Ευρύ σχεδιασµό µε επίκεντρο την ελληνική περιφέρεια εκπονεί η κυβέρνηση, µε στόχο την ενίσχυση των ορεινών και νησιωτικών περιοχών, µε την απειλή ερήµωσης του 50%-60% του εθνικού χώρου, σε συνδυασµό µε τη δηµογραφική γήρανση και τη συγκέντρωση δραστηριοτήτων στα µεγάλα αστικά κέντρα να αποτελούν µείζονες προκλήσεις για τον σχεδιασµό της κυβερνητικής ατζέντας, µε ορίζοντα το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, η νέα κυβερνητική στρατηγική «Περιφέρεια 2030», που παρουσιάστηκε στο τελευταίο Υπουργικό Συµβούλιο, εστιάζει στην ενίσχυση των ορεινών και νησιωτικών περιοχών, ενώ στο επίκεντρο του σχεδιασµού βρίσκονται τα 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα, τα οποία, µαζί µε τις επιµέρους τοµεακές πολιτικές, φιλοδοξούν να αποτελέσουν έναν ενιαίο χάρτη έργων, αναγκών και µεταρρυθµίσεων για την ελληνική περιφέρεια.
Σε ένα γενικότερο περιβάλλον, όπου η Ευρώπη αναζητά καλύτερη συνέργεια ανάµεσα στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη συνοχή, µέσα και από τη διαπραγµάτευση για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισµό, η Ελλάδα επιµένει στον εθνικό στόχο της διπλής σύγκλισης: µε τον πυρήνα των ευρωπαϊκών κρατών και ταυτόχρονα της ελληνικής περιφέρειας µε το εθνικό κέντρο.
Πέντε πυλώνες
Ο σχεδιασµός αφορά περιοχές στις οποίες, σύµφωνα µε την κυβέρνηση, ζουν περίπου 2,3 εκατ. πολίτες, σχεδόν το ένα πέµπτο του πληθυσµού της χώρας, και συνδέεται άµεσα µε την προετοιµασία της Ελλάδας για το νέο Πολυετές ∆ηµοσιονοµικό Πλαίσιο της Ε.Ε. για την περίοδο 2028-2034. Ήδη µε την ίδρυση της Ειδικής Γραµµατείας Ορεινών Περιοχών η χώρα απέκτησε για πρώτη φορά έναν ενιαίο, θεσµικό πυλώνα σχεδιασµού και υλοποίησης πολιτικών αποκλειστικά για τους ορεινούς τόπους, που εδράζεται σε πέντε πυλώνες. Αντίστοιχα για τη νησιωτικότητα, η κυβέρνηση στοχεύει στην υλοποίηση στοχευµένων πολιτικών και έργων για την ενίσχυση της συνδεσιµότητας, της κοινωνικής συνοχής και της τοπικής οικονοµίας, καθώς και για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τις υποδοµές ύδρευσης.
Ο πρώτος πυλώνας για την ορεινότητα είναι οι «∆ηµόσιες πολιτικές». Η Γραµµατεία εργάζεται για τη διαµόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικών για τις ορεινές περιοχές και τον καλύτερο συντονισµό των εµπλεκόµενων υπουργείων και λοιπών φορέων.
∆εύτερος πυλώνας είναι η «Συµµαχία για τα ορεινά», µια νέα πλατφόρµα συνεργασίας µε τον ιδιωτικό τοµέα, µε σκοπό την κινητοποίηση πόρων, τεχνογνωσίας και επενδύσεων που µπορούν να επιταχύνουν την ανάπτυξη των ορεινών περιοχών.
Τρίτος πυλώνας είναι τα «Ζωντανά χωριά», µια πρωτοβουλία που απευθύνεται στην κοινωνία και επιδιώκει να δικτυώσει και να ενισχύσει εγχειρήµατα αναβίωσης ορεινών κοινοτήτων σε όλη την Ελλάδα, προβάλλοντας καλές πρακτικές και δηµιουργώντας µια πανελλαδική κοινότητα µάθησης και συνεργασίας, που θα ενδυναµώσει δηµιουργικές δυνάµεις από την κοινωνία των πολιτών σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Τέταρτος πυλώνας είναι η δουλειά που θα γίνει στο κοµµάτι της «Αποκέντρωσης» και της προσέλκυσης πληθυσµού στις ορεινές περιοχές. Στόχος, η δηµιουργία των προϋποθέσεων ώστε περισσότεροι άνθρωποι να µπορούν να ζουν, να εργάζονται και να δηµιουργούν στον τόπο της επιλογής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύσσεται και µια ψηφιακή πλατφόρµα, η οποία συγκεντρώνει πληροφορίες για εργασία, στέγαση και δηµόσιες υπηρεσίες σε όλους τους δήµους της χώρας, ώστε να διευκολύνει την απόφαση µετεγκατάστασης πληθυσµού από µεγάλα αστικά κέντρα, εφόσον το επιθυµούν. Η πλατφόρµα apokentrosi.gov.gr θα λειτουργήσει εντός του Σεπτεµβρίου ως ενιαίος κόµβος πληροφόρησης.
Πέµπτος πυλώνας είναι οι «∆ιάλογοι για την ορεινότητα», µια διαρκής διαδικασία διαβούλευσης µε τις τοπικές κοινωνίες σε ορεινές περιοχές σε ολόκληρη τη χώρα. Μέσα από µια δοµηµένη διαδικασία διαλόγου καταγράφονται ανάγκες, αναδεικνύονται καλές πρακτικές και λαµβάνονται πολύτιµα δεδοµένα, τα οποία συνδιαµορφώνουν προτάσεις πολιτικής. Το πρώτο συνέδριο πραγµατοποιήθηκε στη ∆ηµητσάνα, στον ∆ήµο Γορτυνίας, και ακολουθούν η Κόνιτσα και η Ορεινή Ναυπακτία.
Για έναν τόπο µε πραγµατική προοπτική – Άρθρο του Δημήτρη Κυριαζή, ειδικού γραµµατέα Ορεινών Περιοχών, Προεδρία της Κυβέρνησης
Η Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη «Περιφέρεια 2030» έχει εισαγάγει µια νέα αντίληψη για τον άξονα της εδαφικής συνοχής. Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση έχει αναπτύξει ένα συνεκτικό πλέγµα δώδεκα παρεµβάσεων για την ορεινή Ελλάδα, δηµιουργώντας ένα ισχυρό θεµέλιο, πάνω στο οποίο µπορούµε πλέον να οικοδοµήσουµε µια ολοκληρωµένη στρατηγική για τις ορεινές µας κοινότητες.
Η ίδρυση της Ειδικής Γραµµατείας Ορεινών Περιοχών έρχεται να προσθέσει κάτι ακόµα, αρκετά σηµαντικό: έναν µόνιµο µηχανισµό, που διασφαλίζει ότι οι ιδιαιτερότητες των ορεινών περιοχών λαµβάνονται υπόψη στον σχεδιασµό των δηµόσιων πολιτικών και ότι όλες οι σχετικές πρωτοβουλίες κινούνται σε κοινή κατεύθυνση. Ήδη έχουµε αρχίσει να διαµορφώνουµε αυτό το νέο πλαίσιο, το οποίο, βεβαίως, ξεκινά από τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες. Μέσα από τους «∆ιαλόγους για την ορεινότητα» -µια σειρά συνεδρίων που διοργανώνουµε σε έδρες ορεινών δήµων- συζητάµε δοµηµένα µε όλους τους εµπλεκόµενους φορείς -την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την ακαδηµαϊκή κοινότητα, εκπροσώπους της αγοράς και της κοινωνίας των πολιτών- και λαµβάνουµε πολύτιµα δεδοµένα για κάθε τόπο ξεχωριστά, τα οποία συνδιαµορφώνουν τη στρατηγική µας. Ηδη εφαρµόζουµε τη Ρήτρα Ορεινότητας, µέσω της οποίας εξετάζουµε κάθε σηµαντική δηµόσια πολιτική υπό το πρίσµα των επιπτώσεών της στις ορεινές περιοχές.
Παράλληλα, δηµιουργούµε τη «Συµµαχία για τα ορεινά», µια νέα πλατφόρµα συνεργασίας µε τον ιδιωτικό τοµέα για την κινητοποίηση επενδύσεων και πόρων, ενώ µε την πρωτοβουλία «Ζωντανά χωριά» φιλοδοξούµε να συνδέσουµε και να ενδυναµώσουµε τα δεκάδες εγχειρήµατα αναβίωσης που ήδη αναπτύσσονται σε όλη τη χώρα. Καθεµία από αυτές τις πρωτοβουλίες απευθύνεται σε διαφορετικούς συνοµιλητές – κράτος, αγορά, τοπικές κοινωνίες, ακαδηµαϊκή κοινότητα. Ολες µαζί, όµως, συνθέτουν ένα συνεκτικό εθνικό πλαίσιο για την ανάπτυξη των ορεινών µας κοινοτήτων.
Πιστεύω ότι βρισκόµαστε µπροστά σε ένα ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας για τους ορεινούς µας τόπους. Η σηµαντική βελτίωση των δηµοσιονοµικών δυνατοτήτων της χώρας, µια συνεκτική στρατηγική για την περιφερειακή ανάπτυξη, η σταδιακή υποχώρηση της αστυφιλίας, οι τεχνολογικές εξελίξεις που αλλάζουν τον τρόπο µε τον οποίο εργαζόµαστε και ζούµε, αλλά και η ολοένα µεγαλύτερη έµφαση που δίνει η Ευρώπη στην εδαφική συνοχή και στο δικαίωµα των πολιτών να µπορούν να παραµένουν στον τόπο τους δηµιουργούν σήµερα προϋποθέσεις που δεν υπήρχαν πριν από λίγα χρόνια. Στόχος µας είναι να αξιοποιήσουµε αυτή τη συγκυρία µε σχέδιο, συνέχεια και συνέπεια, ώστε η ορεινή Ελλάδα να αποτελέσει έναν τόπο µε περισσότερες ευκαιρίες και πραγµατική προοπτική για τις επόµενες γενιές.
Πηγή: ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ
