Νίκος Σαμαράς (Πρώην Διευθυντής Ορθοπαιδικής του Μποδοσάκειου): “Ριζική αναμόρφωση στο ΕΣΥ και Σύγχρονο ΕΚΑΒ, Ή τώρα ή ποτέ”

Την επιτακτική ανάγκη για την ριζική αναμόρφωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας αναδεικνύει με ανακοίνωση του ο τέως Συντονιστής Διευθυντής του Ορθοπαιδικού τμήματος του Μποδοσάκειου Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας Νίκος Σαμαράς, στην οποία αναλυτικά αναφέρει τα παρακάτω:

“ΕΣΥ: Ριζική αναμόρφωση…..Ή τώρα ή ποτέ!!!!

Κατά την προεκλογική περίοδο στην κορυφή των θεμάτων, όλων των κομμάτων, υπήρξε το εθνικό σύστημα υγείας, με αφορμή ατυχείς δηλώσεις υποψηφίων βουλευτών, αλλά και τραγικά περιστατικά με ασθενείς που κατέληξαν χωρίς καμία βοήθεια.

Η καθιέρωση του ΕΣΥ το 1983 αποτέλεσε την μεγαλύτερη μεταρρύθμιση της πρώτης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, ικανή για να δώσει την νίκη στο ΠΑΣΟΚ και στις εκλογές του 1985.

Όμως αφέθηκε στην τύχη του από την πρώτη ημέρα της ίδρυσης του, χωρίς κανένα σχεδιασμό, χωρίς να μπορεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις της ιατρικής διεθνώς. Κύριο χαρακτηριστικό η έλλειψη στοιχειώδους χωροταξικού σχεδιασμού, υπακούοντας στη λαϊκίστικη πίεση του εκάστοτε τοπικού Νομάρχη, Δημάρχου, Βουλευτή με αποτέλεσμα νοσοκομεία διάσπαρτα στην χώρα σε απόσταση 8 ,10,15, 20, 28 χιλιομέτρων το ένα από το άλλο. θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του ΕΣΥ αναχρονιστικό , μιας άλλης ξεπερασμένης εποχής.

Οι εξελίξεις και η πρόοδος στην ιατρική τα τελευταία 30-40 χρόνια υπήρξαν καταιγιστικές, όσο αφορά την διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών. Παθήσεις που απαιτούσαν την παραμονή του ασθενή στο νοσοκομείο πολλές ημέρες, σήμερα αντιμετωπίζονται σε μια ημέρα.

Το γεγονός αυτό είχε ως συνεπεία την δραστική μείωση νοσοκομείων και κλινών σε προηγμένες υγειονομικά χώρες, ως μη απαραίτητα.

Να λοιπόν τι συνέβη στην Δανία, σε ένα από τα κορυφαία συστήματα υγείας της Ευρώπης:

Δανία περίπου 6 εκατομμύρια πληθυσμός
1999: αριθμός νοσοκομείων 98 και 23.040 νοσοκομειακές κλίνες
2022: 32 νοσοκομεία, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι κέντρα έρευνας παγκόσμιας εμβέλειας και καινοτόμων θεραπειών!!!! Και 14.716 κλίνες
Αντίστοιχα Σουηδία 10 εκατομμύρια πληθυσμός και τριπλάσια έκταση από την Ελλάδα
2000: 31.766 νοσοκομειακές κλίνες
2023 85 δημόσια νοσοκομεία και 15 ιδιωτικά και 21.200 κλίνες!!!
Επίσης Ολλανδία (πάντα στην πρώτη πεντάδα της Ευρώπης) 18 εκατομμύρια πληθυσμός
2000: 76.859 νοσοκομειακές κλίνες
2023: 50.777 κλίνες.

Βεβαίως στις πάρα πάνω χώρες υπάρχει ένα άριστα οργανωμένο σύστημα πρωτοβάθμιας φροντίδας 24ωρης λειτουργίας, οπού μπορούν να απευθύνονται οι ασθενείς, αλλά και οργανωμένο σύστημα προληπτικής ιατρικής.

Και η πραγματικότητα στην χώρα μας….

283 νοσοκομεία εκ των οποίων 135 ιδιωτικά και το 40% να βρίσκονται στο Αττικό λεκανοπέδιο. Αριθμός κλινών 46.200 εκ των οποίων το 28% να περισσεύουν (κυρίως στην περιφέρεια της χώρας!!!)

Για την Δυτική Μακεδονία εκ των 750 κλινών (συν 40 νέες κλίνες υπό κατασκευή στο Μαμάτσιο νοσοκομείο της Κοζάνης) οι 500 και πλέον είναι μόνιμα κενές!!

Σημείωση: Τα στοιχεία αυτά εύκολα μπορεί κανείς να τα αναζητήσει στο διαδίκτυο.

Αυτή είναι λοιπόν η πραγματικότητα σε τρία κορυφαία συστήματα υγείας χωρών της Ευρώπης και και στην πατρίδα μας.

Ταυτόχρονα στο ΕΣΥ για πολλά χρόνια αρνούνταν ιδεοληπτικά και λαϊκίστικα την οργανωμένη και διαφανή συνεργασία με το ιδιωτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας, δωρεάν πάντοτε για τον πολίτη, με την επίκληση του κινδύνου ιδιωτικοποίησης του…. Με την παραοικονομία στο ΕΣΥ να ανθίζει και να θερίζει.

Η συσσώρευση δε τεράστιων προβλημάτων αυτά τα 45 χρόνια λειτουργίας του, οδήγησε εκτός από τη φυσιολογική γήρανση και στην εργασιακή εξουθένωση του δυναμικού των νοσοκομείων, με αποτέλεσμα να το εγκαταλείπει, στρεφόμενο προς τον ιδιωτικό τομέα ή προς το εξωτερικό. Τα τελευταία χρόνια ένας μεγάλος αριθμός γιατρών του ΕΣΥ εγκαταλείπουν την χώρα, κυρίως προς στην Ευρώπη.

Η προσπάθεια λοιπόν δημιουργίας βιώσιμου κι αποτελεσματικού Εθνικού Συστήματος Υγείας χωρίς την κατάρτιση εθνικού υγειονομικού χάρτη είναι καταδικασμένη να αποτύχει, όπως άλλωστε έγινε μέχρι σήμερα.

Ήρθε λοιπόν η ώρα της ριζικής αναμόρφωσης του ΕΣΥ, ήρθε η ώρα της σύγκρουσης με τα συμφέροντα τοπικών κοινωνιών και παραγόντων, αλλά και των διαχειριστών της υγείας (ιατροί και λοιπό προσωπικό), που θεωρούν τις δομές υγείας ως “μαγαζί” τους!!!

Τι πρέπει να γίνει…

Σύγχρονο ΕΚΑΒ, ορθολογικά κατανεμημένο και πλήρως στελεχωμένο λαμβάνοντας υπόψη την γεωγραφική ιδιαιτερότητα της χώρας (νησιωτική, ορεινή ηπειρωτική χώρα). Σημαντική ενίσχυση του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, ασθενοφόρων και ιπτάμενων μέσων μεταφοράς ασθενών.

Κέντρα υγείας επειγόντων περιστατικών αστικού τύπου, 24ωρου λειτουργίας, σε όλα τα αστικά κέντρα, όπου υπάρχει νοσοκομείο. Επανεκπαίδευση των γενικών ιατρών, όπου απαιτείται ( αντ’ αυτού η κυβέρνηση εξαγγέλλει ενίσχυση των τμημάτων επειγόντων των νοσοκομείων, ωσάν να θέλει να τα μετατρέψει σε κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας). Οργανωμένο πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής σε όλη την επικράτεια με την συνεργασία του ιδιωτικού τομέα, όπου είναι αναγκαίο (π.χ. πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά» για τον μαστό).

Νέος χωροταξικός χάρτης των νοσηλευτικών μονάδων του ΕΣΥ, με την μετατροπή των μικρών νοσοκομείων σε κέντρα υγείας αστικού τύπου και μεταφορά ιατρονοσηλευτικού προσωπικού και εξοπλισμού στα μεγαλύτερα νοσοκομεία για την ουσιαστική ενίσχυση τους.

Αλλαγή στο μοντέλο διοίκησης των νοσοκομείων. Έχουμε ανάγκη από τεχνοκράτες οικονομικών της υγείας- ευτυχώς υπάρχουν πανεπιστημιακά τμήματα με αντικείμενο την διοίκηση μονάδων υγείας-πού μπορούν να στελεχώσουν τα νοσοκομεία, που θα έχουν την αποκλειστική ευθύνη, αλλά και θα λογοδοτούν για τα αποτελέσματά τους, εννοείται και θέσπιση οικονομικών κινήτρων για την εύρυθμη λειτουργία των μονάδων. Πλήρης ψηφιοποίηση για να μη χάνονται πόροι και ορθολογική διαχείριση τους.

Διασφάλιση της διαρκούς αξιολόγησης, διαφάνειας και αξιοκρατίας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με αντικειμενική αξιολόγηση από ανεξάρτητο φορέα (ιδιωτικό με διεθνή διαγωνισμό, εξειδικευμένο- όπως αυτοί που δίδουν ISO πιστοποιήσεις). Αυτό έκανε η Σουηδία αξιολογώντας τους 350.000 υπαλλήλους της. Και βέβαια πέρα από τον βασικό μισθό, bonus παραγωγικότητας. Και επιτέλους κατάργηση της μονιμότητας, που είναι κατά την γνώμη μου η κύρια αιτία της κακοδαιμονίας του δημοσίου ( κατάλοιπο των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Καθιερώθηκε το 1905 και μπήκε ως άρθρο στο σύνταγμα της Ελλάδας το 1911!!!!)

Καθοριστικός ο ρόλος και λόγος του Διευθυντή Κλινικής ή Εργαστηρίου στην διαχείριση του προϋπολογισμού του τμήματός του και λογοδοσία για τα πεπραγμένα του , συμμετοχή στην απόφαση πρόσληψης γιατρών του τομέα ευθύνης του, αξιολόγηση του Διευθυντή ανά 2ετια με κριτήρια την ποιότητα του κλινικού και επιστημονικού έργου, καθώς και της ποιότητας εκπαίδευσης των γιατρών. Δυστυχώς ακόμη και σήμερα το ζητούμενο στην Ελλάδα είναι η άσπρη μπλούζα και ….ας είναι πουκάμισο αδειανό.

Συνεργασία του ΕΣΥ με τον ιδιωτικό τομέα (αυτό γίνεται σε όλες τις σοβαρές χώρες με προηγμένα συστήματα υγείας). Παραπομπή ασθενών του ΕΣΥ, για περιπτώσεις εξειδικευμένων ιατρικών πράξεων, σε ιδιωτικά νοσοκομεία και διαγνωστικά κέντρα με ειδικό, συμφωνημένο τιμολόγιο ανά ιατρική πράξη που θα καλύπτεται αποκλειστικά από τον εκάστοτε ασφαλιστικό φορέα. Ελάχιστα ενδιαφέρει τους πολίτες ποιός θα του παρέχει ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, αρκεί να καλύπτονται από τον ασφαλιστικό φορέα. Επίσης δυνατότητα συμμετοχής των ιδιωτών ιατρών σε δραστηριότητες των δημόσιων νοσοκομείων, παρέχοντες εξειδικευμένες υπηρεσίες και πάντα δωρεάν για τους ασθενείς.

Τέλος θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες λειτουργίας της ιδιωτικής υγείας και ειδικότερα των τεσσάρων μεγάλων ομίλων παροχής αυτής στην χώρα μας, (κατά την γνώμη μου το δυσκολότερο κομμάτι της μεταρρύθμισης).

Κάποιες διάσπαρτες λοιπόν σκέψεις από έναν άνθρωπο που υπηρέτησε το ΕΣΥ για τριάντα ολόκληρα χρόνια , χωρίς να διεκδικώ τον τίτλο του ειδικού και το αλάθητο των προτάσεών μου. Απλά είναι τροφή για συζήτηση, τώρα που ανοίγει το μεγάλο θέμα της υγείας.

ΥΓ 1. Παρακολούθησα με προσοχή την εισήγηση του υπουργού υγείας Κυρίου Μ. Χρυσοχοϊδη κατά το τριήμερο των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης στην Βουλή. Είναι γεγονός ότι είχε αρκετά θετικά στοιχεία…..όμως έλειπε η υπέρβαση, η ανατροπή για την επανίδρυση του συστήματος Υγείας, δημόσιου και ιδιωτικού. Αυτό με κάνει απαισιόδοξο…ελπίζω και εύχομαι να διαψευστώ.

ΥΓ 2. Ή τώρα ή ποτέ!!!, γιατί ο Πρωθυπουργός Κύριος Κ. Μητσοτάκης πέτυχε τη ισχυρότερη κυβερνητική πλειοψηφία, ίσως από το 1974, με μία συμπαγή κοινοβουλευτική ομάδα και το σημαντικότερο όλων- για πρώτη φορά- ουσιαστικά χωρίς αντιπολίτευση, με κατακερματισμό της – ως Βαβέλ -. Αντιμέτωπη η κυβέρνηση μόνο με τον εαυτό της και τα προβλήματα της χώρας. Με την μόνη αξιόπιστη κοινοβουλευτική ομάδα, σε ρόλο αξιωματικής αντιπολίτευσης του ΠΑΣΟΚ.

Νίκος Σαμαράς
Τέως Συντονιστής Διευθυντής του Ορθοπαιδικού
τμήματος του Μποδοσάκειου Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας.”