Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής Ε΄ Ματθαίου, που αναφέρεται στη θεραπεία των δύο δαιμονιζομένων στη χώρα των Γεργεσηνών, επικεντρώνεται το κήρυγμα της Ιεράς Μητρόπολης Φλώρινας, Πρεσπών και Εορδαίας για την Κυριακή 5 Ιουλίου 2026, αναδεικνύοντας το μήνυμα της ελευθερίας του ανθρώπου από το κακό και της ελπίδας που προσφέρει η πίστη στον Χριστό.
Κήρυγμα Κυριακής Ε΄ Ματθαίου ( Μτθ. η, 28 – θ,1 ) (Κυριακή 05 Ιουλίου 2026)
Η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα αναδεικνύει την μεσσιανική δύναμη του Ιησού και αποδεικνύει ότι ο Χριστός απελευθερώνει τον άνθρωπο από την κυριαρχία του σατανά. Το συγκλονιστικό θαύμα της θεραπείας των δαιμονιζομένων στη χώρα των Γεργεσηνών διηγούνται και ο Μάρκος και ο Λουκάς στα Ευαγγέλιά τους. Μας αναφέρει ο ευαγγελιστής Ματθαίος: « Όταν ήλθε ο Ιησούς στη χώρα των Γεργεσηνών Τον συνάντησαν δύο δαιμονισμένοι οι οποίοι έβγαιναν από τα μνήματα, πολύ επικίνδυνοι ώστε κανείς να μη μπορεί να περάσει από τον δρόμο εκείνο. Και φώναξαν «Τι έχεις μαζί μας Ιησού, υιέ του Θεού; Ήλθες εδώ πρόωρα για να μας βασανίσεις;». Μακριά τους ήταν μια μεγάλη αγέλη από γουρούνια που έβοσκαν, και οι δαίμονες Τον παρεκάλεσαν λέγοντας «εάν μας διώξεις, άφησέ μας να πάμε στην αγέλη των χοίρων». Αυτός τους είπε «πηγαίνετε». Οι δαίμονες βγήκαν και πήγαν στους χοίρους και ολόκληρη η αγέλη γκρεμίστηκε στη θάλασσα και χάθηκε στα νερά. Οι βοσκοί έφυγαν και ανήγγειλαν τα πάντα στην πόλη, οι κάτοικοι της οποίας, όταν είδαν τον Χριστό, Τον παρακάλεσαν να φύγει απ’ τα σύνορά τους».
Στη σημερινή διήγηση παρατηρούμε ότι οι δύο άνδρες ήταν «χαλεποί λίαν», δηλαδή επικίνδυνοι και πάρα πολύ δύσκολοι στο να τεθούν υπό έλεγχο. Εξερχόμενοι από τα μνήματα στα οποία κατοικούσαν, γίνονταν απειλή για τους άλλους ανθρώπους. Έτσι καταλαβαίνουμε ότι ήταν κοινωνικά απροσάρμοστοι, ότι τους διακατείχε μανία επιθετικότητας, ότι είχαν εσωτερική διάσπαση της προσωπικότητάς τους και ότι κυριαρχούνταν από την τάση της αυτοκαταστροφής. Το πιο τέλειο δημιούργημα του Θεού στη γη είναι ο άνθρωπος, ο οποίος με την ελευθερία της συμπεριφοράς του αποκαλύπτει τη σοφία και την αγάπη Εκείνου που τον δημιούργησε. Κάθε άνθρωπος είναι ένας μικρός κόσμος ομορφιάς που αντιφεγγίζει το μεγαλείο του Θεού. Αυτή η ομορφιά παρουσιάζεται εντελώς παραμορφωμένη στο πρόσωπο των δύο ανθρώπων του σημερινού Ευαγγελίου. Ο διάβολος κατόρθωσε να κυριεύσει την ψυχή και το σώμα τους. Και η μοχθηρότητά του έφθειρε τη θεϊκή εικόνα, ώστε να τους κάνει αγνώριστους. Την παραμόρφωση αυτή την προκαλεί πρώτα στην ψυχή. Εξαφανίζει την καλοσύνη, την αυτοκυριαρχία, την αγνότητα και την αγάπη. Στη θέση τους στοιβάζει τη σκληρότητα, την απανθρωπιά και την πονηριά. Η παραμόρφωση της ψυχής από τον διάβολο ξεχύνεται στη συνέχεια προς τα έξω, στην έκφραση του προσώπου του ανθρώπου και στη συμπεριφορά της ζωής του. Έτσι ο άνθρωπος γίνεται «χαλεπός λίαν», δηλαδή χάνει την ανθρωπιά του. Οι δαιμονιζόμενοι μόλις είδαν τον Ιησού του φώναξαν «Ποια σχέση υπάρχει ανάμεσά μας Ιησού, υιέ του Θεού; Ήλθες για να μας τιμωρήσεις πριν τον καθορισμένο χρόνο;». Έτσι οι δαίμονες αναγνωρίζουν ότι δεν υπάρχει κανένα κοινό ανάμεσα σε αυτούς, που θέλουν την καταστροφή του ανθρώπου και τον Χριστό μας, που θέλει τη σωτηρία μας, ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του Θεού και ότι αιφνιδιάζονται για το γεγονός ότι η τιμωρία τους έρχεται «προ καιρού», δηλαδή πρόωρα. Ο Χριστός δέχεται το αίτημα των δαιμόνων «ουκ εκείνοις πειθόμενος αλλά πολλά εντεύθεν οικονομών», όπως παρατηρεί ο μέγας ρήτωρ της Εκκλησίας μας Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Σύμφωνα με τους αγίους Πατέρες, εδώ ο Χριστός μας θέλει περισσότερο να καταδείξει την ολέθρια επίδραση των δαιμόνων και από την άλλη την ασύγκριτη αξία του ανθρώπου, για τη σωτηρία του οποίου αξίζει κάθε άλλη απώλεια και θυσία. Οι βοσκοί αναγγέλλουν στους κατοίκους της πόλεως τα συμβάντα και εκείνοι Τον παρακαλούν να φύγει απ’ την περιοχή τους. Βλέπουν τη θεϊκή δύναμη του Ιησού και φοβούνται. Ο φόβος όμως μπροστά στη δύναμη του Ιησού δεν τους οδηγεί στην αναγνώριση της μεσσιανικής εξουσίας Του, στη δοξολογία και την προσκύνησή Του, αλλά στην αρνητική τοποθέτηση απέναντί Του. Το υλικό συμφέρον τυφλώνει πολλές φορές τον άνθρωπο. Δεν μπορούν να εκτιμήσουν την προσφορά του Ιησού που τους απελευθέρωσε από έναν τέτοιο κίνδυνο με τη θεραπεία των ασθενών αυτών ανθρώπων, και φοβούμενοι μήπως υποστούν και άλλες υλικές ζημιές ζητούν απ’ τον Ιησού να απομακρυνθεί απ’ τη χώρα τους.
Δυστυχώς και η εποχή μας, μολονότι δεν συμμερίζεται την αντίληψη για την ανθρώπινη ασθένεια που οφείλεται στην επήρεια των δαιμόνων, έχει να παρουσιάσει ποικιλία περιπτώσεων δαιμονικής κυριαρχίας στη ζωή των ατόμων και των κοινωνιών. Είναι πετυχημένος ο λόγος ότι «η πιο έξυπνη πονηρία του διαβόλου είναι να μας πείθει ότι δεν υπάρχει». Αλίμονο αν αναζητά κάποιος τον σατανά στις ανθρωπομορφικές ή μάλλον τερατόμορφες παραστάσεις προηγουμένων εποχών. Δεν θα τον βρει πουθενά, ενώ στην πραγματικότητα έχει τόσες ολέθριες εκδηλώσεις στη ζωή, που αποτελεί μόνιμη παγίδα για τον ανύποπτο και απροειδοποίητο άνθρωπο. Η απομάκρυνση των ανθρώπων από τον Χριστό και την Εκκλησία σημαίνει υποταγή τους στη δύναμη του κακού. Από την άλλη, η παρουσία του Χριστού μέσα στον κόσμο διά των μυστηρίων της Εκκλησίας μας και του κηρύγματος του Ευαγγελίου σημαίνει τη νίκη του καλού επί του κακού, της αγάπης επί του μίσους, της ζωής επί του θανάτου, του φωτός επί του σκότους. Λέει ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος ότι όταν οι πιστοί συγκεντρώνονται και μετέχουν στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας συντρίβονται οι δαιμονικές δυνάμεις και η κοινωνία της αγάπης εξασφαλίζει στον άνθρωπο την καθαρότητα της Βασιλείας του Θεού. Ίσως η φράση «προ καιρού ήλθες βασανίσαι ημάς» σημαίνει ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε τη συντριβή του κακού ήδη προ του τέλους της ιστορίας μέσα στην Εκκλησία. Το μήνυμα της περικοπής είναι μήνυμα ελπίδας και ελευθερίας. Ελπίδας στην παντοδυναμία του Κυρίου μας, και ελευθερίας από την κυριαρχία του κακού. Μοναδικό συμφέρον μας είναι να δεχθούμε τις θεϊκές δωρεές του Χριστού, που μας χαρίζει απλόχερα, ώστε κατά το πολύ έλεός Του να βρούμε τη σωτηρία μας. Αμήν.
