Στην έννοια της πίστης και στον ρόλο της ως σταθερού στηρίγματος στη ζωή του ανθρώπου είναι αφιερωμένο το κήρυγμα της Ιεράς Μητρόπολης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας για την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026, με αφορμή το αποστολικό ανάγνωσμα και τη φράση του Αποστόλου Παύλου «Τῇ γὰρ πίστει ἑστήκατε».
Κήρυγμα Κυριακής 6 Σεπτεμβρίου 2026 στο Αποστολικό Ανάγνωσμα
«Τῇ γὰρ πίστει ἑστήκατε».
Στὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὸ πρῶτο κεφάλαιο τῆς Β΄ πρὸς Κορινθίους ἐπιστολῆς, ὁ ἀπόστολος Παῦλος κάνει λόγο γιὰ τὴν πίστη. Ὅμως τί εἶναι ἡ πίστη; Ἂς δοῦμε τί σημαίνει αὐτὴ ἡ λέξη στὴν Καινὴ Διαθήκη.
Πίστη κατ’ ἀρχὴν εἶναι ἡ φερέγγυα ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους. Διαβάζουμε στὶς Πράξεις τῶν ἀποστόλων ὅτι ὁ Θεὸς ἔδωσε σὲ ὅλους πίστη, μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ. Μὲ τὸ ὅτι ἀναστήθηκε ὁ Χριστός, ὁ Θεὸς ἔδωσε τὴν ἐγγύηση γιὰ τὴ δική μας ἀνάσταση. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ προκαταβολὴ γιὰ τὴ δική μας ἀνάσταση.
Ἡ δεύτερη σημασία τῆς λέξεως πίστη εἶναι ἡ πίστη στὸν Θεό, ἡ ἐπίμονη ἀφοσίωση, ἡ ἀταλάντευτη ἐμπιστοσύνη στὸν Θεό, τὸ νὰ πιστεύουμε αὐτὰ ποὺ δὲν βλέπουμε.
Αὐτὴ ἡ πίστη στὸν Θεὸ δὲν εἶναι παράλογη, ἀλλὰ ὑπέρλογη, ὑπερβαίνει τὴ λογική. Ὅπως μὲ τὸ τηλεσκόπιο βλέπουμε κόσμους, ποὺ δὲν βλέπουμε μὲ γυμνὸ μάτι, ἔτσι καὶ μὲ τὰ μάτια τῆς πίστεως βλέπουμε πολὺ μακριά, κόσμους ἄγνωστους, ποὺ μόνο μὲ τὴν πίστη πλησιάζουμε.
Πίστη σημαίνει νὰ ἐμπιστεύεσαι αὐτὸ ποὺ λογικὰ εἶναι ἀδύνατο, ἀλλὰ μόνο μὲ τὴν ἐμπιστοσύνη στὸν Θεὸ τὸ βλέπεις. Ὅπως ἔγραφε ὁ ποιητής:
Πίστη ἔχεις, ὅταν ἀπ’ τὸ χέρσωμα
κι ἀπὸ τ’ ἀστραποκαμένα ξύλα
προσμένεις τοὺς καρποὺς ὁλόδροσους
καὶ καταπράσινα τὰ φύλλα.
Πίστη εἶναι νὰ προσμένεις
ἥλιο τὰ μεσάνυχτα
κι ἀστροφεγγιὰ τὸ μεσημέρι.
Πίστη σημαίνει ν’ ἀκοῦς μὲ τὴν καρδιὰ αὐτὸ ποὺ μὲ τὸν νοῦ δὲν πιάνεις. Πίστη σημαίνει νὰ βλέπεις στὸ σκοτάδι τὸ φῶς καὶ στὸν θάνατο τὴν ζωὴ καὶ τὴ γαλήνη. Ἡ ἀνησυχία ἀρχίζει, ὅταν τελειώνει ἡ πίστη, καὶ ἡ πίστη ἀρχίζει, ὅταν τελειώνει ἡ ἀνησυχία. Ἡ πίστη εἶναι ἡ ἄγκυρα, ποὺ ρίχνουμε στὴ θάλασσα τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ μὴ ναυαγήσουμε στὴν ἀπελπισία. Μὲ τὴν πίστη ἔχουμε τὴ δύναμη νὰ ἀκουμπήσουμε τὰ βάρη τῆς ζωῆς μας. Καὶ ποῦ ἀλλοῦ μποροῦμε νὰ τὰ ἀκουμπήσουμε; Μόνο στὸν Θεὸ μποροῦμε, μὲ τὴν πίστη μας.
Τρίτη σημασία τῆς λέξεως πίστη εἶναι ἡ διδαχὴ τοῦ Χριστοῦ, ὁ Χριστιανισμὸς ὡς δόγμα. Αὐτὴν τὴ σημασία ἔχει ἡ λέξη, ὅταν διαβάζουμε στὴν Καινὴ Διαθήκη: “Ἕνας Κύριος, μία πίστη, ἕνα βάπτισμα”.
Τέταρτον, ἡ πίστη σημαίνει τὸν Χριστιανισμὸ ὡς καθίδρυμα, τὴν Ἐκκλησία. Ὅταν ἡ Καινὴ Διαθήκη κάνει λόγο γιὰ τοὺς οἰκείους τῆς πίστεως, ἐδῶ ἡ πίστη σημαίνει τὴν Ἐκκλησία. Ἡ πίστη μας εἶναι αὐτὴ ποὺ νίκησε τὸν κόσμο.
Οὐδέποτε στὴν Καινὴ Διαθήκη ὁ Χριστιανισμὸς λέγεται θρησκεία. Ἀλλὰ καὶ πουθενὰ δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ τὸν ἐννοήσουμε ὡς θρησκεία. Ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἀποκάλυψη Θεοῦ. Πρώτη προϋπόθεση τοῦ Χριστιανισμοῦ εἶναι ἡ πίστη. Γι’ αὐτὸ εἶναι καὶ ὁ μόνος ποὺ πρέπει νὰ λέγεται πίστη. Ἄλλωστε στὴ θεία Λειτουργία τί διαβάζουμε; Τὸ Σύμβολο τῆς πίστεως. Γιατί τὸ λέμε ἔτσι; Τὸ ἀρχικό, τὸ βασικό, ρῆμα σὲ ὅλο τὸ Σύμβολο εἶναι τό «πιστεύω».
Ἐκεῖ ποὺ τονίζεται ἡ ἀξία καὶ ἡ διαχρονικότητα τῆς πίστεως εἶναι τὸ ἐδάφιο ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴ τοῦ ἀδελφόθεου Ἰούδα, ὅπου ὁ ἀπόστολος μᾶς προτρέπει νὰ ἀγωνιζόμαστε μὲ δύναμη ὑπὲρ τῆς πίστεως, ἡ ὁποία μᾶς παραδόθηκε «ἅπαξ», μία φορά, γιὰ πάντα. Ἡ πίστη ἐδῶ σημαίνει τὸ δόγμα τοῦ Χριστιανισμοῦ σὲ ὅλες τὶς λεπτομέρειές του, ὅπως τὸ παρέδωσε ὁ Κύριος στοὺς ἀποστόλους καὶ οἱ ἀπόστολοι στοὺς Χριστιανούς.
Τό «ἅπαξ» σημαίνει ὅτι οἱ ἀπόστολοι παρέδωσαν τὴν πίστη ὁλόκληρη καὶ ἀκέραιη, ἅπαξ διὰ παντός. Δὲν χωράει σ’ αὐτὴν καμμία ἐξέλιξη, μεταβολή, συμπλήρωση. Ἡ πίστη μας, τὸ δόγμα μας, δὲν ἐξελίσσεται, δὲν μεταβάλλεται. Παραδόθηκε μία φορά, γιὰ πάντα. Δὲν διαμορφώθηκε κατὰ τὴ μακρόχρονη ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ χριστιανικὴ πίστη, ἡ διδασκαλία, δὲν εἶναι πράγμα ἀρχαϊκό, οὔτε νεωτερικό. Εἶναι κάτι τὸ ἀληθινὸ καὶ τέλειο. Ὅ,τι κάποιοι προσπάθησαν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ προσθέσουν, ἀκόμη καὶ τὸν 2ο αἰώνα μ. Χ., εἶναι ἁμαρτωλὸς νεωτερισμός. Καὶ ὅ,τι σήμερα κάποιοι καινοτομοῦν, δῆθεν γιὰ νὰ μεταβάλουν τὴν πίστη, αὐτὸ εἶναι ἁμαρτωλὸς πρωτογονισμός˙ δηλαδή, μᾶς γυρίζουν πίσω στὰ παλιὰ καὶ φθαρμένα. Ὁ Κύριός μας τὸ εἶπε, ὅτι ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ θὰ παρέλθουν, ἐνῶ τὰ λόγια Του δὲν θὰ ξεπερασθοῦν. Ὅλα κάτω ἀπὸ τὸν ἥλιο μποροῦν νὰ ἀλλάζουν, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν πίστη, ποὺ παρα-δόθηκε ἅπαξ διὰ παντός.
Βέβαια ἡ πίστη χρειάζεται νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ἔργα, τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης. Ὁ ἀδελφόθεος Ἰάκωβος μᾶς λέγει ὅτι ἡ πίστη, χωρὶς τὰ ἔργα, εἶναι νεκρή˙ δὲν ἔχει κανένα ὄφελος. Ἡ πίστη, χωρὶς τὰ ἔργα, εἶναι σὰν τὸ πουλὶ ποὺ δὲν ἔχει φτερά. Τέτοιο πουλὶ μπορεῖ νὰ πηδάει, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ πετάει. Χρειάζεται, λοιπόν, ἡ πίστη˙ χρειάζεται ὅμως νὰ ἐκδηλώνεται καὶ μὲ ἔργα.
Ἡ πίστη, ἡ φερέγγυα ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ, ἡ διδασκαλία, ἡ Ἐκκλησία, ἡ ἀκλόνητη ἐμπιστοσύνη στὸν Θεό, αὐτὰ εἶναι ποὺ μᾶς στηρίζουν στὸν καθημερινό μας ἀγώνα. Νὰ εἴμαστε καὶ ἐμεῖς σταθεροὶ στὴν πίστη μας, ὅπως γράφει ὁ ἀπόστολος στὴ σημερινὴ περικοπή. Ἂς ἔχουμε αὐτὴν τὴν ἀταλάντευτη, τὴν ἐπίμονη, ἀφοσίωση στὸν Θεό, γιὰ νὰ ἀκουμπᾶμε ἐπάνω Του καὶ σὲ Αὐτὸν νὰ ἀποθέτουμε τὰ βάρη τῆς ζωῆς μας. Γιατί, ὅταν ἡ πίστη εἶναι ἀληθινή, ποτὲ δὲν γυρνάει στὸ σπίτι της μὲ ἄδειο καλάθι.
Αὐτὸ τὸ μήνυμα μᾶς τὸ στέλνει καὶ ἕνας παλιὸς Ἕλληνας ἱεραπόστολος στὴν Ἀφρική. Μετέφραζε τὴν Ἁγία Γραφὴ στὴ γλώσσα τῶν ἰθαγενῶν. Δυσκολεύθηκε ὅμως στὸ ρῆμα πιστεύω. Πῶς νὰ τὸ μεταφράσει; Ὁ Θεὸς τοῦ ἔδωσε τὴ λύση. Κάποια στιγμὴ ἦλθε στὴ σκηνὴ ἕνας ἰθαγενής, κατάκοπος ἀπὸ τὴ δουλειὰ ὅλη τὴν ἡμέρα. Βρῆκε ἕνα κάθισμα καί, καθὼς καθόταν, εἶπε: Τώρα πλέον μπορῶ νὰ ἀκουμπήσω κάπου. Αὐτὸ εἶναι, εἶπε ὁ ἱεραπόστολος. Πιστεύω, σημαίνει, ἀκουμπάω στὸν Θεό.
Καὶ μεῖς, λοιπόν, ποὺ πιστεύουμε, ἐμπιστευόμαστε τὸν Θεό, ἂς ἀκουμπᾶμε σὲ Αὐτὸν μὲ ὅλη μας τὴν καρδιὰ καὶ τὴν ἀφοσίωση. Σὲ ὅλες τὶς στιγμὲς τῆς ζωῆς μας, καὶ στὶς χαρὲς καὶ στὶς λύπες μας. Ἀμήν.
