Τα προϊόντα χαμηλής θερμιδικής περιεκτικότητας “light”, πληθαίνουν συνεχώς στην ελληνική αγορά. Στον καταναλωτή σήμερα, προσφέρεται πληθώρα τροφίμων «διαίτης», που το βασικό πλεονέκτημα ,όπως ισχυρίζονται στις διαφημίσεις είναι ότι οδηγούν στην απώλεια βάρους. Σύμφωνα με τον κώδικα τροφίμων και ποτών ένα προϊόν μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν light, όταν η θερμιδική του αξία ανέρχεται στο 50% της θερμιδικής αξίας του αντίστοιχου τροφίμου. Τα προϊόντα με 0% λίπος συχνά ονομάζονται και “ προϊόντα ελεύθερα λίπους” (fat free), ενώ τα προϊόντα που περιέχουν μέχρι 25% λιγότερο λίπος αναφέρονται και σαν “ προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας” (low fat). Στη διατροφική ετικέτα των προϊόντων πρέπει να αναγράφεται η θερμιδική αξία του κάθε προϊόντος καθώς και η σύνθεση του σε θερμιδογόνα θρεπτικά συστατικά (υδατάνθρακες-πρωτεΐνες-λίπη)
Η πρώτη κατηγορία των προϊόντων light είναι τα προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος, με κυριότερο εκπρόσωπο τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Τα ημιαποβουτυρωμένα (1,5% λίπος) και τα αποβουτυρωμένα (0% λίπος) γάλατα και γιαούρτια αποτελούν την πλειοψηφία των προϊόντων “light” που καταναλώνονται στην Ελλάδα. Τα light γαλακτοκομικά έχουν λιγότερα ή και καθόλου κορεσμένα λίπη, τα οποία ως γνωστών επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα. Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα light γαλακτοκομικά (1,5% λίπος όσον αφορά το γάλα και 1 ή 2% λίπος όσον αφορά τα γιαούρτια), δεν στερούνται το ασβέστιο αλλά ούτε και τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά του γάλακτος.
Όσον αφορά την αντικατάσταση της ζάχαρης στα light προϊόντα , χρησιμοποιούνται διάφορες γλυκαντικές ουσίες (ακεσουλφαμικό κάλιο, σακχαρίνη) με πρωταγωνίστρια την ασπαρτάμη, η οποία αποδίδει στον οργανισμό μας ακριβώς τις ίδιες θερμίδες με την ζάχαρη. Όμως το γεγονός ότι η γλυκαντική της ισχύς είναι πολύ μεγαλύτερη της ζάχαρης (200 φορές πιο γλυκιά), μας επιτρέπει να γλυκίζουμε τα τρόφιμα μας με πολύ μικρότερη ποσότητα από ότι αν χρησιμοποιούσαμε ζάχαρη. Έτσι λοιπόν «γλιτώνουμε» θερμίδες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ποσότητα των τεχνητών γλυκαντικών ουσιών που χρησιμοποιούνται δεν ενέχει κινδύνους για την υγεία, επειδή είναι μικρότερη από τα συνιστώμενα ημερήσια όρια. Η κατανάλωση 40mg ασπαρτάμης/ Kg σωματικού βάρους την ημέρα θεωρείται μια ασφαλής ποσότητα με εξαίρεση όσων πάσχουν από φαινυλκετονουρία.
Ωστόσο παρόλο που η κατανάλωση των light προϊόντων συνεχώς και αυξάνεται, το πρόβλημα της παχυσαρκίας παραμένει. Οι περισσότεροι καταναλωτές πέφτουν σε μια παγίδα :θεωρούν ότι αφού τα light προϊόντα δεν παχαίνουν μπορούν να τα υπερκαταναλώνουν. Θα πρέπει να μπει στη συνείδηση του καταναλωτή ότι“light” δεν σημαίνει πάντα χωρίς θερμίδες. Ο καταναλωτής πρέπει να μάθει να διαβάζει κάθε φορά τις ετικέτες των τροφίμων και να μην σταματάει απλώς στην ένδειξη “light”, παρατηρώντας τα ποσά ολικού λίπους, κορεσμένου λίπους, αλατιού, ζάχαρης και θερμίδων που αποδίδουν τα προϊόντα και να επιλέγει αυτά με τις χαμηλότερες τιμές των συστατικών αυτών.
Για να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν σωστά τα προϊόντα light στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής θα πρέπει:
. Να μην αυξάνεται η κατανάλωση άλλων τροφίμων, σαν αποτέλεσμα της χρήσης προϊόντων light
. Να ελέγχει ο κάθε καταναλωτής ότι τα light προϊόντα που επιλέγει, εκτός από λιγότερο λίπος ή ζάχαρη να είναι και μειωμένης θερμιδικής περιεκτικότητας.
. Να καταναλώνονται σε ίσες και όχι μεγαλύτερες ποσότητες από ό,τι τα αντίστοιχα πλήρους περιεκτικότητας τρόφιμα
Παρόλα αυτά τα προϊόντα light μπορούν να παίξουν ουσιαστικό ρόλο στην απώλεια βάρους εφόσον καταναλώνονται σωστά και με μέτρο. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια τρόφιμα light όπως για παράδειγμα κάποιες κρέμες γάλακτος, μαγιονέζες , τυριά κτλ. που παρόλο που περιέχουν λιγότερο λίπος από τα κανονικά προϊόντα, εξακολουθούν να είναι τρόφιμα υψηλής θερμιδικής αξίας και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε μικρές ποσότητες και πάντα στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής.
Βαλασία Τοκμακίδου
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc
Συνεργάτης Κεντρικής Κλινικής EUROMEDICA Θεσσαλονίκης
Επιστημονική υπεύθυνη ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ, Θεσσαλονίκη
Ιδρυτικό Μέλος Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας (ΕΛ.Δ.Ε.)
Μέλος Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων-Τεχνολόγων Διατροφής
Email: Email: valsdiet@gmail.com
