Το παρακάτω κείμενο έχει επεξηγηματικό και μόνο χαρακτήρα. Ενδεχομένως να υπήρχαν και άλλοι τρόποι για διαμόρφωση καλύτερης τελικής τιμής , αλλά δεν είναι του παρόντος.
Η τιμή που θα πληρώνει ο καταναλωτής πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία δεν είναι τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης αλυσίδας κόστους, φόρων και περιθωρίων κέρδους. Με βάση την τιμή των 1,55€ ανά λίτρο (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24%), ξετυλίγουμε την πραγματική, βήμα προς βήμα διαδρομή του καυσίμου, ξεκινώντας από την πηγή της παραγωγής.
- Στο Διυλιστήριο: Η αρχική αξία & η εμπορική έκπτωση
Η διαδρομή ξεκινά από τα διυλιστήρια, όπου το αργό πετρέλαιο υφίσταται επεξεργασία.
- Η αρχική τιμή: Με βάση τις διεθνείς τιμές και το περιθώριο διύλισης, η τιμή εκκίνησης του προϊόντος υπολογιζόταν κανονικά στα 1,29 € ανά λίτρο.
- Η έκπτωση της πρεμιέρας: Στο πλαίσιο συμφωνίας κυβέρνησης και διυλιστηρίων για την έναρξη της χειμερινής περιόδου 2026-2027 , τα διυλιστήρια παρέχουν οικειοθελή εμπορική έκπτωση ύψους 20 λεπτών (0,20 €) ανά λίτρο, μειώνοντας το δικό τους περιθώριο μικτού κέρδους. Έτσι, το διυλιστήριο τιμολογεί και πουλάει το καύσιμο προς τις εταιρείες εμπορίας στα 1,09 € ανά λίτρο χωρίς να επιβάλουν ΦΠΑ-απαλλαγή.
- Μαθηματική πράξη: 1,29 € (Αρχική Διεθνής Τιμή) – 0,20 € (Έκπτωση Διυλιστηρίου) = 1,09 €.
- Στο τελωνείο: Η εταιρεία εμπορίας και οι φόροι
Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών αγοράζουν το καύσιμο από το διυλιστήριο υπό καθεστώς αναστολής φόρου και αναλαμβάνουν τον εκτελωνισμό και τη διανομή του.
- Οι κρατικοί φόροι: Κατά την έξοδο από τις φορολογικές αποθήκες, το καύσιμο επιβαρύνεται με σταθερούς φόρους και τέλη (Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης – ΕΦΚ 28 λεπτά – και λοιπά τέλη 1 λεπτό ) που ανέρχονται στα 29 λεπτά (0,29 €) ανά λίτρο.
- Το περιθώριο της εταιρείας: Η εταιρεία εμπορίας προσθέτει το δικό της μικρό λειτουργικό μικτό κέρδος, το οποίο διαμορφώνεται στα 2 λεπτά (0,02 €) ανά λίτρο και 20€ ανά τόνο.
- Το πραγματικό κόστος: Αν αθροιστούν τα παραπάνω στοιχεία, το πραγματικό κόστος του καυσίμου για την εταιρεία (μαζί με το μικτό κέρδος της) αγγίζει τα 1,40 € ανά λίτρο.
- Μαθηματική πράξη: 1,09 € (Αγορά από Διυλιστήριο) + 0,29 € (Φόροι & Τέλη) + 0,02 € (Μικτό Κέρδος Εταιρείας) = 1,40 €.
- Η κρατική επιδότηση : Η γέφυρα της χονδρικής
Σε αυτό το στάδιο εφαρμόζεται ο κρατικός μηχανισμός ελάφρυνσης προκειμένου να συμπιεστεί η χονδρική τιμή προς τα κάτω, πριν το καύσιμο διοχετευτεί στα πρατήρια.
- Η παρέμβαση: Το κράτος επιδοτεί απευθείας την εταιρεία εμπορίας με 20 λεπτά (0,20 €) ανά λίτρο ως συμπλήρωμα εσόδου, για να πουλήσει φθηνότερα.
- Η τιμή χονδρικής πώλησης: Με την εισροή της κρατικής επιδότησης, το τελικό κόστος της εταιρείας μειώνεται αναλογικά. Έτσι, αποκτά τη δυνατότητα να τιμολογήσει και να πουλήσει το πετρέλαιο προς τα πρατήρια καυσίμων στην καθαρή τιμή των 1,20 € ανά λίτρο (προ ΦΠΑ), παραμένοντας οικονομικά βιώσιμη.
- Μαθηματική πράξη: 1,40 € (Πραγματικό Κόστος & Κέρδος) – 0,20 € (Κρατική Επιδότηση) = 1,20 €.
- Στο πρατήριο καυσίμων: Η διαμόρφωση της λιανικής.
Το πρατήριο καυσίμων αγοράζει το προϊόν από την εταιρεία εμπορίας στην καθαρή τιμή των 1,20 € (προ ΦΠΑ) και με 1,488€ με ΦΠΑ 24%. δηλαδή ο φπα είναι 0,288€ ανά λίτρο & 288 € στον τόνο.
- Το περιθώριο λιανικής: Ο πρατηριούχος, προκειμένου να καλύψει τα έξοδα μεταφοράς (μεταφορικά από τις κεντρικές δεξαμενές), τις λειτουργικές απώλειες (φύρες) και το καθαρό μέρος του δικού του μεροκάματου, προσθέτει ένα μικρό κέρδος ύψους 5 λεπτών (0,05 €) ανά λίτρο στην καθαρή τιμή αγοράς προ φπα. Δηλαδή στον τόνο το μικτό κέρδος είναι 50€.
- Η καθαρή τιμή λιανικής: Με την προσθήκη του περιθωρίου του πρατηρίου, η καθαρή τιμή πώλησης του πετρελαίου διαμορφώνεται στα 1,25 € ανά λίτρο.
- Μαθηματική πράξη: 1,20 € (Αγορά Πρατηρίου προ φπα) + 0,05 € (Μικτό Κέρδος Πρατηριούχου) = 1,25 €.
- Στην Αντλία: Ο ΦΠΑ και η τελική τιμή
Για να ολοκληρωθεί η λιανική πώληση στον τελικό καταναλωτή, επιβάλλεται ο αναλογών έμμεσος φόρος κατανάλωσης.
- Ο ΦΠΑ 24%: Επί της καθαρής τιμής λιανικής των 1,25 € επιβάλλεται ο ΦΠΑ 24%, ο οποίος ισούται ακριβώς με 30 λεπτά (0,30 €) ανά λίτρο.
- Η τελική τιμή: Το ποσό αυτό προστίθεται στην καθαρή αξία και διαμορφώνει το τελικό αντίτιμο που καταβάλλει ο πολίτης στα πρατήρια: 1,55 € ανά λίτρο.
- Μαθηματική πράξη: 1,25 € (Καθαρή Τιμή Λιανικής) + 0,30 € (ΦΠΑ 24%) = 1,55 €.
- ΦΠΑ που θα αποδώσει το πρατήριο στο κράτος . 0,30-0,288=0,012€ στο λίτρο και 12€ στον τόνο. Ουσιαστικά στο μικτό κέρδος των 50€ στον τόνο χ 24%= 12€. Από αυτό φυσικά θα αφαιρέσει το φπα και των εξόδων λειτουργίας.
Σημειώνω ότι η θέρμανση μέσω δικτύου (τηλεθέρμανση) , όπως και η θέρμανση από ηλεκτρική ενέργεια και από φυσικό αέριο υπάγονται ως προς το ΦΠΑ στο 6% .
Δημοσιονομικό και οικονομικό συμπέρασμα
Αν η αγορά λειτουργούσε χωρίς καμία κυβερνητική ή εμπορική παρέμβαση, η αρχική τιμή εκκίνησης των 1,29 € με την προσθήκη των φόρων, των κερδών και του αναλογούντος ΦΠΑ θα οδηγούσε την τιμή της αντλίας στα 1,95 € ανά λίτρο, δηλαδή 85 λεπτά παραπάνω απο την προηγούμενη χρονιά (+77,27%).
Η συγκράτηση της τελικής τιμής στο 1,55 € , δηλαδή 45 λεπτά παραπάνω απο την προηγούμενη χρονιά(+36,36%)., επιτεύχθηκε μέσω δύο παράλληλων αναλογικών μειώσεων:
- Μείωση στην πηγή: 20 λεπτά από την οικειοθελή εμπορική έκπτωση των διυλιστηρίων (Στάδιο 1).
- Μείωση στην εμπορική διαδρομή: 20 λεπτά από την κρατική επιδότηση του προϋπολογισμού προς την εμπορία (Στάδιο 3).
Αυτός ο συνδυαστικός μηχανισμός εξασφαλίζει ότι όλοι οι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας λειτουργούν εντός των νόμιμων περιθωρίων κέρδους τους, προσφέροντας παράλληλα μια σημαντική, οριζόντια οικονομική ελάφρυνση ύψους 40 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία στον τελικό καταναλωτή.
