Σκοπός της παρούσας τεχνοοικονομικής μελέτης είναι να αναδείξει ότι συγκεκριμένες περιφέρειες της Ελλάδος και ειδικά αυτή της Δυτικής Μακεδονίας έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για επιπλέον κονδύλια στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον» και αυτό μπορεί να τεκμηριωθεί τεχνοοικονομικά. Θα αποδείξουμε δηλαδή ότι με βάση την σκοπιμότητα του προγράμματος, τα οφέλη από αυτό είναι αποδοτικότερα όταν αποδίδονται περισσότεροι πόροι στις περιφέρειες που έχουν περισσότερες απαιτήσεις, κατά κύριο λόγο σε θέρμανση, βάσει κλιματολογικών συνθηκών.
Εφόσον οι στόχοι του προγράμματος είναι καθαρά περιβαλλοντικοί και οικονομικοί, τα οφέλη του προγράμματος θα μεγιστοποιηθούν όταν οι επιδοτούμενες παρεμβάσεις πραγματοποιηθούν σε κατοικίες οι οποίες έχουν μεγαλύτερες ενεργειακές απαιτήσεις σε σχέση με άλλες και σε περιοχές όπου υπάρχει ενεργειακή φτώχεια και μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας.
1. Σκοπιμότητα προγράμματος Εξοικονομώ κατ’ Οίκον
Στον οδηγό του Προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον ΙΙ – Β’ Κύκλος» αναφέρεται ότι σκοπιμότητα του προγράμματος είναι η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς επίσης και πρόσθετα οφέλη σε οικονομικούς και κοινωνικούς τομείς. Συγκεκριμένα, οι στόχοι του προγράμματος είναι οι παρακάτω:
- Μείωση εκπομπών διοξειδίων του άνθρακα
- Οφέλη στην ενεργειακή ασφάλεια
- Καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας
- Μείωση της ανεργίας
- Μείωση ατμοσφαιρικής ρύπανσης
2. Ορισμοί
Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα: Όλα τα αέρια θερμοκηπίου εξομοιώνονται με CO2 λαμβάνοντας υπόψη την αντίστοιχη επίπτωσή τους και η μονάδα μέτρησης στην οικονομία του άνθρακα είναι οι τόνοι ισοδύναμου CO2 (t CO2 eq) [1].
Ενεργειακή ασφάλεια: Η συνεχής διαθεσιμότητα των ενεργειακών πηγών σε προσιτή τιμή [2].
Ενεργειακή φτώχεια: Η αδυναμία πρόσβασης σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες, όπως είναι ο ηλεκτρισμός, το φυσικό αέριο, η θέρμανση, η ψύξη κ.α. [3]. Στην Ελλάδα, ένας από τους δύο δείκτες που χρησιμοποιείται από το ΚΑΠΕ σαν ένδειξη για τα επίπεδα ενεργειακής φτώχειας είναι το Ποσοστό Πραγματικών Ενεργειακών Δαπανών, που ορίζεται ως ο λόγος των πραγματικών ενεργειακών δαπανών προς το ετήσιο συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού.
3. Τεχνοοικονομικά δεδομένα
4. Συμπεράσματα
|
Το 59,2% των νοικοκυριών της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας καταναλώνει για θέρμανση πάνω από το 10% του συνολικού ετήσιου εισοδήματός του (Πίνακας 3.4), το οποίο είναι το μεγαλύτερο ποσοστό από όλες τις Ελληνικές περιφέρειες, με ιδιαίτερα αισθητή διαφορά από τις υπόλοιπες. | |
|
Η περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έχει το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας για τα έτη 2018 και 2019, το οποίο είναι πάνω από 27% (Διάγραμμα 3.1). | |
|
Στα διαγράμματα 3.3 και 3.4 φαίνεται ότι η διαφορά επιθυμητής και εξωτερικής θερμοκρασίας στην Κοζάνη είναι διπλάσια της αντίστοιχης στη Ρόδο (χωρίς να σημαίνει ότι απαραίτητα απαιτούνται διπλά ποσά θέρμανσης). Προφανώς, όσο μεγαλύτερες είναι οι θερμοκρασιακές διαφορές, αντίστοιχα μεγαλύτερες είναι και οι ενεργειακές απαιτήσεις σε θέρμανση. Η παραγωγή ενέργειας για θέρμανση προκαλεί εκπομπές CO2. Συνεπώς, όταν επενδύεται το ίδιο ποσό σε ένα σπίτι στην Κοζάνη και σε ένα σπίτι στη Ρόδο, στο τέλος, η μείωση των εκπομπών CO2 θα είναι πολύ μεγαλύτερη στην Κοζάνη. Δηλαδή με τα ίδια χρήματα, ο στόχος μείωσης εκπομπών επιτυγχάνεται πολύ πιο εύκολα σε μία περιοχή με μεγαλύτερες απαιτήσεις σε θέρμανση. | |
|
Στο διάγραμμα 3.2 παρατηρείται ότι για αρκετές περιφέρειες (Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας, Ηπείρου, Δυτικής Ελλάδος και Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης) οι πόροι που δόθηκαν στον Β’ κύκλο του ΕΚΟ-ΙΙ, είναι ποσοστιαία περισσότεροι από την αναλογία πληθυσμού. Στη Δυτική Μακεδονία, υπάρχει μία ισορροπία, η οποία, με βάση τα παραπάνω, δεν δικαιολογείται. | |
|
Ιδιαίτερα στα χωριά της Περιφερειακής Ενότητας Γρεβενών, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των εγκαταστάσεων θέρμανσης χρησιμοποιεί ως καύσιμο τα ξύλα. Το πρόβλημα που έχει παρουσιαστεί στην περιοχή από την κοπή ξύλων είναι τεράστιο, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να χρειάζεται να τα αγοράσουν σε πολύ μεγαλύτερες τιμές, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την ενεργειακή ασφάλεια. |
5. Πρόταση
Η κατανομή των πόρων του Προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον» είναι ένα μεγάλο ζήτημα που δεν μπορεί εύκολα να αναπτυχθεί επί του παρόντος. Βάσει των παραπάνω τεχνοοικονομικών στοιχείων και συμπερασμάτων, το ίδιο το Πρόγραμμα θα έχει μεγαλύτερη απόδοση εάν δοθεί περισσότερη έμφαση στα κλιματικά και οικονομικά δεδομένα της κάθε περιοχής. Ιδιαίτερα στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι απαραίτητο να αυξηθούν οι συνολικοί πόροι του Προγράμματος, για λόγους περιβαλλοντικούς, οικονομικούς αλλά και αξιοκρατικούς, σε αναλογία με τις υπόλοιπες «κρύες» Περιφέρειες. Αξίζει να αναφερθεί ότι η ενεργειακή φτώχεια αφορά περισσότερο την δυνατότητα θέρμανσης μιας κατοικίας και όχι την δυνατότητα ψύξης αυτής.
Ζητούμε την παρέμβασή σας στους αρμόδιους φορείς, ώστε να γίνει αναπροσαρμογή των πόρων του Προγράμματος ανά Περιφέρεια, τουλάχιστον για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη τις πραγματικές ανάγκες της κάθε Περιφέρειας, όπως ούτως ή άλλως υποδεικνύεται από την σκοπιμότητα του Προγράμματος.
Σε αναμονή των δικών σας ενεργειών,
Με εκτίμηση,
Γεώργιος Ν. Τσακνάκης, Πολιτικός Μηχανικός, Eco Energy Plan
Χρήστος Α. Βέρρας, Μηχανικός Βιομηχανικής Πληροφορικής, Eco Energy Plan
Μαρία Α. Κρασσά, Πολιτικός Μηχανικός
Ιωάννης Γ. Στούπας, Πολιτικός Μηχανικός
Αλέξανδρος Ν. Τσακνάκης, Μαθηματικός, Eco Energy Plan
[1] Πηγή: «Οδηγός Εφαρμογής του Ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών», Οκτώβριος 2004, ΚΑΠΕ
[2] Πηγή: Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), iea.org/topics/energy-security
[3] Πηγή: «Ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα», 2017, ΙΔΡΥΜΑ ΧΑΪΝΡΙΧ ΜΠΕΛ ΕΛΛΑΔΑΣ
[4] Πηγή: Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011, Ελληνική Στατιστική Αρχή
[5] Πηγή: https://www.meteo.gr/
[6] Πηγή: Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας, ΚΑΠΕ, cres.gr/energy_poverty/energy_poverty_main.do?jsp=Energy_Poverty_home
[7] Πηγή: «Δελτίο Τύπου – Έρευνα Εργατικού Δυναμικού», 13 Ιουνίου 2019, Ελληνική Στατιστική Αρχή.
Πηγή: https://www.b2green.gr/
