"Προπαγάνδα"

Γεια σας!

Προσωπικά: Να πω ένα μπράβο στα παιδιά από το το Κέντρο Φροντίδας Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες του Συλλόγου Γονέων, Κηδεμόνων και Φίλων Παιδιών ΑμεΑ Δυτικής Μακεδονίας, που θέλοντας να συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση των πολιτών απέναντι στην αναπηρία δημιούργησαν μια ταινίας μικρού μήκους με σκοπό να αναδείξει το ότι ‘όλοι είμαστε διαφορετικοί αλλά και ίσοι’!

Ιστορικά: Προπαγάνδα και κινηματογράφος μια παλιά ιστορία. Ανάλογα τις καταβολές μας αντιλαμβανόμαστε αναλόγως και αυτό που εισπράττουμε οπτικά. Πολλές φορές αναρωτιέμαι πόσα πρόσωπα μπορεί να έχει μια καλά στημένη προπαγάνδα. Το να δοθεί ορισμός της έννοιας “προπαγάνδα” δεν είναι και τόσο εύκολο αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε και από τα λόγια του N. O’ Shaughnessy (2004) «Το να προσπαθείς να ορίσεις την προπαγάνδα είναι σαν να περπατάς με ανάλαφρα βήματα σε ένα εννοιολογικό ναρκοπέδιο». Στον 17ο αιώνα είχε μια ουδέτερη έννοια, στις αρχές του 20ού είχε μια αρνητικά φορτισμένη προσέγγιση και στην πορεία προς τον 21ο μια επικοινωνιακή διαδικασία, καθώς οι ορισμοί της προπαγάνδας έχουν τροποποιηθεί στο πέρασμα των χρόνων παρόλα αυτά είναι αναγκαίο να γίνει η προσπάθεια στην κατανόηση της.

Ο όρος προπαγάνδα σημαίνει “διάδοση” και κατ’επεκταση ” διάδοσης ιδεών”.

Αν δούμε την προπαγάνδα στο ιστορικό παρελθόν θα καταλάβουμε ότι πάντα είχε σημαντικό ρόλο στην δημοσία ζωή. Στην αρχαία Ελλάδα αναπτύχθηκε από τους Δημαγωγούς που προσπαθούσαν να περάσουν τις απόψεις τους μέσω της πειθούς. Στην Αρχαία ρώμη με την επιβολή επειδή απευθύνονταν σε μεγάλα πλήθη αγράμματων αγροίκων χωρικών, δεν απευθύνονταν στο λογικό αλλά στο συναίσθημα μέσω του έντονου εντυπωσιασμού. Η προπαγάνδα επίσης υπήρξε στο Βυζάντιο, στην σοβιετική εποχή (o Λένιν ίδρυσε Υπουργείο Κινηματογραφίας, και όταν κάποιοι απόρησαν ο Λένιν είπε: “πως είναι δυνατόν να αγνοήσω κάτι τέτοιο, πρόκειται για ένα μαζικό διαμορφωτή της κοινής γνώμης”), στον Φασισμό, στον Ναζισμό (Ο Χίτλερ και ο Γκαίμπελς πήραν το σύστημα προπαγάνδας τόσο από τον Μουσολίνι όσο και από τους Κουμουνιστές, των οποίων την μεθοδολογία εξέτασαν λεπτομερώς. Έτσι υιοθέτησαν το κόκκινο χρώμα, την προσωπολατρία, τις εντυπωσιακές συγκεντρώσεις μαζών, την “πάλη των τάξεων” που μετέτρεψαν σε “πάλη φυλών”, τον σοσιαλισμό που τον έκαναν “εθνικό” κτλ.). Φυσικά η προπαγάνδα υπάρχει ως σήμερα και περνάει έντεχνος τα μηνύματα των δημιουργών της. Γεωργαλάς Γ.Η Προπαγάνδα .Αθήνα: εκδ.Γεωργιάδης.

“Στις σύγχρονες κοινωνίες, ένα παιδί τεσσάρων ετών, πριν ακόμα πάει στο σχολείο, βλέπει τηλεόραση ατελείωτες ώρες. Οι τηλεοπτικές εικόνες, διαφημιστικά φιλμάκια, ταινίες καταστροφών, αστυνομικές ιστορίες, κωμωδίες, πολεμικές σκηνές και σκηνές βίας, αφήνουν ίχνη η επιρροή των οποίων καταλήγει να προσδιορίζει τις συμπεριφορές μας και να μειώνει συνεπώς την ελευθερία μας. Στο βιβλίο του ο Ραμονέ μελετά τον τρόπο με τον οποίο η μαζική επικοινωνία και η μαζική κουλτούρα χειραγωγούν τους πολίτες. Χρησιμοποιώντας παραδείγματα από την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, ο διευθυντής της Monde Diplomatique αναλύει τον τρόπο κατασκευής της ιδεολογίας, τον τρόπο με τον οποίο η σιωπηρή αυτή προπαγάνδα επιχειρεί να κατακτήσει το πνεύμα μας, να βιάσει το μυαλό μας και να δηλητηριάσει τις καρδιές μας.” Ramonet, Ignacio. Σιωπηρή Προπαγάνδα : Μάζες, τηλεόραση, κινηματογράφος. Αθήνα :Πολις, 2001.

Πολλές χώρες όπως π.χ. η Δανία χρηματοδοτούν ταινίες με στόχο την εκπαίδευση των παιδιών τους, στην Ελλάδα δυστυχώς τα βήματα είναι πολύ πιο αργά και κυρίως “εκπαιδευτές” της νεολαίας αποτελεί το Hollywood. Ο Τσόμσκι λέει, «η προπαγάνδα είναι για τη δημοκρατία όπως το ρόπαλο για ένα ολοκληρωτικό κράτος». Αν και τα ολοκληρωτικά κράτη του 2014 καταλάβαν ότι μόνο το το ρόπαλο δεν φτάνει, δείτε τι γίνεται στην Συρία-Ιράκ και πόσο σημαντική είναι η τηλεοπτική-κινηματογραφική προπαγάνδα. Είναι τόσο μεγάλο το θέμα και δύσκολο που δεν σηκώνει παραπάνω κουβέντα.” Έχουμε φάει πολύ παπά” ας μου επιτραπεί η έκφραση! Μαύρη, άσπρη, ροζ … προπαγάνδα!

Εσύ πως βλέπεις τον κ. Hitchcock σαν ένα στοργικό παππού ή ως έναν ηλικιωμένο σάτυρο? Η δύναμη του μοντάζ!