Ο ρόλος του/της Οδοντιάτρου στην πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών είναι σημαντικός, καθώς αποτελεί έναν από τους πρώτους επαγγελματίες υγείας που μπορεί να εντοπίσει τις στοματικές και τις σωματικές ενδείξεις της χρήσης, εντοπίζει στοιχεία από την κατάσταση των μαλακών (ούλων) και σκληρών ιστών (οστών) της στοματικής κοιλότητας που είναι ενδεικτικές χρήσης, λόγω της άμεσης επαφής με το στόμα και το πρόσωπο του ασθενούς.
Τα ναρκωτικά καταστρέφουν γρήγορα τα δόντια και τα ούλα. Προκαλούν ξηροστομία, δηλαδή έλλειψη σάλιου, η οποία οδηγεί σε εκτεταμένη τερηδόνα (χαλασμένα δόντια). Επιπλέον προκαλούν ουλίτιδα, περιοδοντίτιδα (φλεγμονή των ιστών περιφερικά του δοντιού) και καταστροφή των οστών του προσώπου. Η στοματική υγεία καταρρέει επειδή ο οργανισμός δεν μπορεί να αμυνθεί στα μικρόβια.
Οι επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με την ουσία, την συχνότητα και την διάρκεια χρήσης, αλλά όλες οι ναρκωτικές ουσίες θέτουν σε κίνδυνο την στοματική και την γενική υγεία. Οι ναρκωτικές ουσίες αποδυναμώνουν την άμυνα του οργανισμού και αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων.
Επίσης, η κακή διατροφή με την συνεχή κατανάλωση γλυκών από τους χρήστες και η παραμέληση της τροφής επιδεινώνουν την κατάσταση. Οι χρήστες συχνά παραμελούν το βούρτσισμα και την επίσκεψη στον οδοντίατρο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Κοζάνης τονίζει ότι η φθορά μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη, η έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμη για τη διατήρηση των δοντιών, των μαλακών ιστών (ούλων, περιοδοντίου) και των οστών. Ο ρόλος του/της Οδοντιάτρου είναι καθοριστικός στην πρώιμη εντόπιση χρήσης ουσιών, ειδικά από ανηλίκους και συμβάλλει στην διακοπή τους.
