.
Ζητήσαμε από την Κυβέρνηση:
- Ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα με επιδότηση άνω του 80% για την ίδρυση και λειτουργία νέων επιχειρήσεων καθώς και την πλήρη επιδότηση για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στο ΒΙΟΠΑ Πτολεμαΐδας.
- Ειδικά φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις που λειτουργούν στον Δήμο μας.
- Απαλλαγή φόρων για τους πολίτες της Εορδαίας έως ότου ανακάμψει η οικονομική ζωή και το ΑΕΠ της περιοχής μας.
- Ολοκλήρωση των μετεγκαταστάσεων Κομάνου, Πτελεώνα, Μαυροπηγής και Αναργύρων με πλήρη κάλυψη των έργων υποδομής από την κυβέρνηση και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.
- Απαλλαγή των κατοίκων της Μαυροπηγής από την υποχρέωση επιστροφής ποσοστού 50% της αποζημίωση.
- Τηλεθέρμανση: Συνέχιση λειτουργίας με μείγμα καυσίμου με βάση τον λιγνίτη και τη χρηματοδότηση σύνδεσης με την Πτολεμαΐδα V από το Πράσινο Ταμείο.
Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και η βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής απαιτεί κατάλληλες συνθήκες και συγκεκριμένους αναπτυξιακούς στόχους. Με τη συμμετοχή μας στη διαβούλευση, διατυπώσαμε σε κάθε τόνο ότι θα διεκδικήσουμε αυτό που θεωρούμε δίκαιο αλλά και χρήσιμο για τον τόπο που θα ζήσουν τα παιδιά μας. Η απολιγνιτοποίηση μπορεί να γίνει μόνο με όρους δικαιοσύνης και η μετάβαση στην νέα εποχή πρέπει για να έχει αναπτυξιακό χαρακτήρα. Είμαι περήφανος για την ποιότητα της δουλειάς που κάναμε στα πλαίσια της διαβούλευσης.
*Ο Παναγιώτης Πλακεντάς είναι δήμαρχος Εορδαίας
