ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ TON ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΓΙΑΝΝΗ ΛΑΔΑΚΗ
ΤΕΤΑΡΤΗ 11 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΩΡΑ 20:00
ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ
Συνέντευξη του Μάξιμου Κωνσταντινίδη
Με αφορμή την παρουσίαση του νέου βιβλίου του Γιάννη Λαδάκη στο αμφιθέατρο του ποντιακού συλλόγου Πτολεμαΐδας, στις 11 Νοεμβρίου 2019, στις 20:00, παρουσία του Δημάρχου Πτολεμαΐδας κυρίου Π. Πλακεντά, του προέδρου της ΔΕΥΑΕ κ. Δ. Τσεχελίδη και πλήθους κόσμου, ο συγγραφέας παραχώρησε τη συνέντευξη που ακολουθεί.
Ο συγγραφέας Γιάννης Λαδάκης είχε την ευκαιρεία να επικοινωνήσει με το κοινό, που γέμισε το αμφιθέατρο, να καταθέσει τις απόψεις του και να απαντήσει σε ερωτήσεις που του υπέβαλαν οι παριστάμενοι. Την παρουσίαση του βιβλίου, πρωτότυπη κατά πολλούς τρόπους, ανέλαβε η κ. Μάρθα Μαυρίδου, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και δημοτική σύμβουλος του Δήμου Εορδαίας.
Το αποτέλεσμα της παρουσίασης ήταν, σε αντίθεση με τον τίτλο του βιβλίου “Απομόνωση” μία εξαιρετικά επιτυχημένη επικοινωνία που οφείλεται τόσο στην κυρία Μαυρίδου, όσο και στη συγκροτημένη σκέψη του ήδη βραβευμένου, με Πανελλήνιο βραβείο νουβέλας, συγγραφέα.
Γιάννη, ποια είναι τα πράγματα με τα οποία έχεις ασχοληθεί μέχρι στιγμής, από το Λύκειο ακόμα;
Μου άρεσε γενικά η ανάγνωση , τα βιβλία, η λογοτεχνία γενικά. Όχι από πάντα. Ξεκίνησα στο λύκειο διαβάζοντας πολλά βιβλία του Ντοστογιέφσκι, μετά πήγα στον Καζαντζάκη, μετά διάβασα τα άπαντα του Νίτσε και μετά άρχισε μία χιονοστιβάδα εξελίξεων. Μέχρι και σήμερα διαβάζω πάρα πολύ, κυρίως άφιλοσοφικά έργα και κάνω διαλείμματα με λογοτεχνία.
Στον επαγγελματικό τομέα πέρασα στην αρχή στο Πολυτεχνείο και έκανα δύο χρόνια σπουδές ως πολιτικός μηχανικός, δεν μου άρεσε, μετά πέρασα ηλεκτρολόγος, τελείωσα τη σχολή σε 5 χρόνια και τώρα κάνω μεταπτυχιακό στην ιατρική πληροφορική, ενώ δουλεύω και στο εργαστήριο. Ασχολούμαστε με τεχνολογίες που μπορούν να εφαρμοστούν στην ιατρική, για καλύτερη απεικόνιση, για καλύτερη διάγνωση, δηλαδή στην ουσία είμαστε ένας βοηθητικός τομέας για τους γιατρούς. Προσπαθούμε να διαμορφώσουμε έναν πολύ ειδικό τομέα.
Δηλαδή η θετική πλευρά της ψηφιακής πραγματικότητας;
Ναι. Αυτό είναι γεγονός. Και στην παρουσίαση είπα ότι δεν έχουμε επίγνωση πόσο πολλά δεδομένα δίνουμε στο διαδίκτυο, γιατί μέσω της ενασχόλησης μου αυτής καταλαβαίνω πόσα πράγματα που μας φαίνονται, ενδεχομένως, ασήμαντα, είναι στην πραγματικότητα εκμεταλλεύσιμα προσωπικά δεδομένα. Δεν είναι βέβαια μία απλή διαδικασία, αλλά τα δεδομένα υπάρχουν και μπορούν να τα εκμεταλλευτούν εμπορικά, είτε στις τελευταίες περιπτώσεις, πολιτικά, εκλογικά…
Την εποχή που ήσουν φοιτητής του Πολυτεχνείου, σκεφτόσουν ότι θα μπορούσες να γίνεις συγγραφέας;
Το πρώτο μου βιβλίο το έγραψα 19 στα 20, ήδη φοιτητής στο τρίτο έτος. Προσπάθησα από το 1ο έτος να γράψω κάτι. Έγραψα μία σελίδα. Την έσκισα αμέσως. Μου φάνηκε απαίσια. Και τα πρώτα μου κείμενα δεν τα έχω σε εκτίμηση αλλά, σε κάθε περίπτωση, ήθελα να εκφραστώ με αυτόν τον τρόπο. Έχω ένα πολύ μεγάλο αρχείο και ελπίζω κάποια στιγμή κάποια από αυτά να εκδοθούν.
Έβαλες δηλαδή ένα συστηματικό στόχο και άρχισες να δουλεύεις, άλλοτε απορρίπτοντας, άλλοτε ολοκληρώνοντας;
Ναι κάπως έτσι είναι ο τρόπος που δουλεύω. Ξεκινάω κάτι,. Αν δεν τσουλάει το κόβω. Έρχεται κάτι άλλο. Ξανά ξεκινάω. Άμα δω και πάλι ότι δεν τσουλάει το κόβω. Αυτή είναι η διαδικασία. Άμα είναι κάτι κακό, το ξέρω, οπότε προσπαθώ μέσα από μία κριτική που είναι αρκετά σκληρή προς τον εαυτό μου να κρατάω αυτά που που αξίζουν να τα δώσεις σε άλλους να τα διαβάσουν.
Πόσο χρόνο χρειάζεσαι για να γράψεις ένα βιβλίο;
Το πρώτο μου βιβλίο μου πήρε τουλάχιστον τρεις μήνες για να το ολοκληρώσω. Και ήταν σχετικά μικρό 100 σελίδες σε word. Ένας μέσος όρος για ένα βιβλίο που τσουλάει, είναι τέσσερις μήνες, το λιγότερο.
Πως θα περιγραφές τη διαδικασία της συγγραφής;
Είναι μία επίπονη διαδικασία. Μία διαδικασία που υποβάλλεις τον εαυτό σου σε κριτική διαρκώς,σε κάθε σημείο και σχετίζεται ιδιαίτερα με τη διάθεσή και την ψυχολογία σου. Κάθεσαι μπροστά σε έναν υπολογιστή και γράφεις. Και λες “τώρα τι γράφω; Συνδέεται αυτό με τα προηγούμενα;”. Είναι μία επίπονη διαδικασία γιατί πρέπει να δημιουργήσει στον αναγνώστη σκέψεις και συναισθήματα. Έντονα και πολλές φορές, εννοιολογικά, δύσκολα.
Η διαδικασία της αυτοαξιολόγησης και της αυτοκριτικής είναι δύσκολη και απαιτεί ένα χαρακτήρα. Φαντάζομαι πως πρέπει να συνηθίσεις σε αυτή τη διαδικασία, να απορρίπτεις και να πετάς έργο σου.
Ναι, πράγματι. Την πρώτη απόρριψη την δέχτηκα από τον πατέρα μου, σε ένα από τα πρώτα μου κείμενα ο οποίος, γενικά ήταν ενθουσιώδης σε ότι έγραφα, αλλά ήταν ένα κείμενο που δεν ήταν καλό. Μετά το κατάλαβα και εγώ. Η σπίθα από την οποία και μετά άρχισα να σκέφτομαι λίγο παραπάνω, τι είναι αυτό που γράφω κι αν έχει νόημα, ήταν από την κριτική του πατέρα μου.
Έγινες πιο αυστηρός με τον εαυτό σου;
Ναι έγινα πιο αυστηρός. Ας πούμε και αυτό το βιβλίο που έχω εκδώσει, θα φανεί περίεργο, αλλά το θεωρώ αρκετά ρομαντικό για τον τρόπο που θα το έγραφα σήμερα.
Σε ένα θεατρικό έργο υπάρχει η διάδραση και μικρές επεμβάσεις μπορεί να είναι ρεαλιστικές καθοδόν. Ένα βιβλίο το βγάζειςκαι ταξιδεύει και δεν μπορείς να επεμβεις μετά. Περιμένεις την απήχηση του;
Περιμένω την απήχηση του. Περιμένω να ακούσω σχόλια για το βιβλίο. Το ταξίδι που κάνει είναι ανεξάρτητο από εμένα, φυσικά. Βέβαια μου αρέσει να ακούω σχόλια και μου αρέσει να ακούω κάθε είδους σχόλια. Είναι δύσκολο και για τον κόσμο που θα το διαβάσει να κάνει σχόλια.
Κατά την παρουσίαση του βιβλίου από την κυρία Μαυρίδου είδα ότι υπήρχε ένα αναπάντεχο σχόλιο.
Ναι. Και αυτό για μένα είναι πολύ ευχάριστο. Μου δημιουργεί νέες σκέψεις πάνω στο ίδιο μου το έργο, συμπληρώνει την εικόνα που μπορεί να έχω σε κάθε προσπάθεια διάπλασης της ιστορίας. Η διάδραση στο θέατρο είναι θετική από μία πλευρά, γιατί μπορείς άμεσα να δεις την απήχηση που έχει το έργο, όποια κι αν είναι αυτή. Μπορεί να είναι σκληρή, ενδεχομένως και αυτό είναι το αρνητικό. Στο βιβλίο, αν δεν είναι καλό, μπορεί να μην υπάρχει σχολιασμός. Ο μη σχολιασμός δεν σημαίνει τίποτα. Αυτό είναι πιο εύκολο.
Άρχισες να γράφεις, βρήκες τις τεχνικές σου, είχες πότε εμπόδια είτε από τους γύρω είτε εσωτερικά σε αυτή τη διαδικασία;
Στην αρχή πίστευα ότι θα τεθούν εμπόδια από τον κοινωνικό μου κύκλο, με την έννοια ότι δεν είναι μία ενασχόληση που είναι συνηθισμένη. Στην αρχή ακούγεται περίεργο. Ακόμα και σήμερα ακούγεται περίεργο. Κάποιες φορές αποφεύγω να αναφέρω την ενασχόληση μου, μέχρι να φτάσει στο απροχώρητο, σε μία καινούργια μου γνωριμία. Και βέβαια το πολύ βασικό εμπόδιο είναι ότι δεν υπάρχει αγορά βιβλίου στην Ελλάδα. Εγώ τα γράφω τα βιβλία και έχω καταφέρει να εκδόσω δύο, ένα μόνος μου, ένα μέσω του εκδοτικού μου, της “Πηγής”, αλλά θα μπορούσα να μην είχα εκδώσει κανένα. Είναι πολύ δύσκολο. Είναι πολύ στενά τα περιθώρια. Και αυτό δεν είναι απλά εμπόδιο. Είναι βραχνάς για τον συγγραφέα που θέλει να μοιραστεί το έργο του με τους ανθρώπους. Δεν μπορώ, βέβαια, να αφήσω αυτό που έχω ξεκινήσει. Πιστεύω είναι κάτι που αξίζει και θα συνεχίσω, επειδή πιστεύω ότι κάτι όμορφο κάποια στιγμή θα βγει στην επιφάνεια. Δεν βιάζομαι. Έχω πολύ καλή σχέση με το χρόνο. Θεωρώ ότι κάποια στιγμή, ό,τι είναι να ειπωθεί θα ειπωθεί. Όπως έγινε και με την “Απομόνωση”, μετά από πάρα πολλές προσπάθειες, φυσικά.
Στην “Απομόνωση” φαίνεται να σε απασχολεί ο χρόνος, πως προσλαμβάνει το άτομο τον χρόνο μέσα από την ψηφιακή ή την βιωματική πραγματικότητα.
Το ζήτημα του χρόνου με απασχολεί. Στο έργο, βέβαια, αποφεύγω να θέσω ξεκάθαρα όρια ή ξεκάθαρο χωροχρονικό συστημα κυρίως για να προσδώσω στο βιβλίο την έννοια της δυναμικότητας. Δηλαδή, είναι ένα επιπλέον στοιχείο μέσα από το οποίο ο αναγνώστης μπορεί να τοποθετήσει αυτό που διαβάζει σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή,να το επεκτείνει είτε προς τα πίσω είτε προς τα εμπρός. Μάλλον προς το μέλλον, γιατί μιλάμε για ανεπτυγμένες τεχνολογίες στο βιβλίο, ή μπορεί να το κρατήσει στην σύγχρονη πραγματικότητα.
Τι νομίζεις ότι συμβαίνει στο χρόνου και στο χώρο στην σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα;
Αν μιλάμε για αυτό που συμβαίνει σήμερα, το χωροχρονικό σύστημα συρρικνώνεται μέσα στην ψηφιακή πραγματικότητα, καθώς όσο βυθιζόμαστε σε αυτήν, δεν καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει γύρω μας και ο χώρος είναι συρρικνωμένος γιατί είναι μία οθόνη. Απλά μπορεί να είναι τόσο έντονες οι εικόνες που βλέπουμε στην οθόνη, ώστε να ξεχάσουμε την ύπαρξη του μέσου. Όμως αυτός ο χώρος είναι πολύ περιορισμένος και δεν έχει σχέση με αυτού που μπορούμε να ζήσουμε στην πραγματικότητα.
Σήμερα, στη διάρκεια των ερωτήσεων, κάποιος διατύπωσε το φόβο σε σχέση με αυτό που περιγράφεις. Πως νιώθεις για το ζήτημα της ανασφάλειας και του φόβου σε σχέση με την ψηφιακή πραγματικότητα;
Δεν είναι κάτι που πρέπει να μας προξενεί φόβο. Είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίζουμε με σεβασμό και να γνωρίζουμε τις αρνητικές του προεκτάσεις. Σε ότι αφορά το αίσθημα του φόβου, όπως διατυπώθηκε, σίγουρα, είναι ένα βιβλίο που προσπαθεί να εντείνει το αίσθημα της ανασφάλειας και να δώσει όλα τα συναισθήματα που βιώνουμε καθημερινά σε πολύ καθαρή και υπερβολική μορφή. Είναι ένας στόχος του βιβλίου. Καταλαβαίνω ότι ο ακροατής δεν ήταν τόσο εξοικειωμένος με την τεχνολογία και προσπαθεί να καταλάβει τις προεκτάσεις της.
Δηλαδή στο βιβλίο επιχειρείς έναν επιτονισμό της ανασφάλειας, προκειμένου να πετύχεις ένα στόχο;
Ναι, ακριβώς. Επιδιώκω τον επιτονισμό της ανασφάλειας και άλλων στοιχείων με στόχο να δημιουργήσω έντονα συναισθήματα και μέσω αυτών τον προβληματισμό, σε αυτό που βιώνουμε σε μικρότερη κλίμακα.
Δηλαδή χρησιμοποιείς την υπερβολή για να πετύχεις ένα στόχο;
Ναι. Τώρα γράφω μία μελέτη για τη δυστοπία και παρατήρησα ότι η υπερβολή είναι ένα καθαρό στοιχείο της δυστοπίας, εντείνει στοχασμούς του καλλιτέχνη που προβάλλονται στην πραγματικότητά του. Στην προσέγγιση μου έχω στόχο τον προβληματισμό, αλλά θέλω να δημιουργήσω στον αναγνώστη όμορφα συναισθήματα και σκέψεις ακόμα και μέσα από απαισιόδοξες καταστάσεις, των οποίων η περιγραφή ρέει σαν ποίημα. Ο αναγνώστης εύκολα θα εντοπίσει την ομορφιά πού θα μείνει μέσα του όπως και τα συναισθήματα από την ανάγνωση του βιβλίου.
Έχεις την τάση να πυροδοτήσεις τον προβληματισμό παρά να προσφέρεις προκατασκευασμένες λύσεις;
Ναι βέβαια στο βιβλίο, αναπόφευκτα, περιλαμβάνεται και η πολιτική μου θέση και ο τρόπος που βλέπω τα πράγματα στην κοινωνία και στις σχέσεις των ανθρώπων. Ωστόσο θεωρώ ότι διαχειρίζομαι αυτούς τους στοχασμούς και τους προβληματισμούς με έναν τρόπο που δημιουργεί ένα πολυδιάστατο μήνυμα που μπορεί να ερμηνευτεί με αρκετά διαφορετικούς τρόπους. Και αυτό μου αρέσει. Θέλω ο καθένας να μπορεί να προσθέτει κάτι, ώστε να φτιάξουμε τελικά μία σφαιρικότητα και μία εικόνα όσο γίνεται γενική.
Είμαι αναπόσπαστο κομμάτι του συγγράμματος η πολιτική θέση;
Ναι. Βέβαια δεν είναι όλα τα συγγράμματα ή τα πονήματα πολιτικά. Δεν περιλαμβάνουν όλα την πολιτική θέση του συγγραφέα, αλλά για μένα κάποιος που διαχειρίζεται δύσκολες έννοιες, αναπόφευκτα, θα συμπεριλάβει την πολιτική του θέση. Σε κάποιο βαθμό θεωρώ τη δουλειά μου στρατευμένη γιατί δεν προσπαθώ να παράξω τέχνη για την τέχνη, αλλά προσπαθώ να παράξω τέχνη για την κοινωνία. Να το πάρει ο άνθρωπος και να προσπαθήσει πρώτα να καλυτερέψει τον εαυτό του, τα δικά του σφάλματα και μετά να επιχειρήσει να βελτιώσει τον κοινωνικό χώρο, που για μένα χρειάζεται αρκετή βελτίωση, σε συλλογικό επίπεδο.
Ευχαριστώ πολύ, Γιάννη. Εύχομαι στα βιβλία σου να είναι καλοτάξιδα.
