Στις 30 Οκτωβρίου κλείσανε 193 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου Ρώσου λογοτέχνη Ντοστογιέβσκη. Ο πατέρας του Μιχαήλ Αντρέγιεβιτς ήταν γιατρός σε νοσοκομείο απόρων με αποτέλεσμα η οικογένεια του να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Η φτώχια που βίωσε ο Ντοστογιέβσκη από μικρή ηλικία επηρέασε και διαμόρφωσε καθοριστικά τη μετέπειτα γραφή του.
Το 1837 ο πατέρας του τον εγγράφει στην στρατιωτική μηχανολογική ακαδημία της Αγίας Πετρούπολης. Ο Ντοστογιέβσκη δεν υπήρξε σπουδαίος μαθητής. Στα γράμματα που έστελνε στον πατέρα του την περίοδο των σπουδών του ζητούσε μόνο την οικονομική ενίσχυσή του αλλά σ’ αυτά που έστελνε στον μεγάλο του αδελφό Μιχαήλ εξέφραζε το ενδιαφέρον του για την λογοτεχνία. Ιδιαίτερη προτίμηση είχε στον Γερμανό συγγραφέα Φρίντριχ Σίλερ και στον Όμηρο, τον οποίο σύγκρινε με τον Χριστό. Για τον συγγραφέα, όπως ο Όμηρος στην Ιλιάδα μάς δείχνει τον αρχαίο κόσμο, έτσι και ο Χριστός μας δείχνει το νέο.
Μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής του και αφού έχει λάβει τον βαθμό του αξιωματικού, υπηρετεί για έναν χρόνο στο τμήμα μηχανικών της Αγίας Πετρούπολης απ’ όπου και αποσύρεται το 1844 με σκοπό να αφιερωθεί στη λογοτεχνία. Την ίδια χρονιά μεταφράζει και δημοσιεύει ανώνυμα την «Ευγενία Γκράντε» του Μπαλζάκ.
Το 1839 πεθαίνει ο πατέρας του κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες δίνοντας έτσι αφορμή για διάφορα σενάρια. Ο θάνατος – απουσία του πατέρα είναι ένα βαρύνουσας σημασίας ζήτημα στη θεματολογία ολόκληρου του έργου του. Στο τελευταίο του μυθιστόρημα «Αδελφοί Καραμάζοφ» ο Ιβάν Καραμάζοφ αναρωτιέται «Ποιος δεν επιθυμεί τον θάνατο του πατέρα του;». Οι «Αδελφοί Καραμάζοφ» προσφέρονται για πολλές ψυχαναλυτικές ερμηνείες όσον αφορά τις επιληπτικές κρίσεις από τις οποίες υπέφερε ο συγγραφέας. Σύμφωνα με τον Φρόιντ αυτές οι κρίσεις οφείλονταν στα ενοχικά αισθήματα που ανέπτυξε λόγω της επιθυμίας που ένιωθε για τον θάνατο του πατέρα του.
Το 1849, περίοδο διακυβέρνησης του Τσάρου Νικόλαου Ά, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, δικάζεται και καταδικάζεται σε θάνατο για αντικυβερνητική πολιτική δράση. Τελικά η θανατική ποινή μετατράπηκε σε τέσσερα χρόνια καταναγκαστικά έργα στην Σιβηρία. Σημαντική λεπτομέρεια της υπόθεσης είναι πως ο Ντοστογιέβσκη και οι συγκρατούμενοί του μέχρι την τελευταία στιγμή δεν γνώριζαν πως δεν θα κατέληγαν στο εκτελεστικό απόσπασμα και αυτό γιατί οι ψεύτικες εκτελέσεις ήταν συνήθης πρακτική άσκησης ψυχολογικής βίας από το τσαρικό καθεστώς.
Η εμπειρία του τρόμου του σίγουρου θανάτου αποτυπώνεται σε πολλά από τα μετέπειτα έργα του Ντοστογιέβσκη. Όπως στην περίπτωση του μυθιστορήματος «Ο Ηλίθιος» στο οποίο ο πρίγκιπας Μίσκιν περιγράφει πως ο φυλακισμένος βιώνει κάθε δευτερόλεπτο που περνάει μέχρι να πέσει η λεπίδα της γκιλοτίνας.
Η εμπειρία της φυλάκισης στην Σιβηρία επηρέασε καθοριστικά την θρησκευτική του πίστη και την αισθητική που διέπει το μετέπειτα έργο του. Το γεγονός πως εκεί το μόνο βιβλίο που επιτρεπόταν να διαβάζουν οι κρατούμενοι ήταν η Καινή Διαθήκη συνετέλεσε στο να απορρίψει τα πρότερα αντιθρησκευτικά – πολιτικά του φρονήματα και να υιοθετήσει την πεποίθηση πως η λύτρωση επέρχεται μόνο μέσω του πόνου και της πίστης. Ο Ντοστογιέβσκη διατείνεται υπέρ της ηθικής ανυψωτικής δύναμης της ομορφιάς και της τέχνης η οποία εισήχθη από τον Χριστιανισμό.
Τα αντιπροσωπευτικότερα έργα του είναι: «Το υπόγειο» (1864), «Έγκλημα και τιμωρία» (1866), «Ο Ηλίθιος» (1869) και «Αδελφοί Καραμάζοφ» (1880). Το τελευταίο του έργο οι «Αδελφοί Καραμάζοφ» κατατάσσεται στα κορυφαία της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Στα ελληνικά τα σημαντικότερα έργα του Ντοστογιέβσκη κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Γκοβόστη σε μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου.
