Τελικά το “σοκ” της απογραφής, ήταν κυρίως πολιτικό, και όχι κοινωνικό. Αφενός, αισθάνθηκα ότι πιο πολύ μας άγγιξε το ότι ο Νομός Κοζάνης χάνει μια βουλευτική έδρα, παρά το ότι οι νέοι έχουν προ πολλού γυρίσει την πλάτη στην περιοχή. Αφετέρου, το να δοθεί πολιτική (έως και μικροκομματική) διάσταση στα στατιστικά δεδομένα, είναι μια συνήθης διαδικασία που σε τέτοιες περιστάσεις έχει την τιμητική της.
Φέραμε …την καταστροφή, με πομπώδεις εκφράσεις (κυρίως από πολιτικούς παράγοντες) όπως το ότι “ερημώνει η περιοχή”, όπως το ότι έχουν φύγει όλοι οι νέοι, όπως το αντιαισθητικό και ρατσιστικό “θα γίνουμε Αμύνταιο” κλπ κλπ. Η συνέχεια, γνωστή: “αυτά είναι τα αποτελέσματα της απολιγνιτοποίησης”.
Όμως αν δει κάποιος ψυχρά τα αριθμητικά δεδομένα, θα καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα. Καταρχάς ο μόνιμος πληθυσμός του 2001 ήταν 153.939, και το 2011 ήταν 150.196. αυτό σημαίνει πως τα “χρυσά χρόνια” της ακμής της περιοχής, δηλαδή το 2001-2011, είχαμε μείωση πληθυσμού στο Ν. Κοζάνης. Μια μείωση περίπου 4.000 κατοίκων.
Μια μείωση όμως σε μία δεκαετία (2001-2011) δεν δημιουργεί δεδομένα μόνο κατα τη διάρκεια της. Αλλά δημιουργεί την τάση και για την επόμενη. Αυτό γνωρίζουμε όλοι ότι επαληθεύεται, ότι δηλαδή ότι την πενταετία 2011-2016, συνέχιζε να φεύγει κόσμος με σημαντικούς ρυθμούς. Μάλιστα ο κόσμος αυτός έφευγε από μια περιοχή με πολύ καλά εισερχόμενα εισοδήματα τω καιρώ εκείνω σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα. Από εκεί και πέρα, είναι σαφές ότι αρκετός κόσμος έφυγε μετά το 2016, όταν ξεκίνησαν οι απολύσεις των εργολαβικών εργαζομένων που απασχολούνταν στην εξόρυξη λιγνίτη. Και κάπως έτσι φτάσαμε, να έχουμε μείωση πληθυσμού κατά 13.000 κατοίκους στην δεκαετία 2011-2021.
Δεν πέσαμε από τα σύννεφα. Όλοι ξέραμε, μάλιστα υπήρχαν και πιο απαισιόδοξοι που περιέγραφαν ακόμα χειρότερα σενάρια. Όχι μόνο ξέραμε, αλλά δεν κάναμε και τίποτα για να το ανατρέψουμε. Η Δυτική Μακεδονία άλλωστε είναι ουραγός σε πολλούς δείκτες όλα τα προηγούμενα χρόνια, όπως στην απορρόφηση κονδυλίων για την επιχειρηματικότητα, και πολλά άλλα.
Συνεπώς ας αφήσουμε τα κροκοδείλια δάκρυα, ας μη χρησιμοποιούμε ως δικαιολογία για την πολυετή ανεπάρκεια μας μια απολιγνιτοποίηση η οποία τελικά τι έγινε, και ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε, για να ανακόψουμε την σημερινή τάση, η οποία δημιουργεί συνθήκες για περαιτέρω μείωση του πληθυσμού. Αν μπορούμε να κάνουμε. Γιατί είναι πιθανό και να μη μπορούμε.
Μην ξεχνάμε ότι όλοι οι έχοντες θέσεις ευθύνης κρίνονται για την ικανότητα που (δεν) έχουν, και για τα αποτελέσματα που (δεν) παράγουν. Και να είμαστε σίγουροι ότι, στις περιοχές της ηπειρωτικής τουλάχιστον Ελλάδας που σημειώθηκε αύξηση πληθυσμού, υπήρξαν κάποιοι άνθρωποι που συνετέλεσαν ώστε να συντελεστεί αυτός ο σκοπός.
