Τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την προστασία και αποκατάσταση των λιμνών, με ειδική χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα, προτείνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γιάννης Μανιάτης. Η παρέμβαση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Δυτική Μακεδονία, όπου οι Πρέσπες, η Βεγορίτιδα, η λίμνη της Καστοριάς και άλλα λιμναία οικοσυστήματα συνδέονται άμεσα με το περιβάλλον, την τοπική οικονομία και την τουριστική ανάπτυξη.
Με επιστολή του, στις 19 Οκτωβρίου 2026, προς την Ευρωπαία Επίτροπο Περιβάλλοντος, Υδατικής Ανθεκτικότητας και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας, Τζέσικα Ρόσβαλ, ο Γιάννης Μανιάτης ζητά να εξεταστεί η δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου για τις λίμνες, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Ανθεκτικότητα των Υδάτων.
Η πρόταση περιλαμβάνει ολοκληρωμένα σχέδια διαχείρισης και αποκατάστασης των λιμνών, με στόχο την προστασία των υδάτινων πόρων, την αντιμετώπιση της ξηρασίας και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Χρηματοδότηση μέσω LIFE, Horizon Europe και Interreg
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του ευρωβουλευτή σε συγκεκριμένα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την υλοποίηση έργων προστασίας και αποκατάστασης.
Στην επιστολή του κατονομάζει την ευρωπαϊκή πολιτική Συνοχής, το πρόγραμμα LIFE για το περιβάλλον και το κλίμα, το Horizon Europe για την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και το Interreg για τη διασυνοριακή συνεργασία.
Η πρόταση δεν περιορίζεται στην περιβαλλοντική προστασία, αλλά συνδέει τις λίμνες με την ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωργία, την έρευνα και τη βιώσιμη ανάπτυξη των παραλίμνιων περιοχών.
Έμφαση στους μικρούς και ορεινούς δήμους
Ένα ακόμη βασικό σημείο της παρέμβασης αφορά την ανάγκη τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης των δήμων, ιδιαίτερα των μικρών και ορεινών, που συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προετοιμασία και υλοποίηση ευρωπαϊκών έργων.
Ο Γιάννης Μανιάτης προτείνει η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση να συνοδεύεται από μηχανισμούς υποστήριξης, ώστε οι τοπικές αρχές να μπορούν να προετοιμάζουν ώριμες μελέτες και να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους πόρους.
Παράλληλα, εισηγείται την εφαρμογή της αρχής «Ανθεκτικότητα εκ Σχεδιασμού» (Resilience by Design), δηλαδή την ενσωμάτωση της προστασίας από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής ήδη από το στάδιο σχεδιασμού των έργων και των δημόσιων επενδύσεων.
Στην επιστολή επισημαίνεται επίσης ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό και ότι η πρόσβαση σε αυτό συνιστά ανθρώπινο δικαίωμα, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις ευάλωτες κοινότητες.
Η αντίδραση του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες
Την πρωτοβουλία χαιρετίζει το Δίκτυο Πόλεων με Λίμνες, στο οποίο συμμετέχουν 55 δήμοι από την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ έχουν αναπτυχθεί συνεργασίες με δήμους της Αλβανίας, της Βουλγαρίας και της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με το Δίκτυο, η ανάγκη ειδικής ευρωπαϊκής πολιτικής για τις λίμνες είχε τεθεί στο πρόσφατο συνέδριό του στο Δελβινάκι, όπου ο Γιάννης Μανιάτης είχε αναφερθεί στη στρατηγική σημασία των υδάτινων οικοσυστημάτων.
Με ανακοίνωσή του, το Δίκτυο εκφράζει την ικανοποίησή του για την επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θεωρώντας ότι αποτελεί συνέχεια των συζητήσεων και των δεσμεύσεων που είχαν αναληφθεί στο συνέδριο.
Τι μπορεί να σημαίνει για τη Δυτική Μακεδονία
Η δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου για τις λίμνες θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Μακεδονία, μια περιφέρεια με σημαντικό αριθμό φυσικών και τεχνητών λιμνών.
Περιοχές όπως οι Πρέσπες, η Βεγορίτιδα και η λίμνη της Καστοριάς θα μπορούσαν, εφόσον θεσπιστούν τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία, να διεκδικήσουν πρόσθετους πόρους για παρεμβάσεις περιβαλλοντικής αποκατάστασης, διαχείρισης υδάτων και βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όχι για εγκεκριμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης. Η εξέλιξή της θα εξαρτηθεί από την ανταπόκριση των ευρωπαϊκών θεσμών και τις αποφάσεις που ενδεχομένως θα ακολουθήσουν.
