Με τον καθορισμό κανόνων, κριτηρίων και περιορισμών καθώς και δίνοντας κατευθύνσεις ως προς την εγκατάσταση των νέων σταθμών ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης, βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση από την Τετάρτη το βράδυ το νέο Ενιαίο Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ από το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος.
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ λαμβάνει υπόψη τις νέες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, με απώτερο σκοπό την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας έως το 2050.
Το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ έχει γίνει ουκ ολίγες φορές αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης και όχι μόνο στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς η ανάπτυξη πολλών ανάλογων έργων τα τελευταία χρόνια στην περιοχή έχει οδηγήσει σε αντιδράσεις, δικαστικές προσφυγές, αναστάτωση στις τοπικές κοινωνίες, αλλά και καθολικές αρνητικές γνωμοδοτήσεις από δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια.
Στο κείμενο των πολλών σελίδων, καθορίζονται περιοχές «Αιολικής Καταλληλόλητας» ανάλογα με τα γενικά κριτήρια που θέτει το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, με τη Δυτική Μακεδονία διαθετεί τις παρακάτω:
ΑΒΔΕΛΛΑΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΓΟΡΓΙΑΝΗΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΙΑΚΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΠΕΡΙΒΟΛΙΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΣΜΙΞΗΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΦΙΛΙΠΠΑΙΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ
ΓΡΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ
ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΒΕΡΜΙΟΥ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΒΛΑΣΤΗΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΥΨΗΛΑΝΤΗ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΕΛΙΜΕΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΕΛΛΗΣΠΟΝΤΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΦΛΩΡΙΝΑΣ
ΦΙΛΩΤΑ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΦΛΩΡΙΝΑΣ
ΜΕΛΙΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ
Στις προτεραιότητες προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης της φυσικής κληρονομιάς και του τοπίου, για τη Δυτική Μακεδονία, προτείνεται η εξέταση χωροθέτησης δραστηριοτήτων και υποδομών (όπως οι ΑΠΕ) σε αλλοιωμένα – διαταραγμένα εδάφη κατά προτεραιότητα. Στην ενότητα που αφορά την κλιματική αλλαγή και τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ, δίνονται κατευθύνσεις για την ανάγκη αξιολόγησης των επιπτώσεων των αιολικών συστημάτων στο τοπίο, για το συνυπολογισμό στοιχείων βιωσιμότητας, περιβαλλοντικών επιπτώσεων και επιπτώσεων στο τοπίο κατά τη δημιουργία νέων ΜΥΗΕ, για την εναρμόνιση με το Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα σύγκρουσης χρήσεων και να διασφαλιστεί η επάρκεια νερού για άλλες ανάγκες, καθώς και για τη δημιουργία νέων Φ/Β συστημάτων κατά προτεραιότητα σε άγονες περιοχές
«Η Δυτική Μακεδονία αποτελεί την πιο χαρακτηριστική περίπτωση περιφερειακής μετάβασης, καθώς η απολιγνιτοποίηση έχει οδηγήσει σε ταχεία αντικατάσταση της λιγνιτικής παραγωγής με μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά έργα», περιγράφεται χαρακτηριστικά στο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ, με την εγκατεστημένη και υπό ανάπτυξη ισχύς να ξεπερνά ήδη τα 2 GW, και την περιοχή να εξελίσσεται σε ενεργειακό κόμβο που συνδυάζει παραγωγή, αποθήκευση και νέες ενεργειακές χρήσεις.
«Η μετάβαση αυτή δεν είναι μόνο ενεργειακή αλλά και οικονομική, καθώς επηρεάζει τη δομή της τοπικής οικονομίας και της απασχόλησης».
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, που βγαίνει σήμερα σε δημόσια διαβούλευση, προχωράει περισσότερο, θέτοντας κανόνες, κριτήρια και περιορισμούς, καθώς και δίνοντας κατευθύνσεις ως προς την εγκατάσταση των νέων σταθμών ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης. Λαμβάνει, δε, υπόψη τις νέες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, με απώτερο σκοπό την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας έως το 2050.
Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
Σε δάση και δασικές εκτάσεις
Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
Σε ακτές κολύμβησης
Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα:
Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.
Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.
Στις βασικές προβλέψεις του σχεδίου περιλαμβάνονται τα εξής:
Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
Σε δάση και δασικές εκτάσεις
Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
Σε ακτές κολύμβησης
Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα:
Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.
Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.
Β. Για τους αιολικούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200m
Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986
Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης)
Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής
Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά
Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
Σε ακτές κολύμβησης.
Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:
προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και
το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ).
Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) – και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, όπως ισχύει έως σήμερα.
Επισημαίνεται ότι στο νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Γ. Πρόσθετες, οριζόντιες ρυθμίσεις
Προβλέπονται ειδικά κριτήρια χωροθέτησης για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών στον ηπειρωτικό και στον θαλάσσιο χώρο.
Δίνονται κατευθύνσεις, προβλέπονται περιοχές αποκλεισμού και καθορίζονται κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης για τις λοιπές τεχνολογίες (μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί, σταθμοί βιομάζας/βιοαερίου/βιορρευστών, γεωθερμία, συστήματα αποθήκευσης – μπαταρίες).
Δίνονται κατευθύνσεις για τη συνέργεια του πλαισίου με τα υπόλοιπα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια και τον υποκείμενο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό.
Σημειώνεται ότι στο νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν υπάγονται:
τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία,
αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση,
οι Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (σταθμοί οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/Άδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW),
οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW,
οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.
